Skala Brazeltona − na czym polega „indywidualizm” noworodka?

8. 6. 2019 · Agnieszka Kawa · 5 minut czytania
Skala Brazeltona − na czym polega „indywidualizm” noworodka?

Czy wiesz, że od razu po narodzeniu, dzieci potrafią komunikować się i kontrolować swoje otoczenie? „Zachowanie dziecka jest językiem. Chciałbym podzielić się jednym spostrzeżeniem z młodymi rodzicami – zaufajcie temu językowi”. To są słowa T. Brazeltona − twórcy Skali Oceny Zachowania Noworodka, który twierdzi, że każdy noworodek jest indywidualny i niepowtarzalny. Zobacz, na czym polega tzw. test Brazeltona i czego możesz się z niego dowiedzieć o swoim dziecku.

Skala Brazeltona – test indywidualnych cech noworodka

Skala Oceny Zachowania Noworodka (ang. Neonatal Behavioral Assessment Scale – NBAS) została opracowana w 1973 roku przez doktora pediatrii z Harvard Medical School − Thomasa B. Brazeltona.

To właśnie on dostrzegł, że każdy noworodek jest malutkim indywidualistą, który na swój własny sposób komunikuje się z otoczeniem. Co więcej, Brazelton zauważył, że noworodki dużo więcej rozumieją niż do tej pory nam się zdawało.  

noworodek z mamą

Skala Brazeltona − założenia

Skala Brazeltona polega na ocenie indywidulanych zdolności i możliwości komunikacyjnych noworodka. W przeciwieństwie do innych badań noworodków, to narzędzie nie tylko ma na celu rozpoznanie problemów w rozwoju dziecka. Chodzi w nim przede wszystkim o poznanie mocnych stron dziecka, „nauczenie się” jego specyficznego sposobu komunikacji tak, żeby rodzice mogli budować wieź z dzieckiem już od pierwszych godzin jego życia.

Test Brazeltona opiera się na kilku założeniach. Po pierwsze, noworodki są zdolnymi istotami, które potrafią za pomocą swojego zachowania reagować na otoczenie. Po drugie, są one w stanie komunikować się przez swoje zachowanie, a nawet próbują wywierać wpływ na swoje otoczenia, np. przez płacz. Najważniejszym założeniem tego badania jest jednak to, że noworodki to istoty społeczne, które posiadają indywidualny charakter i osobowość. Te cechy pozwalają je odróżnić od innych dzieci.

Badanie Brazeltona można  stosować w ciągu 2 miesięcy od urodzenia (w tym również dla wcześniaków urodzonych po 35. tygodniu ciąży). Najlepiej jednak wykonać je w pierwszych 2 – 3 tygodniach życia. Wyjątkowo, stosuje się je wobec nieco starszych dzieci w przypadku opóźnień w rozwoju.

skala brazeltona u noworodka

Jak wygląda badanie Brazeltona?

Badanie przeprowadza się w ciepłym i cichym pokoju, w czasie między kamieniami maluszka. Specjalista, który bada dziecko, obserwuje noworodka przez około 30 minut.  Notuje jego zachowania i reakcje na różne sytuacje. Sprawdza, jak reaguje na dźwięk, światło czy zabawki, obserwuje, jak śpi i z jakiego powodu się budzi. Bada też, jak długo dziecko płacze i z jakiego powodu, a także w jaki sposób można go uspokoić. Obserwuje również różne odruchy i zachowania dziecka, np. w jaki sposób zachowuje się podczas stresujących dla niego sytuacji.

W sumie zostaje ocenionych aż 18 odruchów i 28 pozycji zachowań. W czasie badania obecni są rodzice dziecka.

Na koniec badający dokonuje opisu behawioralnego dziecka. Wskazuje mocne strony i identyfikuje obszary, które mogą sprawiać dziecku trudności. Rodzice dostają również różne wskazówki, które dotyczą opieki nad dzieckiem i budowaniu wspólnej relacji.

skala brazeltona u małych dzieci

Czego możesz się dowiedzieć z takiego badania:

  • co dziecko próbuje Ci zakomunikować przez płacz. Jak się okazuje, płacz różni się w zależności od tego, czy niemowlę jest głodne, czy rozdrażnione.
  • czy Twoje dziecko potrafi samo się uspokoić, czy potrzebuje do tego specjalnej stymulacji.
  • czy niemowlę jest w stanie odciążać się od wszelkich bodźców zakłócających jego sen (to znaczy: czy musisz przy śpiącym dziecku „chodzić na paluszkach”)

„Płacz lub jego brak to jeden z niewielu sposobów, w jaki dzieci tuż po urodzeniu komunikują się ze światem zewnętrznym. Niemowlę nie płacze tak, jak dorośli − ze smutku, płacze natomiast gdy jest głodne, ma mokrą pieluszkę, jest mu źle czy coś je boli. Płacz niemowlęcia zawsze coś oznacza”

− mówi lek. med. Aleksandra Malewska.

jak wygląda badanie brazeltona

Skala Brazeltona – jakie niesie za sobą korzyści?

Badanie Brazeltona uczy rodziców rozpoznawania potrzeb swojego dziecka i efektywnego reagowania na nie. Jest ono bardzo pomocne w przypadku rodziców niedoświadczonych, bo taki opis może im w znaczący sposób ułatwić dalszą opiekę nad swoim dzieckiem.

Poza tym badanie NBAS odgrywa ważną rolę w przypadku dzieci chorych, upośledzonych czy opóźnionych w rozwoju. Pozwala też na rozwinięcie relacji z dzieckiem przedwcześnie urodzonym. Pomaga również mamom cierpiącym na depresję poporodową w nawilżaniu kontaktu ze swoim dzieckiem.  Moim zdaniem, najważniejsze, co dała nam metod Brazeltona, to pokazanie, że noworodek to odrębna, indywidualna istota, która ma swoje potrzeby, upodobania i własny język, za pomocą którego może się z Tobą komunikować.

skala brazeltona korzyści u rodziców

W Polsce skala Brazeltona nie jest popularną metodą badania noworodków. W Warszawie działa Fundacja NBAS, która organizuje cykliczne szkolenie dla personelu medycznego i profesjonalistów pracujących z noworodkiem i jego rodzinom. Na ich stronie znajdziesz również spis specjalistów, którzy przeprowadzają badanie NBAS.

Agnieszka Kawa