Tamponada serca − przyczyny
Do tamponady serca może dojść nagle, najczęściej wskutek działania mechanicznego lub powoli na skutek toczącego się procesu w organizmie człowieka. W wyniku powolnego napełniania worka osierdziowego objawy tamponady mogą pojawić się dopiero przy 2000 ml płynu, natomiast podczas szybkiego napływu płynu do worka osierdziowego – nawet 100 ml może doprowadzić do wystąpienia objawów.
Jakie są najczęstsze przyczyny wystąpienia tamponady?
- Choroby nowotworowe (najczęściej) − zwykle rak płuca, oskrzela i przerzuty (głównie rak sutka, czerniak)
- Infekcja − zapalenie osierdzia spowodowane bakteriami, wirusami
- Zawał serca − np. w mechanizmie pęknięcia komory serca
- Pęknięcie tętniaka aorty wstępującej, która uchodzi bezpośrednio z serca
- Urazy klatki piersiowej − np. w wyniku rany kłutej albo wypadku komunikacyjnego (wtedy dochodzi do uszkodzenia dużych naczyń krwionośnych i krwawienia do worka osierdziowego)
- Powikłanie zabiegów kardiologicznych − np. usuwanie elektrod z serca lub kardiochirurgicznych (wymiana zastawki)
Sprawdź też, na czym polega nerwica serca.
Tamponada serca − objawy
Objawy tamponady osierdzia powinny zostać jak najszybciej rozpoznanie, bo jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia. Jeśli pacjent nie otrzyma natychmiastowej pomocy może dojść do wstrząsu i zatrzymania krążenia. Symptomy mogą być bardzo zróżnicowane w zależności od nasilenia tamponady i innych chorób przewlekłych. Z kolei nasilenie dolegliwości wiąże się z szybkością gromadzenia się płynu w worku osierdziowym, jego rozciągliwości, ciśnień wypełnienia i podatności ścian komór serca na ucisk.

Jakie daje symptomy tamponada osierdzia? Objawy to ból w klatce piersiowej, zlokalizowany za mostkiem i duszność, która nasila się w pozycji leżącej. Pojawia się zwiększona męczliwość, kaszel i utrudnione połykanie, a także może dojść do omdlenia i pełnej utraty przytomności.
Sprawdź też, jakie są objawy niewydolności krążenia.
U chorych występuje charakterystyczna triada objawów tamponady osierdzia (tzw. triada Becka), na którą składają się:
1. Hipotensja, czyli obniżone ciśnienie skurczowe krwi, poniżej 90 mmHg,
2. Bardzo słabo słyszalne tony serca i słabo wyczuwalne tętno
3. Nadmiernie wypełnione żyły szyjne, wynikające zastoju krwi

Tamponada serca − pierwsza pomoc
Niestety w warunkach pozaszpitalnych pomoc choremu jest bardzo ograniczona. Najważniejsze, żeby wezwać natychmiast pogotowie. Tamponada serca zawsze wymaga leczenia szpitalnego, a rokowanie zależy od szybkości rozpoznania i wdrożonego leczenia. U pacjentów z nasilonymi objawami tamponady osierdzia konieczne jest natychmiastowe nakłucie worka osierdziowego, czyli tzw. perikardiocenteza w celu odbarczenia serca. Zabieg wykonuje się z dojścia tuż poniżej mostka pod kontrolą USG lub RTG. W niektórych ciężkich przypadkach potrzebna jest operacja kardiochirurgiczna.