Gazometria krwi − kiedy ją wykonać?

Gazometria krwi tętniczej jest badaniem, które pozwala ocenić wymianę oddechową i równowagę kwasowo-zasadowej. Badanie to daje natychmiastowy wynik. Można je wykonać w każdej chwili u pacjenta w trakcie pobytu w szpitalu. Zobacz, kiedy robi się gazometrię krwi.

Gazometria − jak wygląda badanie?

Gazometria krwi jest badaniem, które można wykonać w każdej chwili i nie trzeba się do niego specjalnie przygotowywać. Do badania używa się specjalnych strzykawek z heparyną, która zapobiega wytworzeniu się skrzepu. Zazwyczaj pobiera się krew z tętnicy promieniowej lub udowej. Jeżeli jest to niemożliwe, to pobiera się krew włośnikową z palca lub płatka ucha. Gazometria krwi włośniczkowej jest najczęściej stosowana u małych dzieci.

Oznaczenie parametrów wykonuje się w ciągu 15 minut od pobrania, dlatego bardzo szybko otrzymuje się gotowy wynik.

Sprawdź też leki i preparaty na serce i krążenie.

Gazometria krwi − kiedy się ją wykonuje?

Najczęstszym wskazaniem do wykonania gazometrii jest niewydolność oddechowa, ocena jej nasilenia i monitorowanie.

Kolejne wskazania obejmują zaburzenia kwasowo-zasadowe, do których może dojść przy: niewydolności serca i nerek, zaburzeniach elektrolitowych, w przypadku niedoboru lub nadmiaru potasu, zaburzeń świadomości, wstrząsu, sepsy, powikłanej cukrzycy, zatruciach i niewydolności wielonarządowa.

Wyniki gazometrii krwi

Co oznaczają poszczególne parametry gazometrii i jaki jest ich zakres wartości? Wyjaśnienie tego pozwoli mi przybliżyć Ci interpretację wyniku badania. Poniżej przedstawiam opis najważniejszych wskaźników w gazometrii:

• pH krwi: 7,35 − 7,45

Twój organizm funkcjonuje prawidłowo w ściśle określonym przedziale pH. Już niewielkie odchylenie od normy może oznaczać chorobę. Wyniki poniżej 7,35 oznaczają kwasicę, natomiast wyniki powyżej 7,45 zasadowicę.

• pCO2 (ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla we krwi tętniczej): 32 − 45 mm Hg

Czasami zdarza się, że podczas pobierania trafi się do żyły zamiast do tętnicy, która zazwyczaj mieści się obok tętnicy wtedy wartości ciśnienia parcjalnego są nieznacznie wyższe, tj. 45 − 47 mm Hg.

• pO2 (ciśnienie parcjalne tlenu we krwi tętniczej): 75 − 100 mm Hg

W przypadku krwi żylnej wynosi: 25 − 40 mm Hg.

• HCO3 (aktualne stężenie wodorowęglanów w osoczu): 21 − 27 mmol/l
• BE (nadmiar zasad we krwi): -2,3 do 2,3 mEq/l

Jest to różnica między należnym a aktualnym stężeniem zasad buforowych. Jeśli wartość jest dodatnia, to oznacza zasadowicę, natomiast ujemna – kwasicę.

• SatO2 (wysycenie tlenem hemoglobiny we krwi tętniczej): 95 − 98%

Dla krwi żylnej te wartości są niższe 70 − 75%

Sprawdź też objawy niewydolności serca.

Gazometria − interpretacja wyników

Mimo że zostały określone normy dla gazometrii, to interpretacją powinien się zająć lekarz zlecający badanie. Ocena wyniku gazometrii wymaga spojrzenia na wszystkie wartości obecne w badaniu, które są powiązane ze sobą szeregiem ciągów zależności. Twój organizm, dzięki wielu mechanizmom, potrafi świetnie sobie poradzić z zaburzeniami gospodarki kwasowo-zasadowej. Najistotniejszą rolę w tych procesach pełnią płuca i nerki. Dlateg nieprawidłowe wyniki gazometrii mogą oznaczać uszkodzenie tych narządów.

Obniżone pH oznacza kwasicę, do której może dojść w wyniku zaburzeń oddychania przy jednoczesnym wzroście pCO2 (jego wartość rośnie, jeśli nie oddychasz). Do kwasicy może również dojść w wyniku nadmiaru potasu we krwi (np. w niewydolności nerek) i przy zaburzeniach metabolicznych, podczas których dochodzi do nagromadzenia się we krwi substancji o charakterze kwaśnym.

Podwyższone pH oznacza zasadowicę, która może wystąpić również w wyniku zaburzeń oddychania, wtedy dochodzi do obniżenia pCO2, np. podczas głębokiego, intensywnego oddychania. Zasadowica może się pojawić również w przypadku niedoboru potasu, a także w zaburzeniach metabolicznych podczas nagromadzenia we krwi nadmiaru zasad, np. w wyniku wymiotów i biegunki

Gazometria, jak nazwa wskazuje oznacza badanie poziomu gazów we krwi. Umożliwia rozpoznanie i badanie chorób płuc i zaburzeń kwasowo-zasadowych. Jednak należy pamiętać, że ostateczna decyzja i interpretacja wyniku należy do lekarza.