Praca w ciąży − czy znasz swoje prawa?

8. 10. 2019 · Agnieszka Kawa · 4 minuty czytania
Praca w ciąży − czy znasz swoje prawa?

Polskie prawo pracy chroni kobiety w ciąży w bardzo rozbudowany sposób. Kodeks pracy dokładnie reguluje dopuszczalny czas i warunki wykonywania pracy ciężarnej. Wiele kobiet zastanawia się, kiedy jest dobry moment na powiedzenie pracodawcy o ciąży. Oto najważniejsze aspekty praw pracowniczych kobiet ciężarnych.

Jakie prawa przysługują kobiecie ciężarnej w pracy?

Kobieta w ciąży jest szczególnie chroniona w prawie pracy.

Oto jakie prawa posiadasz, kiedy jesteś zatrudniona na umowę o pracę w ciąży:

  • Nie możesz wykonywać tzw. prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, które mogą mieć niekorzystny wpływ Twoje zdrowie lub przebieg ciąży.
  • Nie możesz pracować w godzinach nadliczbowych i nocnych (nawet jeżeli się na to zgodzisz!)
  • Niedopuszczalne jest wysłanie Cię na delegację bez Twojej zgody.
  • Możesz zwolnić się z pracy na badania zalecone przez lekarza (które nie mogą być wykonywane poza godzinami Twojej pracy), a pracodawca nie może Ci z tego tytułu potrącić wynagrodzenia.

praca w ciąży

Ciąża a praca na produkcji

Jak już wspomniałam wcześniej, nie możesz pracować tak, jak dotychczas na produkcji, jeżeli:

1. Pracujesz w systemie 3-zmianowym (w nocy) lub w godzinach nadliczbowych.

W takim wypadku, pracodawca powinien zmienić Twój harmonogram pracy albo przenieś Cię na inne stanowisko. Twoje wynagrodzenie, w związku z tymi zmianami, nie powinno ulec zmniejszeniu.

2. Wykonujesz tzw. prace uciążliwe, niebezpieczne lub szkodliwe dla Twojego zdrowia i przebiegu ciąży.

Dokładny spis prac zabronionych w ciąży zawarty jest w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią.

Są to między innymi:

  • prace związane z podnoszeniem lub przenoszeniem ciężkich rzeczy;
  • prace w hałaśliwych pomieszczeniach;
  • prace wymagające kontaktu ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi lub chemicznymi;
  • prace grożące ciężkimi urazami fizycznymi lub psychicznymi -w tym tzw. „prace w wymuszonym rytmie pracy” (na przykład przy taśmie!).

ciąża a praca

Podczas ciąży przysługuje Ci również zwiększona ochrona stosunku pracy. Co to oznacza?

  • Jeżeli jesteś zatrudniona na czas nieokreślony i w okresie wypowiedzenia zaszłaś w ciążę, pracodawca jest zobowiązany do cofnięcia wypowiedzenia umowy, jeżeli tylko dostarczysz zaświadczenie lekarskie o ciąży.
  • Jeżeli jesteś zatrudniona na czas określony, musisz w dniu zakończenia umowy być po trzecim miesiącu ciąży.  Wtedy Twoja umowa ulega przedłużeniu do czasu porodu.
  • Niestety, jeżeli pracujesz na umowie o zastępstwo, wtedy, wtedy nie ma możliwości jej przedłużenia do daty porodu.

Kiedy powiedzieć pracodawcy o ciąży?

Prawo nie określa tego, kiedy powinnaś powiedzieć w pracy o ciąży. Jest to Twoja indywidualna decyzja. Pamiętaj o tym, że od momentu, w którym powiesz pracodawcy o ciąży, obowiązują Ciebie i Twojego pracodawcę przepisy dotyczące czasu i sposobu pracy.

Jeżeli pracujesz w warunkach szkodliwych, warto jak najwcześniej powiedzieć pracodawcy o ciąży, bo od wtedy po stronie pracodawcy istnieje obowiązek zapewnienia Ci innej pracy (w bezpiecznych warunkach). Jeżeli nie jest w stanie tego zapewnić, wtedy pracodawca musi Cię zwolnić do domu z zachowaniem pełnego wynagrodzenia.

praca w ciąży do którego miesiąca

Praca w ciąży − do którego miesiąca?

Do kiedy pracować w ciąży?Nie ma na to jednej dobrej odpowiedzi. Prawo nie przewiduje, do którego miesiąca ciąży można pracować. Wszystko zależy od Twojego stanu zdrowia i samopoczucia.

Prawda jest taka, że już od początku ciąży, jeżeli źle się czujesz, możesz przejść na zwolnienie chorobowe. Wprawdzie, lekarz nie może wystawić Ci zwolnienia L4 tylko z powodu ciąży, bo może to zrobić tylko w przypadku osoby chorej, a jak wiadomo „ciąża to nie choroba!”. W praktyce jednak, większość lekarzy bez problemu wystawia zwolnienia, jeżeli tylko pacjentka zgłosi jakieś dolegliwości związane z ciążą. Pamiętaj o tym, że zwolnienie L4 trzeba „odnawiać” u swojego lekarza co miesiąc.

Świadczenie podczas zwolnienia lekarskiego w ciąży wynosi 100% pensji jaką otrzymywałaś przeciętnie w ciągu 12 miesięcy przed wystąpieniem niezdolności do pracy.

Praca przy komputerze a ciąża

Polski prawodawca reguluje też kwestie, która dotyczy coraz większej liczby kobiet, czyli pracy przy komputerze. Jak więc wygląda zależność ciąża a praca przy komputerze?

Jeżeli Twoja praca wymaga patrzenia się na monitor, nie możesz pracować w ciąży więcej niż 8 godzin dziennie. Ponadto, po każdych 50 minutach pracy przed komputerem przysługuje Ci 10 minut przerwy.  Przerwa ta musi być wliczona do Twojego czasu pracy.

ciąża a praca przy komputerze

Ciąża a praca na umowie cywilnoprawnej (umowa zlecenie lub umowa o dzieło)

Niestety, jeżeli nie jesteś zatrudniona na umowie o pracę, zdecydowana większość praw, o których pisałam powyżej, nie przysługuje Ci.

Agnieszka Kawa