Przejdź do głównej treści
0 wyników
  • 0,00 zł
    Microcart closed
  • Ból kości ogonowej - co może oznaczać? Przyczyny i leczenie

    10. 7. 2020 · 9 minut czytania
    profilaktyka urazów

    Ból kości ogonowej powoduje ogromne utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu. Jak mu zaradzić? Jak wygląda profilaktyka? Sprawdź wskazówki z naszego artykułu!

    Karol Olejnik
    Karol Olejnik
    Ból kości ogonowej - co może oznaczać? Przyczyny i leczenie

    Ból kości ogonowej jest bardzo ogólnym i nieswoistym objawem. Może pojawiać się w różnych sytuacjach, na skutek dłuższego przebywania w pozycji siedzącej lub przy wstawaniu i siadaniu, narastać stopniowo lub dawać o sobie znać nagle. Często doskwiera ciężarnym i osobom starszym. Co dokładnie może oznaczać boląca kość ogonowa?

    Kość ogonowa − po co ona człowiekowi?

    Kość ogonowa usytuowana jest w końcowym odcinku kręgosłupa. Nazywana jest zarówno kością ogonową (ze względu na to, że u innych ssaków w tym miejscu wykształca się ogon), jak i guziczną. U człowieka, na etapie życia płodowego proces wykształcania się ogona jest hamowany i rodzimy się z kręgosłupem zakończonym kością ogonową.

    • W skład kości guzicznej wchodzi od 3 − 5 połączonych ze sobą trwale kręgów. 
    • Kręg usytuowany najwyżej posiada zarówno trzon, jak i wyrostki stawowe, które łączą kość ogonową z kością krzyżową. 
    • Pozostałe kręgi są zbudowane tak naprawdę tylko z trzonów. Do kości tej przyczepiane są więzadła, mięśnie i ścięgna.
    Warto wiedzieć
    Struktura ta może być osłabiona w związku z upływem czasu, niezdrowym trybem życia czy też w wyniku urazów lub różnych chorób, co w konsekwencji powoduje bóle kości ogonowej.
    Kość ogonowa − po co ona człowiekowi?

    Sprawdź popularne kategorie

    Bóle kości ogonowej − przyczyny

    Problemy i uszkodzenia kości guzicznej mogą dawać objawy bólowe zarówno samej kości, a więc bardziej punktowe, jak i promieniować na plecy, uda czy pośladki. Często też występuje ból rozlany w okolicy kości ogonowej. Dodatkowo dolegliwości bólowe okolicy lędźwiowej mogą towarzyszyć innym objawom, co ułatwia postawienie prawidłowej diagnozy. Tak, więc sam rodzaj bólu i objawów jest związany z ich bezpośrednią przyczyną.

    Ból kości ogonowej − urazy 

    Dlaczego boli kość ogonowa? Oczywistym powodem może być upadek, kontuzja, wypadek. Jeśli chodzi o urazy w obrębie kości guzicznej to im poważniejszy uraz, tym mocniejszy i dłużej utrzymujący się ból. Tak, więc w zależności, czy masz do czynienia ze stłuczeniem, pęknięciem, czy złamaniem kości ogonowej, dyskomfort będzie mocniejszy i będzie trwał dłużej.

    • Jeśli ból po kontuzji związanej z urazem kości guzicznej utrzymuje się kilka dni i nie słabnie, warto skonsultować się z lekarzem i sprawdzić, czy nie doszło do złamania.
    • W efekcie takiego urazu może pojawiać się nie tylko ból przy wstawaniu i siadaniu, ale również ból okolic odbytu i kości ogonowej, który będzie się nasilał podczas wypróżniania.
    • W zależności od stopnia kontuzji i przebiegu ewentualnego złamania, w niektórych przypadkach może zachodzić potrzeba interwencji chirurga, żeby usunąć odłamki uszkodzonej kości.
    • Wszystko zależy od tego, jak dokładnie została uszkodzona kość. W większości sytuacji kość zrasta się samoczynnie, bez dodatkowych ingerencji, a pacjent na czas rekonwalescencji przyjmuje środki przeciwbólowe

    Sprawdź też maści i żele na stłuczenia, siniaki, kontuzje.

    Stłuczenie kości ogonowej - jak długo boli?

    Stłuczenie kości ogonowej to bolesna dolegliwość, która może utrzymywać się przez dłuższy czas. Jak długo boli kość ogonowa po upadku? To zależy od stopnia urazu – łagodniejsze stłuczenia mijają po kilku dniach, ale silniejsze mogą powodować ból nawet przez kilka tygodni. W tym czasie kluczowe jest unikanie długiego siedzenia i stosowanie zimnych okładów.

    Ból kości ogonowej bez urazu po aktywności fizycznej

    Ból kości ogonowej nie zawsze wynika z urazu – może pojawić się także po intensywnym wysiłku fizycznym.

    Ciekawostka
    Często występuje ból kości ogonowej po rowerze, zwłaszcza jeśli siodełko jest źle dopasowane lub trening był wyjątkowo długi. 

    Podobne dolegliwości mogą pojawić się po ćwiczeniach angażujących dolne partie pleców, np. ból kości ogonowej po treningu siłowym (podnoszeniu ciężarów) czy ból kości ogonowej przy brzuszkach. 

    Przyczyną bólu jest przeciążenie mięśni, w tym gruszkowatego i guzicznego, co prowadzi do podrażnienia okolicy kości ogonowej i dyskomfortu, zwłaszcza podczas siedzenia.

    Bóle kości ogonowej − przyczyny

    Ból kości ogonowej − ciąża i poród

    Stanem, w którym również może pojawić się ból kości ogonowej, jest ciąża.

    • Wraz z wzrostem dziecka i powiększaniem się macicy, może dochodzić do ucisku na kręgosłup, a w efekcie bóli okolicy ogonowej.
    • Na te dolegliwości szczególnie narażone są kobiety, które przed ciążą przeszły urazy kości ogonowej.
    • W tym przypadku dolegliwości ustępują samoistnie po porodzie, a w trakcie trwania ciąży można łagodzić je, przeprowadzając delikatny masaż lub robiąc ciepłe okłady.

    Boląca kość ogonowa zaczyna doskwierać kobiecie po porodzie. Zwykle wiąże się to z silnym parciem podczas porodu naturalnego, czy też komplikacjami podczas przyjścia dziecka na świat. Jeśli utrzymuje się przez dłuższy czas po porodzie wymaga szczegółowej diagnostyki. Czasem pojawia się ból kości ogonowej po cesarce, choć nie jest on związany z parciem porodowym. Przyczyną bywa długotrwałe unieruchomienie, napięcie mięśniowe lub działanie znieczulenia na układ nerwowy. Dolegliwości mogą utrzymywać się przez kilka tygodni, a ulgę przynoszą odpowiednie ćwiczenia, delikatne masaże i ergonomiczne pozycje do siedzenia.

    Ból kości ogonowej − tryb życia

    Gdy ból kości ogonowej przy siedzeniu się pojawia, najczęstszą przyczyną może być po prostu siedzący tryb życia. Jeśli zarówno w czasie pracy, jak i czasie wypoczynku przebywasz głównie w pozycji siedzącej, może to powodować dyskomfort w okolicy ogonowej. Tryb siedzący sprzyja ogólnie dolegliwościom bólowym ze strony kręgosłupa. Dodatkowo w pozycji siedzącej kość ogonowa przez dłuższy czas jest obciążana ciężarem ciała i znajduje się w jednej pozycji. Dlatego też warto przeplatać pracę siedzącą chociażby krótkimi spacerami, czy ćwiczeniami rozciągającymi.

    Sprawdź też okłady chłodzące i rozgrzewające.

    Ból kości ogonowej − hemoroidy

    Jeszcze inną przyczyną bólu kości ogonowej mogą być powikłania zapalne lub zakrzepowe związane z występowaniem hemoroidów. W tym przypadku najpierw odczuwalne są typowe objawy samych żylaków odbytu, takie jak świąd, ból i krwawienie z okolic odbytu. Same dolegliwości wynikają z tworzenia się żylaków odbytu, które mogą być zlokalizowane zarówno w częściach zewnętrznych jak i wewnętrznych zwieracza. Nasilenie objawów występuje przeważnie latem lub w momencie występowania zaparć lub po nadmiernym wysiłku fizycznym (zwykle związanym z podnoszeniem dużych ciężarów). Dodatkowo często występujące i przedłużające się zaparcia mogą same w sobie też skutkować pojawieniem się bólu w okolicy ogonowej (bez współistniejących hemoroidów i ich powikłań).

    Ból kości ogonowej przed okresem

    Ból kości ogonowej przed okresem może wynikać ze zmian hormonalnych zachodzących w organizmie. Wzrost poziomu progesteronu i rozluźnienie więzadeł miednicy powodują ucisk na nerwy i napięcie w dolnej części pleców. Dodatkowo macica powiększa się i naciska na pobliskie struktury, co może potęgować dyskomfort. W takich przypadkach pomocne bywają ciepłe okłady, delikatne rozciąganie oraz umiarkowana aktywność fizyczna.

    Ból kości ogonowej − schorzenia kręgosłupa

    Ból kości ogonowej może powodować też nerwoból splotu krzyżowego. Wiąże się to bezpośrednio z neuralgią zachodzącą w splocie nerwowym krzyżowym lub guzicznym. Charakterystyczne dla tego rodzaju bólu jest to, że występuje napadowo. Jest zwykle silny i rwący, a pomiędzy napadami chory nie odczuwa dolegliwości bólowych w tym rejonie, lub są one bardzo łagodne.

    Ból kości ogonowej może pojawić się też w efekcie schorzeń kręgosłupa, takich jak dyskopatie czy choroba zwyrodnieniowa i w przebiegu rwy kulszowej. Jeśli ból okolicy ogonowej łączy się z dysfunkcją zwieraczy pęcherza i odbytu oraz bólem pośladków w podczas przebywania w pozycji siedzącej, może wynikać on z torbieli Tralova. Są to zbiorniki wypełnione płynem mózgowo rdzeniowym, które powstają najczęściej wzdłuż nerwów niższych partii kręgosłupa i mogą na nie uciskać.

    Ból w okolicy kości ogonowej a torbiele pilonidalne

    Ból w okolicy odbytu i kości ogonowej może być spowodowany wystąpieniem torbieli pilonidalnej. Jest to torbiel włosowa tworząca się na kości ogonowej. W wyniku nadkażenia mieszka włosowego dochodzi do powstania stanu zapalnego i powiększenia się samego mieszka. Najczęściej torbiele tego typu powstają w postaci guzków lub ropni w okolicy krzyżowo guzicznej. Problem ten dotyka najczęściej młodych mężczyzn (przed 25. rokiem życia), którzy prowadzą siedzący tryb życia.

    Sprawdź też leki i preparaty wspomagające układ mięśniowo-szkieletowy.

    Ból kości ogonowej − nowotwór kości

    Inną przyczyną, jaka może wywołać ból kości guzicznej jest nowotwór kości. Bólem objawia się między innymi rosnący guz olbrzymiokomórkowy kości ogonowej. W tym przypadku dodatkowym objawem są najczęściej współtowarzyszące problemy z oddawaniem moczu. Jest to stosunkowo rzadki nowotwór. Innymi rodzajami nowotworów kości, które mogą powodować dolegliwości bólowe w okolicy ogonowej są: mięsak Ewinga, czy też struniak.

    Rak jelita grubego a ból kości ogonowej

    Ból kości ogonowej rzadko jest pierwszym objawem raka jelita grubego, ale w zaawansowanych stadiach choroby może się pojawić. 

    • Guz uciskający na struktury miednicy lub przerzuty do kości mogą powodować przewlekły, nasilający się ból. 
    • Jeśli towarzyszą mu utrata masy ciała, zaburzenia trawienia czy krew w stolcu, konieczna jest pilna diagnostyka. 
    • Wczesne wykrycie choroby znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
    Bóle kości ogonowej − przyczyny

    Jakie badania na ból kości ogonowej wykonać? Diagnostyka

    Aby znaleźć przyczynę bólu kości ogonowej, warto wykonać odpowiednie badania diagnostyczne. Podstawą jest konsultacja medyczna bólu kości ogonowej. Jaki lekarz będzie odpowiedni? Najlepiej udać się do ortopedy lub neurologa. 

    • Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne oraz badania obrazowe, takie jak RTG czy rezonans magnetyczny, który pozwala ocenić stan tkanek miękkich i wykluczyć inne schorzenia. 
    • W razie potrzeby mogą być zlecone także dodatkowe badania laboratoryjne, by wykryć stany zapalne lub infekcje. 
    • Jeśli pojawią się objawy ze strony układu pokarmowego, warto skonsultować się z proktologiem.
    Jakie badania na ból kości ogonowej wykonać? Diagnostyka

    Co na ból kości ogonowej? Leczenie

    Leczenie bólu kości ogonowej zależy od jego przyczyny, ale w większości przypadków stosuje się metody łagodzące objawy. 

    • Doraźnie pomagają zimne lub ciepłe okłady, leki przeciwbólowe oraz unikanie długotrwałego siedzenia. 
    • Warto również stosować poduszki ortopedyczne, które odciążają kość ogonową.
    • Jak jeszcze złagodzić ból kości ogonowej? Skuteczne mogą być ćwiczenia rozciągające i wzmacniające mięśnie miednicy. 

    Gdy dolegliwości nie ustępują, konieczna jest konsultacja z lekarzem, który określi, co zrobić na ból kości ogonowej i zaproponuje odpowiednie leczenie, np. fizjoterapię lub zastrzyki przeciwzapalne.

    Domowe sposoby na ból kości ogonowej

    Jeśli ból kości ogonowej nie jest wynikiem poważnego urazu, można go złagodzić domowymi metodami. Skuteczne sposoby na ból kości ogonowej to m.in. ciepłe lub zimne okłady, które redukują stan zapalny i napięcie mięśni. Pomocne są także delikatne ćwiczenia rozciągające oraz unikanie długiego siedzenia, zwłaszcza na twardych powierzchniach. Warto korzystać z poduszek ortopedycznych, które odciążają kość ogonową. Dodatkowo masaż i kąpiele relaksacyjne mogą przynieść ulgę, poprawiając krążenie i zmniejszając dyskomfort.

    Domowe sposoby na ból kości ogonowej

    Ćwiczenia na ból kości ogonowej

    Co zrobić na ból kości ogonowej? Warto wypróbować ćwiczenia, które wzmacniają mięśnie miednicy i zmniejszają napięcie w dolnej części pleców. Regularna aktywność może poprawić mobilność i złagodzić dolegliwości. Poniżej prezentujemy kilka skutecznych ćwiczeń:

    Koci grzbietklęknij na czworakach, zaokrąglij plecy, a następnie powoli je wyprostuj.
    Mostekleżąc na plecach, unieś biodra, napinając pośladki.
    Rozciąganie mięśnia gruszkowategona plecach połóż stopę na przeciwległym kolanie i delikatnie przyciągnij nogę do klatki piersiowej.

    Ćwiczenia warto wykonywać regularnie, unikając gwałtownych ruchów.

    Ból kości ogonowej − profilaktyka

    To, co na pewno można i warto zrobić, żeby uchronić się przed bólami kości ogonowej wynikającymi z jej przeciążenia, to prowadzić aktywny tryb życia i dbać o utrzymanie prawidłowej masy ciała.

    • Częstsze zmienianie pozycji w ciągu dnia i wzmacnianie tkanki mięśniowej skutkuje zredukowaniem czasu, w której kość ogonowa jest bezpośrednio obciążona.
    • Dodatkowo wzmocnione mięśnie pomogą odciążyć kręgosłup i wspomogą w zachowaniu prawidłowej postawy.
    • Regularna aktywność fizyczna uchroni również przed nadmiernym wzrostem masy ciała.
    • Jeśli w danym okresie czasu nie masz możliwości skrócić ilości czasu, jaki spędzasz pracując w pozycji siedzącej, zwróć uwagę, żeby robić sobie regularne przerwy, podczas których wstajesz czy chodzisz.

    Sprawdź też ćwiczenia dla osób siedzących za biurkiem.

    Ból kości ogonowej − profilaktyka

    Ból kości ogonowej − co dalej?

    Ból okolicy ogonowej pojawiający się po upadku, któremu nie towarzyszy złamanie wymagające interwencji chirurgicznej zwykle przechodzi samoistnie. Jeśli dolegliwości przedłużają się lub towarzyszą im inne objawy należy zgłosić się do lekarza i dokładniej przyjrzeć się przyczynie problemu. Podobnie, jeśli pomimo zmiany nawyków i zredukowania czasu w ciągu dnia spędzanego na siedzeniu ból kości ogonowej nie maleje warto podjąć kroki w celu jego dokładnej diagnozy.

     

    Źródła:

    1. Marciniak W., Szulc A.: Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja. Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003
    2. Canale T.S., Beaty J.H.: Campbell’s operative orthopaedics. Wyd. 11. Mosby Elsevier, 2008
    3. Balwierz W., Moryl-Bujakowska A., Garus K. (red.): Wczesna diagnostyka chorób nowotworowych u dzieci. Materiały edukacyjne i rekomendacje dla lekarzy i pielęgniarek podstawowej opieki zdrowotnej. Termedia, Poznań 2015
    4. P. Gajewski, A. Szczeklik, Interna Szczeklika
    5. https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/choroby-urazy/326536,kosc-ogonowa-bol-kosci-ogonowej-urazy-stluczenia-zlamania [dostęp 17.02.25]
    O autorze
    Karol Olejnik
    Karol Olejnik
    Posiadam wykształcenie medyczne zdobyte podczas sześciu lat studiów na kierunku lekarskim, co zapewnia mi solidną podstawę wiedzy klinicznej. Tworzę rzetelne i merytoryczne treści medyczne, które jednocześnie pozostają przystępne dla szerokiego grona odbiorców. Jako redaktor medyczny współpracuję z czołowymi serwisami z branży healthcare, dostarczając wartościowe materiały zarówno dla pacjentów, jak i specjalistów.
    Przeczytaj więcej od tego autora
    O autorze
    Karol Olejnik
    Karol Olejnik
    Posiadam wykształcenie medyczne zdobyte podczas sześciu lat studiów na kierunku lekarskim, co zapewnia mi solidną podstawę wiedzy klinicznej. Tworzę rzetelne i merytoryczne treści medyczne, które jednocześnie pozostają przystępne dla szerokiego...
    Przeczytaj więcej od tego autora