Przejdź do głównej treści
0 wyników
  • Microcart closed
  • Szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu – kto powinien się zaszczepić?

    28. 7. 2026 · 7 minut czytania
    wzmocnienie odporności

    Japońskie zapalenie mózgu to groźna choroba przenoszona przez komary. Sprawdź, kto powinien się zaszczepić i jak wygląda schemat szczepienia.

    mgr farm. Agnieszka Malissa
    mgr farm. Agnieszka Malissa
    Szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu – kto powinien się zaszczepić?

    Japońskie zapalenie mózgu to groźna choroba wirusowa przenoszona przez komary, występująca w części Azji (Korea, Bangladesz, Kambodża, Laos, Nepal, Sri Lanka, Tajlandia, Wietnam, Indie, Japonia, Chiny) oraz zachodniego Pacyfiku (Australia, Papua-Nowa Gwinea). Ryzyko zakażenia u większości turystów jest niewielkie, zwłaszcza podczas krótkich pobytów na terenach miejskich. W przypadku podróży do regionów endemicznych, szczególnie związanych z dłuższym pobytem lub zwiększonym ryzykiem ekspozycji, warto rozważyć szczepienie ochronne. Sprawdź, kiedy warto rozważyć szczepienie, ile dawek trzeba przyjąć i jakie mogą być działania niepożądane. 

    Kto powinien rozważyć szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu?

    Decyzja o szczepieniu przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu powinna uwzględniać indywidualne ryzyko zakażenia. Ocenia się je na podstawie trasy podróży, długości pobytu, pory roku, planowanych aktywności, warunków zakwaterowania oraz sezonowej transmisji wirusa w danym regionie. 

    Szczepienie jest zalecane przede wszystkim dla:

    • osób planujących pobyt trwający co najmniej miesiąc na terenach, gdzie występuje japońskie zapalenie mózgu,
    • osób odbywających krótkie, ale częste podróże do regionów endemicznych,
    • podróżnych planujących krótszy wyjazd w sezonie transmisji wirusa, jeśli trasa podróży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia,
    • osób, których plany podróży nie są jeszcze ostatecznie ustalone pod względem trasy, planowanych aktywności lub długości pobytu w regionach endemicznych.

    Jakie czynniki lekarz lub farmaceuta bierze pod uwagę przy kwalifikacji do szczepienia?

    Decyzja o szczepieniu przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu opiera się na indywidualnej ocenie ryzyka zakażenia. Podczas kwalifikacji lekarz lub farmaceuta uwzględnia przede wszystkim:

    • planowaną długość pobytu,
    • porę roku i warunki klimatyczne w miejscu podróży (np. sezon deszczowy, czas nasilonej aktywności komarów),
    • miejsce wyjazdu – szczególnie obszary wiejskie,
    • rodzaj planowanych aktywności,
    • warunki zakwaterowania, zwłaszcza dostępność klimatyzacji lub moskitier.

    Zobacz również inne zalecane szczepienia przed wyjazdem za granicę!

    japońskie zapalenie mózgu szczepienie

    Kiedy najlepiej przyjąć szczepionkę na japońskie zapalenie mózgu?

    Obie dawki cyklu podstawowego należy przyjąć co najmniej 7 dni przed wyjazdem do rejonów endemicznego występowania choroby. 

    Ile dawek szczepionki trzeba przyjąć przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu?

    U dzieci w wieku od 2 miesięcy do < 3 lat podstawowy schemat szczepienia obejmuje podanie 2 dawek szczepionki, każda po 0,25 ml: 

    • pierwsza dawka – dzień 0,  
    • druga dawka – 28 dni po pierwszej dawce (dzień 28). 

    U osób dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku od 3 lat podstawowy schemat obejmuje podanie 2 dawek szczepionki każda po 0,5 ml:

    • pierwsza dawka – dzień 0 
    • druga dawka – 28 dni po pierwszej dawce (dzień 28) 

    Dorośli w wieku 18–65 lat mogą również zostać zaszczepieni według schematu przyspieszonego: 

    • pierwsza dawka – dzień 0 
    • druga dawka – dzień 7

    Cykl szczepienia podstawowego powinien zostać zakończony co najmniej 7 dni przed planowanym wyjazdem do regionu, w którym występuje wirus japońskiego zapalenia mózgu. 

    Dawka przypominająca:

    Dawkę przypominającą podaje się po 12–24 miesiącach od zakończenia szczepienia podstawowego, przed możliwą ponowną ekspozycją na wirusa japońskiego zapalenia mózgu. Osoby z grupy stałego, podwyższonego ryzyka zachorowania na japońskie zapalenie mózgu (personel laboratoryjny lub osoby zamieszkujące obszary endemiczne) powinny otrzymać dawkę przypominającą w 12. miesiącu od szczepienia pierwotnego Nie ma danych potwierdzających konieczność stosowania dodatkowych dawek przypominających. 

    Nie są dostępne dane dotyczące czasu podania i odpowiedzi na dawkę przypominającą u dzieci i młodzieży (w wieku < 18 lat). 

    Ile kosztuje szczepienie na japońskie zapalenie mózgu?

    Szczepionka przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu nie jest refundowana, dlatego pacjent pokrywa pełny koszt szczepionki. 

    Obecnie jedyną szczepionką dostępną w Polsce jest IXIARO. Trzeba mieć na uwadze, że schemat podstawowy szczepienia obejmuje 2 dawki, dlatego całościowy koszt szczepienia będzie większy. 

    Dodatkowo kwalifikacja do szczepienia oraz jego wykonanie nie są finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W związku z tym farmaceuta może pobrać opłatę za kwalifikację do szczepienia, wystawienie recepty farmaceutycznej (jeśli jest konieczna) oraz podanie szczepionki. 

    Gdzie można zaszczepić się przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu?

    Osoby dorosłe mogą zaszczepić się przeciw japońskiemu zapaleniu mózgu w aptekach, które mają zawartą umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na realizację szczepień ochronnych. Szczepienie przeciw japońskiemu zapaleniu mózgu można także wykonać w wybranych punktach medycyny podróży czy przychodniach. 

    Szczepionka na japońskie zapalenie mózgu – przeciwwskazania

    Szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu nie zawsze może być wykonane. Do głównych przeciwwskazań należą:

    • nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą,
    • wystąpienie reakcji nadwrażliwości po podaniu pierwszej dawki szczepionki – w takim przypadku nie należy podawać drugiej dawki, 
    • ciężka infekcja przebiegająca z gorączką  – w takim przypadku szczepienie należy odłożyć do czasu wyzdrowienia. 
    • u kobiet w ciąży szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu należy rozważyć wyłącznie w sytuacji wysokiego ryzyka zakażenia, gdy potencjalne korzyści ze szczepienia przewyższają możliwe ryzyko. Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania szczepionki w czasie ciąży.

    Szczepionka na japońskie zapalenie mózgu – skutki uboczne

    Najczęstsze działania niepożądane obejmują: 

    • u dorosłych: ból głowy, bóle mięśni, zmęczenie oraz ból i tkliwość w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie;  
    • u dzieci i młodzieży: gorączkę, biegunkę, objawy grypopodobne, drażliwość oraz ból w miejscu wstrzyknięcia oraz zaczerwienienie okolicy miejsca wstrzyknięcia. 
    szczepionka przeciw japońskiemu zapaleniu mózgu

    Szczepienie nie zastępuje ochrony przed ukąszeniami komarów

    Szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu jest ważnym elementem profilaktyki, jednak nie zastępuje ochrony przed ukąszeniami komarów. Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia, zaleca się stosowanie repelentów, zawierających co najmniej 50% DEET, korzystanie z moskitier oraz noszenie odzieży zakrywającej jak największą powierzchnię ciała, np. koszul z długim rękawem i długich spodni. Warto również ograniczać przebywanie na zewnątrz od zmierzchu do świtu, zwłaszcza w pobliżu zbiorników wodnych, gdy aktywność komarów jest największa.

    Szczepienie na japońskie zapalenie mózgu – podsumowanie

    Szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu warto rozważyć przed podróżą do Azji i części Australii. Ryzyko zakażenia zależy od miejsca, pory roku, długości pobytu oraz planowanych aktywności. Szczepienie obejmuje dwie dawki, a w przypadku ponownego narażenia może być zalecana dawka przypominająca po 12–24 miesiącach. Cykl podstawowy szczepienia należy zakończyć co najmniej 7 dni przed wyjazdem.  

    FAQ

    O autorze
    mgr farm. Agnieszka Malissa
    mgr farm. Agnieszka Malissa
    Od ponad 10 lat zarządza apteką, dbając o standardy obsługi pacjenta i wdrażając nowoczesne usługi farmaceutyczne. Obecnie jako Manager ds. Usług Farmaceutycznych odpowiada za rozwój, wdrażanie i utrzymanie jakości usług farmaceutycznych w aptekach. Pełni również funkcję Przewodniczącej Komisji ds. Opieki Farmaceutycznej – tworzy strategię wdrażania usług i szkoli farmaceutów. Jej główne obszary działalności zawodowej obejmują opiekę farmaceutyczną oraz szczepienia ochronne. Organizuje punkty szczepień, kwalifikuje pacjentów i koordynuje działania medyczne oraz edukacyjne. Wdraża badania diagnostyczne w aptekach, wspierające profilaktykę i wczesne wykrywanie chorób przewlekłych. Jest członkinią Polskiego Towarzystwa Wakcynologii. Publikuje w czasopismach naukowych – jej prace ukazały się m.in. w Trends in Pharmacological Sciences, Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis oraz „Farmacji Polskiej”. Prowadzi warsztaty i szkolenia dla farmaceutów z opieki farmaceutycznej i szczepień ochronnych. Działa także jako edukatorka zdrowotna – prowadzi wykłady dla seniorów w domach pomocy społecznej, klubach seniora i w ramach programów NFZ, z naciskiem na profilaktykę i szczepienia. Ukończyła studia podyplomowe „Zasady organizacji i realizacja zadań zespołów interdyscyplinarnych w opiece medycznej” na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu (2025–2026), „Nowoczesna farmacja i farmakologia kliniczna z elementami zintegrowanej opieki farmaceutycznej” na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (2024–2025) oraz „Marketing na Rynku Farmaceutycznym” na Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (2023–2024).
    Przeczytaj więcej od tego autora
    O autorze
    mgr farm. Agnieszka Malissa
    mgr farm. Agnieszka Malissa
    Od ponad 10 lat zarządza apteką, dbając o standardy obsługi pacjenta i wdrażając nowoczesne usługi farmaceutyczne. Obecnie jako Manager ds. Usług Farmaceutycznych odpowiada za rozwój, wdrażanie i utrzymanie jakości usług...
    Przeczytaj więcej od tego autora