Ibuprofen dla dzieci i niemowląt – dawkowanie, działanie i bezpieczeństwo

Ibuprofen jest jednym z najczęściej stosowanych leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych u dzieci i niemowląt. Jego bezpieczeństwo zależy jednak od prawidłowego dawkowania, opartego przede wszystkim na masie ciała, a nie wyłącznie na wieku.

Z tego artykułu dowiesz się: 

• czym różni się ibuprofen od paracetamolu u dzieci,
• kiedy można stosować ibuprofen u dzieci, a w jakich sytuacjach lepiej go unikać,
• jak prawidłowo dobrać dawkę i postać ibuprofenu na podstawie masy ciała dziecka, aby leczenie było bezpieczne i skuteczne.

Ibuprofen dla dzieci vs paracetamol

Ibuprofen należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). To podstawowy lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy dla dzieci o działaniu przeciwzapalnym – w przeciwieństwie do paracetamolu.

Czas działania ibuprofenu wynosi zwykle 6-8 godzin, natomiast paracetamolu około 4 godzin. Po podaniu doustnym ibuprofen zaczyna działać zazwyczaj po 15-30 minutach, a maksymalne działanie osiąga po 1-2 godzinach. W przypadku podania w postaci czopków maksymalne stężenie jest osiągane po około 45-60 minutach.

Jakie są wskazania do stosowania ibuprofenu u niemowląt i dzieci?

Ibuprofen jest stosowany w leczeniu gorączki oraz bólu o nasileniu słabym do umiarkowanego, w tym również w przebiegu chorób zakaźnych.

Najczęstsze wskazania obejmują:

• gorączkę u dzieci w przebiegu infekcji wirusowych (np. przeziębienia, grypy) i bakteryjnych (np. anginy) oraz gorączkę po szczepieniu,
• ból o nasileniu słabym do umiarkowanego, m.in. ból głowy, zębów, ból związany z ząbkowaniem, ból ucha środkowego, ból mięśni, stawów i kości, ból po zabiegach chirurgicznych (np. po tonsillektomii), a także pomocniczo na zapalenie gardła u dziecka.

Ibuprofen a ospa wietrzna i astma

Ibuprofenu nie zaleca się stosować u dzieci chorych na ospę wietrzną, ponieważ jego podawanie w przebiegu tej choroby wiąże się ze zwiększonym ryzykiem:

• bakteryjnych nadkażeń skóry i tkanek miękkich,
• zakażeń paciorkowcowych,
• powikłań płucnych.

U dzieci z astmą oskrzelową ibuprofen powinien być stosowany ostrożnie. U niewielkiej części pacjentów może on wywołać skurcz oskrzeli, zwłaszcza u dzieci z nadwrażliwością na niesteroidowe leki przeciwzapalne lub z tzw. astmą aspirynową.

W leczeniu gorączki i dreszczy u dziecka z ospą wietrzną oraz u dzieci z astmą paracetamol jest zwykle uznawany za bezpieczniejszą opcję.

Zobacz również, co oznacza gorączka u dzieci bez innych objawów.

Sprawdź popularne kategorie

Postacie leków z ibuprofenem dla dzieci

W aptece dostępnych jest kilka postaci leków z ibuprofenem przeznaczonych dla dzieci. Wybór odpowiedniej formy zależy przede wszystkim od:

• wieku i masy ciała dziecka,
• możliwości podania leku ze względu na smak,
• sytuacji klinicznej, np. obecności wymiotów.

* W zależności od preparatu granica masy ciała może wynosić 5 lub 6 kg.

Jak obliczyć dawkę ibuprofenu na podstawie masy ciała dziecka?

Dawkowanie ibuprofenu u dzieci opiera się przede wszystkim na masie ciała, a nie wyłącznie na wieku. Zasada ta stanowi podstawę wszystkich schematów dawkowania i tabel zamieszczanych w ulotkach leków dostępnych w aptece.

Dawki jednorazowe ibuprofenu dla dzieci – wartości orientacyjne

Jak często podawać ibuprofen dla dzieci i jaki zachować odstęp między dawkami?

Co ile godzin podaje się ibuprofen u dzieci? Zwykle co 6–8 godzin między kolejnymi dawkami. W ciągu doby można zastosować maksymalnie 3–4 dawki leku.

Dawka jednorazowa ibuprofenu u dzieci wynosi zazwyczaj 5–10 mg na kilogram masy ciała, natomiast maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 20–30 mg/kg masy ciała.

Inne ważne wskazówki dotyczące dawkowanie leków z ibuprofenem u dzieci:

• podczas stosowania syropów należy korzystać z dołączonej do opakowania strzykawki doustnej lub miarki, aby uniknąć błędów w odmierzaniu dawki,
• czopków z ibuprofenem, podobnie jak większości tabletek, nie należy dzielić – zamiast tego należy wybrać preparat o mocy odpowiedniej do masy ciała dziecka.

Ibuprofen i nawadnianie – czy ma to znaczenie?

Podczas stosowania ibuprofenu na gorączkę u niemowlaka i starszych dzieci, istotne jest odpowiednie nawodnienie ze względu na wzmożoną utratę płynów.

Dodatkowo ibuprofen wpływa na mechanizmy regulujące przepływ krwi przez nerki. W warunkach odwodnienia jego stosowanie może zwiększać ryzyko zaburzeń czynności nerek, szczególnie gdy gorączce towarzyszą wymioty lub biegunka.

Objawy mogące świadczyć o odwodnieniu u dziecka to m.in.:

• rzadsze oddawanie moczu (u niemowląt mniej niż 3–4 mokre pieluszki na dobę),
• suche usta i błony śluzowe,
• płacz bez łez,
• zapadnięte ciemiączko u niemowląt.

Jakie są przeciwwskazania do podawania ibuprofenu dzieciom?

Ibuprofenu nie należy stosować u dzieci w następujących sytuacjach:

• nadwrażliwość na ibuprofen lub inne leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ),
• czynna lub przebyta choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy,
• krwawienie lub perforacja przewodu pokarmowego w przeszłości, zwłaszcza związane ze stosowaniem NLPZ,
• ciężka niewydolność wątroby, nerek lub serca,
• znaczne odwodnienie (np. w przebiegu wymiotów lub biegunki),
• skaza krwotoczna lub inne zaburzenia krzepnięcia krwi.

Ibuprofen dla dzieci i niemowląt – podsumowanie

Ibuprofen jest lekiem przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym, który może być bezpiecznie stosowany u dzieci, pod warunkiem prawidłowego dawkowania opartego na masie ciała. Nie należy podawać go dzieciom chorym na ospę wietrzną, a szczególną ostrożność należy zachować u dzieci z astmą oraz objawami odwodnienia. U niemowląt poniżej 6. miesiąca życia stosowanie ibuprofenu powinno być poprzedzone konsultacją z lekarzem, ponieważ działanie przeciwgorączkowe może utrudniać ocenę przebiegu zakażenia i opóźniać rozpoznanie choroby.

Źródła:

1. de Martino M, Chiarugi A, Boner A, Montini G, De' Angelis GL. Working Towards an Appropriate Use of Ibuprofen in Children: An Evidence-Based Appraisal. Drugs. 2017;77(12):1295-1311. doi:10.1007/s40265-017-0751-z
2. Paul IM, Walson PD. Acetaminophen and ibuprofen in the treatment of pediatric fever: a narrative review. Curr Med Res Opin. 2021;37(8):1363-1375. doi:10.1080/03007995.2021.1928617
3. Kuo N, Su NY, Hou SK, Kang YN. Effects of acetaminophen and ibuprofen monotherapy in febrile children: a meta-analysis of randomized controlled trials. Arch Med Sci. 2021;18(4):965-981. Published 2021 Aug 22. doi:10.5114/aoms/140875
4. Sheehan WJ, Mauger DT, Paul IM, et al. Acetaminophen versus Ibuprofen in Young Children with Mild Persistent Asthma. N Engl J Med. 2016;375(7):619-630. doi:10.1056/NEJMoa1515990
5. https://www.nhs.uk/medicines/ibuprofen-for-children/, [dostęp: 24.01.2026 r.]
6. https://www.nhs.uk/medicines/ibuprofen-for-children/who-can-and-cannot-take-ibuprofen-for-children/, [dostęp: 24.01.2026 r.]
7. Charakterystyki Produktów leczniczych z ibuprofenem bez recepty, https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public, [dostęp: 24.01.2026 r.]