Jak nie zarazić się grypą od domowników? Niezbędne porady na jesień!

8. 9. 2020 · Irmina Turek · 9 minut czytania
  • profilaktyka
Jak nie zarazić się grypą od domowników? Niezbędne porady na jesień!

Jak nie zarazić się grypą od domowników? To pytanie szczególnie ważne w nadchodzącej porze roku, zwłaszcza że jesienią spodziewamy się drugiej fali zachorowań na COVID-19. Oprócz wzmacniania odporności i przygotowania się do sezonu zachorowań warto wiedzieć, jak się zachować oraz jak się nie zarazić, jeśli któregoś z domowników dopadnie grypa.

Jak nie zarazić sie grypą? Zobacz, w jaki sposób atakuje wirus grypy!

Wirus dostaje się do górnych dróg oddechowych, gdzie wiąże się z komórkami nabłonka błony śluzowej i po wniknięciu do nich namnaża. W wyniku zaatakowania komórek nabłonka dochodzi do obrzęku i martwicy w obrębie błony śluzowej dróg oddechowych. Objawy ogólnoustrojowe wynikają nie z przenikania wirusa do krwi, lecz są wynikiem uwalniania z zakażonych komórek dużej ilości przekaźników zapalnych do krwiobiegu.

Nosicielami wirusa grypy są ludzie i niektóre zwierzęta.

 

Jak nie zarazić się grypą w domu?

To, co istotne w ryzyku zakażenia wirusem grypy to fakt, że spora cześć infekcji przebiega bezobjawowo, więc pewne środki prewencyjne warto zachować nawet, jeśli nie czujesz się bezpośrednio narażony na zakażenie od kaszlącego i kichającego chorego.

 

Wirus grypy przenosi się drogą kropelkową lub poprzez kontakt ze skażonymi przedmiotami. Charakterystyczne dla wirusa grypy jest gwałtowne wystąpienie objawów, co może odróżniać infekcje wirusem grypy od innych infekcji dróg oddechowych.

grypa w domu

Jak rozpoznać grypę? Objawy i powikłania

Objawy ogólne grypy to generalne złe samopoczucie, gorączka, dreszcze, ból głowy i bóle mięśniowe. Dodatkowo pojawia się ból gardła i suchy męczący kaszel. Pomimo że objawy zwykle tracą na sile do tygodnia od wystąpienia, to kaszel i osłabienie może utrzymywać się dłużej.

To, czego najbardziej obawiamy się podczas sezonu grypowego, to oczywiście sama infekcja, ale i jej powikłania. Grypa charakteryzuje się dużą liczbą potencjalnych powikłań poinfekcyjnych, które mogą zagrażać życiu i zdrowiu. Najczęstsze powikłania grypy to zapalenie płuc, angina paciorkowcowa, czy też zaostrzenie choroby współistniejącej. Grupy bardziej narażone na wystąpienie powikłań po infekcji to osoby po 65. roku życiu i dzieci poniżej 5. roku życia, kobiety w ciąży, osoby otyłe, osoby cierpiące na choroby wiążące się z upośledzeniem układu odporności. Bardziej narażone są również osoby cierpiące na przewlekłe choroby płuc czy układu krążenia, a także cukrzycę.

Objawy grypy są mało specyficzne, lekarz może zalecić wykonanie badań pomocniczych, żeby postawić diagnozę. W tym celu stosuje się badania wykrywające materiał genetyczny wirusa (RT-PCR), czy też testy materiału pobranego przez wymazy.


 


Jak nie zarazić się grypą? Zasady ogólne

Wirus grypy jest przenoszony drogą kropelkową. Tak więc głównymi czynnikiem ryzyka zakażenia grypą jest kontakt z osobą chorą. Bliskie spotkanie z chorym twarzą w twarz bez ubranej maseczki ochronnej, czy też dłuższe przebywanie w bliskiej odległości niosą największe ryzyko przeniesienia zakażenia.

Czynnikiem, który może zwiększać ryzyko zakażenia, jest też niedostateczna higiena rąk szczególnie podczas przebywania w miejscach publicznych i dotykania przedmiotów, które wcześniej mogły być dotykane przez bardzo wielu ludzi.

Innym czynnikiem, który może doprowadzić do zakażenia, jest dotykanie rękami twarzy. Jeżeli potrzesz zabrudzoną ręką nos, oczy czy usta, w łatwy sposób możesz przenieść wirusy w miejsca, z których łatwo wnikną do organizmu.

W sezonie grypowym też ryzykownym jest przebywanie w większych skupiskach ludzkich. Wirus może być przeniesiony z jednego człowieka na drugiego przez kontakt ze skażonymi przedmiotami. W tym miejscu pojawia się bardzo istotne pytanie: jak nie zarazić się grypą w domu?

częste mycie rąk

Jak długo zaraża się grypą?

Zainfekowana osoba dorosła może zarażać średnio od 1 dnia przed do 5 dni po wystąpienia objawów choroby.

W przypadku małych dzieci czas zakażania może wynieść nawet do 10 dni od wystąpienia objawów. Po zakażeniu wirusem grypa rozwija się średnio do 2 dni od wniknięcia do organizmu.

Po przebyciu choroby w organizmie tworzą się przeciwciała, które uodparniają przed ponownym zakażeniem wirusem. Jednak wirus grypy posiada wiele typów i podtypów, które łatwo mutują, czyli zmieniają swoją budowę. W efekcie tego zjawiska wytworzone przeciwciała nie rozpoznają wirusa i istnieje ryzyko ponownego zachorowania w kolejnym sezonie.

Jak nie zarazić się grypą od domowników?

Żeby zapobiegać rozprzestrzenianiu się grypy i uchronić domowników przed zachorowaniem, warto stosować się do kilku zasad. Oto wskazówki, jak nie zarazić się grypą w domu.

Jak chronić się przed grypą? Szczepienia ochronne

Podstawową metodą chroniącą przed zachorowaniem na grypę jest coroczne szczepienie ochronne. Oczywiście jest to metoda stosowana profilaktycznie przed czy na początku każdego sezonu grypowego. W Polsce odsetek społeczeństwa, które wykonuje profilaktyczne szczepienia przeciwko grypie, jest bardzo niski (rzędu 4%).Stan ten sprzyja rozprzestrzenianiu się grypy i jej niebezpiecznych konsekwencji. Dlatego tak ważne jest wykonywanie szczepień szczególnie u osób, które są w grupach ryzyka ciężkiego przebiegu choroby i wystąpienia powikłań.

Im większa procentowo część społeczeństwa jest zaszczepiona, tym większa tak zwana odporność populacyjna i mniejsza szansa na rozprzestrzenianie choroby.

Szczepienia zwykle wykonuje się na przełomie września i października, a odporność nabywa się między 7 a 10 dniami od szczepienia. W Polsce szczepienie przeciwko grypie jest powszechnie zalecane, ale nie należy jednak do grupy szczepień obowiązkowych. W szczepionce znajduje się mieszanka nieaktywnych cząsteczek wirusa grypy lub jego fragmentów. W związku z tym podanie szczepionki nie może wywołać infekcji. Te zdezaktywowane fragmenty wirusa pozwalają natomiast zaktywować układ odpornościowy do produkcji przeciwciał i nabycia odporności.

szczepiona przeciw grypie

Jak nie zarazić się grypą od domowników? Izolacja chorego

Co jeśli nie jesteśmy zaszczepieni, a ktoś z domowników ma objawy, które sugerują grypę lub ma potwierdzone zakażenie wirusem grypy? Jak chronić się przed grypą w domu? Jeśli chory ma niepowikłaną grypę i nie wymaga hospitalizacji, to po konsultacji objawów z lekarzem i ewentualnych badaniach dodatkowych powinien odpoczywać w domu. Chory powinien być odizolowany przez co najmniej 7 dni od wystąpienia objawów. W tym czasie najlepiej żeby przebywał, jeśli to możliwe, w osobnym pomieszczeniu. Pozostali domownicy powinni ograniczyć kontakt z nim do absolutnego minimum.

izolacja chorego na grypę

Grypa w domu? Pilnuj higieny rąk!

Reszta domowników powinna zwrócić szczególną uwagę na dokładne i częste mycie rąk. Rób to nawet 10 razy dziennie przez minimalnie 30 sekund. Używaj mydła lub środków na bazie alkoholu.

Maksymalnie powstrzymuj się od dotykania dłońmi twarzy, a jeśli zachodzi taka potrzeba, rób to bezpośrednio po wymyciu rąk. Zwróć uwagę, żeby myć ręce po każdorazowym kontakcie z chorym i przed jedzeniem, i po korzystaniu z toalety. Umyte dłonie osuszaj jednorazowymi ręcznikami, które wyrzucisz do zamykanego kosza (najlepiej jeżeli kosz otwierany jest odpowiednim mechanizmem i nie wymaga dotykania go rękoma). Jeśli to możliwe i w domu jest więcej niż jedna łazienka, to chory powinien korzystać z osobnej. Pozwoli to ograniczyć maksymalnie powierzchnie użytkowane wspólnie, przez które mogą przenosić się wirusy.

higiena rąk - podstawy mycia rąk

Jak uchronić się przed grypą? Maski ochronne

W sytuacji bliskiego kontaktu z chorym najlepiej nosić maseczki ochronne. Chory domownik również powinien mieć ubraną maseczkę, jeśli będzie musiał wejść w kontakt ze zdrowymi domownikami. Po każdym kontakcie z osobą chorą maseczkę zmień na nową i wyrzuć poprzednią.

Chory powinien zasłaniać usta i nos chusteczką podczas kichania i kaszlu, żeby ograniczyć do minimum rozprzestrzenianie się wirusów.

Maski ochronne w domu

Ochrona przed grypą w domu? Wietrz mieszkanie i sprzątaj

Zarówno pomieszczenie, w którym przebywa chory, jak i pomieszczenia innych domowników powinny być często i regularnie wietrzone. Pamiętaj też, żeby osoba chora używała osobnych talerzy i sztućców. Warto również często dezynfekować powierzchnie użytkowane wspólnie i dbać o częste sprzątanie mieszkania.

wietrzenie mieszkania w trakcie choroby

Ku pamięci: kilka faktów o grypie...

Na zakończenie przypomnę kilka ważnych faktów o grypie.

Grypa jest chorobą wirusową wywoływaną przez wirus grypy typu A, B i C. Za zachorowania u ludzi odpowiedzialne są typy A i B. Ze względu na budowę 2 rodzajów białek na powierzchni wirusa (hemaglutyniny i neuroamidazy) wyróżnia się różne podtypy wirusa typu A. Za grypę sezonową odpowiadają najczęściej wirusy podtypów A/H1N1 lub A/H3N2, rzadziej wirusy typu B. Wyróżnia się grypę sezonową i pandemiczną, o czym wspominałam w artykule: Grypa latem − dlaczego rzadziej chorujemy?

Grypa sezonowa to choroba wirusowa występująca corocznie w konkretnym sezonie epidemiologicznym. Na półkuli północnej na grypę chorujemy zwykle między październikiem a kwietniem. Na półkuli południowej zachorowania mogą pojawiać się od maja do września.

Innym rodzajem grypy jest grypa pandemiczna, która występuje raz na kilkanaście lat w postaci światowych epidemii. Wywołują ją całkiem nowe warianty i podtypy wirusa grypy. Takie mutacje wirusa nie są wcześniej znane ludzkości. Przykładem epidemii wywołanej modyfikacjami wirusa grypy była epidemia hiszpanki, która zebrała żniwa po I Wojnie Światowej. Co ciekawe o ogłoszeniu pandemii decyduje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) w oparciu o zasięg geograficzny wystąpienia choroby. Ciężkość przebiegu choroby nie ma tu nic do rzeczy.

Typ A wirusa grypy posiada duży potencjał do mutowania. W praktyce oznacza to dużą zdolność do powstawania coraz to nowych jego wariantów. Z tego względu, co roku (w każdym kolejnym sezonie grypowym) istnieje możliwość zachorowania na grypę. Wymusza to coroczne prace nad aktualizacją szczepionek na kolejny sezon grypowy.

Podsumowując: jak nie zarazić się grypą w domu?

Żeby uchronić się przed zachorowaniem na grypę we własnym domu, najlepiej odizolować chorego (oczywiście w miarę możliwości) i nosić maski ochronne w jego obecności (maskę zakładać powinna zarówno osoba zdrowa, jak i chora), często myć ręce (szczególnie przed posiłkami czy po wyjściu z toalety), unikać dotykania twarzy w okolicy ust, nosa czy oczu, często wietrzyć mieszkanie i czyścić powierzchnie (blaty, klamki czy włączniki światła). Dobrym sposobem na ochronę przed grypą jest także sezonowe szczepienie ochronne. 

Źródła:

  1. dr n. med. J. Mrukowicz, Grypa i jej czynna profilaktyka u dorosłych
  2. https://www.gov.pl/web/zdrowie/grypa
  3. L. B. Brydak: Grypa i jej profilaktyka. Termedia, 2004

 


 

Więcej artykułów na ten temat

Irmina Turek