Szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu – kto powinien się zaszczepić?
Japońskie zapalenie mózgu to groźna choroba przenoszona przez komary. Sprawdź, kto powinien się zaszczepić i jak wygląda schemat szczepienia.

Spis treści
- Kto powinien rozważyć szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu?
- Kiedy najlepiej przyjąć szczepionkę na japońskie zapalenie mózgu?
- Ile dawek szczepionki trzeba przyjąć przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu?
- Ile kosztuje szczepienie na japońskie zapalenie mózgu?
- Gdzie można zaszczepić się przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu?
- Szczepionka na japońskie zapalenie mózgu – przeciwwskazania
- Szczepionka na japońskie zapalenie mózgu – skutki uboczne
- Szczepienie na japońskie zapalenie mózgu – podsumowanie
- FAQ
Japońskie zapalenie mózgu to groźna choroba wirusowa przenoszona przez komary, występująca w części Azji (Korea, Bangladesz, Kambodża, Laos, Nepal, Sri Lanka, Tajlandia, Wietnam, Indie, Japonia, Chiny) oraz zachodniego Pacyfiku (Australia, Papua-Nowa Gwinea). Ryzyko zakażenia u większości turystów jest niewielkie, zwłaszcza podczas krótkich pobytów na terenach miejskich. W przypadku podróży do regionów endemicznych, szczególnie związanych z dłuższym pobytem lub zwiększonym ryzykiem ekspozycji, warto rozważyć szczepienie ochronne. Sprawdź, kiedy warto rozważyć szczepienie, ile dawek trzeba przyjąć i jakie mogą być działania niepożądane.
Kto powinien rozważyć szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu?
Decyzja o szczepieniu przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu powinna uwzględniać indywidualne ryzyko zakażenia. Ocenia się je na podstawie trasy podróży, długości pobytu, pory roku, planowanych aktywności, warunków zakwaterowania oraz sezonowej transmisji wirusa w danym regionie.
Szczepienie jest zalecane przede wszystkim dla:
- osób planujących pobyt trwający co najmniej miesiąc na terenach, gdzie występuje japońskie zapalenie mózgu,
- osób odbywających krótkie, ale częste podróże do regionów endemicznych,
- podróżnych planujących krótszy wyjazd w sezonie transmisji wirusa, jeśli trasa podróży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia,
- osób, których plany podróży nie są jeszcze ostatecznie ustalone pod względem trasy, planowanych aktywności lub długości pobytu w regionach endemicznych.
Jakie czynniki lekarz lub farmaceuta bierze pod uwagę przy kwalifikacji do szczepienia?
Decyzja o szczepieniu przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu opiera się na indywidualnej ocenie ryzyka zakażenia. Podczas kwalifikacji lekarz lub farmaceuta uwzględnia przede wszystkim:
- planowaną długość pobytu,
- porę roku i warunki klimatyczne w miejscu podróży (np. sezon deszczowy, czas nasilonej aktywności komarów),
- miejsce wyjazdu – szczególnie obszary wiejskie,
- rodzaj planowanych aktywności,
- warunki zakwaterowania, zwłaszcza dostępność klimatyzacji lub moskitier.
Zobacz również inne zalecane szczepienia przed wyjazdem za granicę!

Kiedy najlepiej przyjąć szczepionkę na japońskie zapalenie mózgu?
Obie dawki cyklu podstawowego należy przyjąć co najmniej 7 dni przed wyjazdem do rejonów endemicznego występowania choroby.
Ile dawek szczepionki trzeba przyjąć przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu?
U dzieci w wieku od 2 miesięcy do < 3 lat podstawowy schemat szczepienia obejmuje podanie 2 dawek szczepionki, każda po 0,25 ml:
- pierwsza dawka – dzień 0,
- druga dawka – 28 dni po pierwszej dawce (dzień 28).
U osób dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku od 3 lat podstawowy schemat obejmuje podanie 2 dawek szczepionki każda po 0,5 ml:
- pierwsza dawka – dzień 0
- druga dawka – 28 dni po pierwszej dawce (dzień 28)
Dorośli w wieku 18–65 lat mogą również zostać zaszczepieni według schematu przyspieszonego:
- pierwsza dawka – dzień 0
- druga dawka – dzień 7
Cykl szczepienia podstawowego powinien zostać zakończony co najmniej 7 dni przed planowanym wyjazdem do regionu, w którym występuje wirus japońskiego zapalenia mózgu.
Dawka przypominająca:
Dawkę przypominającą podaje się po 12–24 miesiącach od zakończenia szczepienia podstawowego, przed możliwą ponowną ekspozycją na wirusa japońskiego zapalenia mózgu. Osoby z grupy stałego, podwyższonego ryzyka zachorowania na japońskie zapalenie mózgu (personel laboratoryjny lub osoby zamieszkujące obszary endemiczne) powinny otrzymać dawkę przypominającą w 12. miesiącu od szczepienia pierwotnego Nie ma danych potwierdzających konieczność stosowania dodatkowych dawek przypominających.
Nie są dostępne dane dotyczące czasu podania i odpowiedzi na dawkę przypominającą u dzieci i młodzieży (w wieku < 18 lat).
Ile kosztuje szczepienie na japońskie zapalenie mózgu?
Szczepionka przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu nie jest refundowana, dlatego pacjent pokrywa pełny koszt szczepionki.
Obecnie jedyną szczepionką dostępną w Polsce jest IXIARO. Trzeba mieć na uwadze, że schemat podstawowy szczepienia obejmuje 2 dawki, dlatego całościowy koszt szczepienia będzie większy.
Dodatkowo kwalifikacja do szczepienia oraz jego wykonanie nie są finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W związku z tym farmaceuta może pobrać opłatę za kwalifikację do szczepienia, wystawienie recepty farmaceutycznej (jeśli jest konieczna) oraz podanie szczepionki.
Gdzie można zaszczepić się przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu?
Osoby dorosłe mogą zaszczepić się przeciw japońskiemu zapaleniu mózgu w aptekach, które mają zawartą umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na realizację szczepień ochronnych. Szczepienie przeciw japońskiemu zapaleniu mózgu można także wykonać w wybranych punktach medycyny podróży czy przychodniach.
Szczepionka na japońskie zapalenie mózgu – przeciwwskazania
Szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu nie zawsze może być wykonane. Do głównych przeciwwskazań należą:
- nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą,
- wystąpienie reakcji nadwrażliwości po podaniu pierwszej dawki szczepionki – w takim przypadku nie należy podawać drugiej dawki,
- ciężka infekcja przebiegająca z gorączką – w takim przypadku szczepienie należy odłożyć do czasu wyzdrowienia.
- u kobiet w ciąży szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu należy rozważyć wyłącznie w sytuacji wysokiego ryzyka zakażenia, gdy potencjalne korzyści ze szczepienia przewyższają możliwe ryzyko. Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania szczepionki w czasie ciąży.
Szczepionka na japońskie zapalenie mózgu – skutki uboczne
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- u dorosłych: ból głowy, bóle mięśni, zmęczenie oraz ból i tkliwość w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie;
- u dzieci i młodzieży: gorączkę, biegunkę, objawy grypopodobne, drażliwość oraz ból w miejscu wstrzyknięcia oraz zaczerwienienie okolicy miejsca wstrzyknięcia.

Szczepienie nie zastępuje ochrony przed ukąszeniami komarów
Szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu jest ważnym elementem profilaktyki, jednak nie zastępuje ochrony przed ukąszeniami komarów. Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia, zaleca się stosowanie repelentów, zawierających co najmniej 50% DEET, korzystanie z moskitier oraz noszenie odzieży zakrywającej jak największą powierzchnię ciała, np. koszul z długim rękawem i długich spodni. Warto również ograniczać przebywanie na zewnątrz od zmierzchu do świtu, zwłaszcza w pobliżu zbiorników wodnych, gdy aktywność komarów jest największa.
Szczepienie na japońskie zapalenie mózgu – podsumowanie
Szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu warto rozważyć przed podróżą do Azji i części Australii. Ryzyko zakażenia zależy od miejsca, pory roku, długości pobytu oraz planowanych aktywności. Szczepienie obejmuje dwie dawki, a w przypadku ponownego narażenia może być zalecana dawka przypominająca po 12–24 miesiącach. Cykl podstawowy szczepienia należy zakończyć co najmniej 7 dni przed wyjazdem.
FAQ
Czy szczepionka przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu wymaga dawek przypominających?
Tak. Dawka przypominająca jest zalecana u osób, które nadal są narażone na zakażenie wirusem japońskiego zapalenia mózgu. Podaje się ją po 12–24 miesiącach od zakończenia szczepienia podstawowego, przed możliwą ponowną ekspozycją na wirusa. Brak danych potwierdzających konieczność stosowania kolejnych dawek przypominających.
Jak długo trwa ochrona po szczepieniu na japońskie zapalenie mózgu?
Po podaniu pełnego schematu szczepienia obejmującego dwie dawki uzyskuje się wysoką skuteczność szczepienia sięgającą około 98-99%. Przyjmuje się, że odporność utrzymuje się przez co najmniej 12 miesięcy. W przypadku dalszego narażenia na zakażenie, np. z powodu częstych podróży do regionów występowania choroby, zaleca się podanie dawki przypominającej. Dawka przypominająca jest podawana po 12–24 miesiącach od zakończenia szczepienia podstawowego.
Czy szczepionka na japońskie zapalenie mózgu jest bezpieczna dla dzieci i dorosłych?
Tak. Szczepionka Ixiaro, dostępna w Polsce, ma wysoki profil bezpieczeństwa i jest dobrze tolerowana. Większość działań niepożądanych ma łagodne nasilenie i ustępuje w ciągu kilku dni. Może być stosowana u dzieci powyżej 2. miesiąca życia, młodzieży i dorosłych.
Ile kosztuje pełny cykl szczepienia na japońskie zapalenie mózgu?
Pełny cykl szczepienia przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu obejmuje dwie dawki szczepionki. Szczepionka nie jest objęta refundacją, a koszt jednej dawki zależy od placówki. Dodatkowo pacjent może ponieść koszty kwalifikacji do szczepienia i jego wykonania oraz ewentualnego wystawienia recepty farmaceutycznej, jeśli jest to konieczne.
Czy szczepienie jest refundowane?
Szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu nie jest obecnie finansowane przez NFZ.
Czy szczepionka Ixiaro jest zawsze dostępna od ręki?
Dostępność szczepionki IXIARO może różnić się w zależności od apteki, dlatego przed planowanym szczepieniem warto sprawdzić jej dostępność i zarezerwować termin podania.
Czy dziecko może zaszczepić się na japońskie zapalenie mózgu?
Tak. Szczepionka przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu jest przeznaczona również dla dzieci od 2. miesiąca życia. U dzieci podstawowy schemat szczepienia obejmuje dwie dawki podawane w odstępie 28 dni. W przypadku dzieci szczepienie można wykonać np. w wybranych placówkach POZ lub prywatnych gabinetach lekarskich, ponieważ apteki wykonują szczepienia wyłącznie u osób pełnoletnich.
Czy po szczepieniu nadal trzeba stosować repelenty na komary?
Tak. Szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania na japońskie zapalenie mózgu, ale nie zastępuje ochrony przed ukąszeniami komarów. Nadal zaleca się stosowanie repelentów, zawierających co najmniej 50% DEET, moskitier oraz noszenie odzieży zakrywającej ciało, np. koszul z długim rękawem i długich spodni. Warto również unikać przebywania na zewnątrz w okresach największej aktywności komarów, szczególnie od zmierzchu do świtu.
Standardowy czy przyspieszony schemat szczepienia – który wybrać?
Wybór schematu zależy przede wszystkim od wieku pacjenta oraz czasu pozostałego do wyjazdu. Standardowy schemat obejmuje dwie dawki podawane w odstępie 28 dni. U dorosłych w wieku 18–65 lat, gdy do podróży pozostało niewiele czasu, można zastosować schemat przyspieszony, dwie dawki w odstępie 7 dni.
Niezależnie od wybranego schematu szczepienie podstawowe powinno zostać zakończone co najmniej 7 dni przed możliwym narażeniem na wirusa japońskiego zapalenia mózgu.
Źródła:
- https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.18.10.3.3.
- https://www.cdc.gov/japanese-encephalitis/prevention/japanese-encephalitis-vaccine.html, [dostęp 16.08.2025]
- https://www.cdc.gov/japanese-encephalitis/hcp/vaccine/index.html, [dostęp 16.08.2025]
- https://www.who.int/teams/immunization-vaccines-and-biologicals/policies/position-papers/japanese-encephalitis, [dostęp 16.08.2025]
- https://medycynatropikalna.pl/choroba/japonskie-zapalenie-mozgu, [dostęp 16.08.2025]
- CHPL szczepionki na japońskie zapalenie mózgu zarejestrowana na terenie RP, https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public, [dostęp 16.08.2025]
- https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/od-25-sierpnia-2025-roku-wiecej-szczepien-w-aptekach-za-podanie-szczepionki-zaplaci-nfz,8816.html [dostęp 28.08.2025]
- A Review of Japanese Encephalitis Vaccines with Respect to Potential Veterinary Use - PubMed [dostęp: 28.08.2026 r.]
- Japanese Encephalitis Vaccine Preferences and Uptake in Western Travelers and Locals: Strategies to Enhance Vaccine Uptake - PubMed [dostęp: 28.08.2026 r.]
- Japanese Encephalitis Vaccine Information for Healthcare Providers | Japanese Encephalitis Virus | CDC [dostęp: 28.08.2026 r.]
- Aktualna cena 28,99 zł
Oryginalna cena28,99 złDostępny - Aktualna cena 14,91 zł
Oryginalna cena14,91 złDostępny - Aktualna cena 12,96 zł
Oryginalna cena12,96 złDostępny - Aktualna cena 14,44 zł
Oryginalna cena14,44 złDostępny - Aktualna cena 29,99 zł
Oryginalna cena29,99 złDostępny
Oryginalna cena28,99 zł
Oryginalna cena14,91 zł
Oryginalna cena12,96 zł
Najnowsze artykuły

Książeczka zdrowia dziecka – czym jest i do czego służy?

Nieutulony płacz po szczepieniu – kiedy jest NOP-em i co robić

Mity o szczepionkach – najczęstsze mity o szczepionkach

Wysypka po szczepieniu – kiedy jest normalna, a kiedy wymaga konsultacji?

Szczepienia przed wyjazdem na Bali – praktyczny przewodnik

Kinesiotaping – czym jest i jak działa plastrowanie dynamiczne?

Koadministracja szczepionek – na czym polega? Czy jest bezpieczne

Czy po szczepieniu można ćwiczyć i ile czasu odczekać po zastrzyku

Najlepsze serum z wąkrotką azjatycką – ranking 2026

Najlepszy krem z wąkrotką azjatycką – ranking produktów 2026
Spis treści
- Kto powinien rozważyć szczepienie przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu?
- Kiedy najlepiej przyjąć szczepionkę na japońskie zapalenie mózgu?
- Ile dawek szczepionki trzeba przyjąć przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu?
- Ile kosztuje szczepienie na japońskie zapalenie mózgu?
- Gdzie można zaszczepić się przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu?
- Szczepionka na japońskie zapalenie mózgu – przeciwwskazania
- Szczepionka na japońskie zapalenie mózgu – skutki uboczne
- Szczepienie na japońskie zapalenie mózgu – podsumowanie
- FAQ
















