Cukrzyca u noworodka – objawy, diagnoza i leczenie

Cukrzycą noworodkową (inaczej cukrzycą wrodzoną) określa się zaburzenia metabolizmu glukozy występujące w pierwszych 12 miesiącach życia dziecka. Pierwsze symptomy choroby pojawiają się przed ukończeniem 6. miesiąca życia. Jakie są przyczyny i objawy schorzenia? Wyjaśniamy!

Cukrzyca u noworodka – przyczyny

Przyczyną cukrzycy noworodkowej jest mutacja w pojedynczych genach, dlatego nazywa się ją też cukrzycą monogenową. Mutacje mogą prowadzić do:

• wad rozwojowych trzustki,
• nieprawidłowej funkcji komórek wydzielających insulinę,
• niszczenia komórek trzustki.

Wyróżnia się dwa rodzaje cukrzycy noworodkowej:

Cukrzyca ciążowa nie prowadzi do cukrzycy noworodkowej – te choroby mają odrębne mechanizmy. Cukrzyca ciążowa może jednak wpływać na inne problemy z metabolizmem u noworodka, np. na hipoglikemię poporodową.

Sprawdź powiązane kategorie

Cukrzyca u noworodka – objawy

Na prawdopodobieństwo wystąpienia cukrzycy u noworodka może wskazywać wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrastania płodu. Dzieci z cukrzycą noworodkową mają też zwykle niską masę urodzeniową.

Jakie objawy cukrzycy mogą wystąpić u noworodka?

• Brak przyrostu lub utrata masy ciała,
• Wielomocz (prowadzi do odwodnienia, na co wskazuje m.in. zapadnięte ciemiączko),
• Drażliwość, osłabienie, senność,
• Zwiększona podatność na infekcje, zwłaszcza grzybicze.

Cukrzyca u noworodka – leczenie

W początkowym okresie leczenie cukrzycy noworodkowej odbywa się w warunkach szpitalnych. W zależności od stanu dziecka i wyników badań laboratoryjnych w terapii wykorzystywane są:

• intensywne nawadnianie,
• insulinoterapia pod kontrolą poziomu glukozy we krwi,
• wyrównywanie niedoborów elektrolitowych.

Jednocześnie z terapią zaburzeń przemian węglowodanów u dziecka prowadzone są zintensyfikowane działania ukierunkowane na leczenie towarzyszących problemów, np. anemii i niedożywienia. Trwała cukrzyca noworodkowa w późniejszym okresie może być leczona doustnymi lekami na cukrzycę z grupy pochodnych sulfynylomocznika. U noworodków i niemowląt nie wolno stosować w terapii żadnych witamin i minerałów dla diabetyków bez porozumienia z lekarzem. Tego typu preparaty mogą zmniejszać skuteczność terapii przeciwcukrzycowej.

Powikłania cukrzycy u noworodka

Cukrzyca noworodkowa, podobnie jak nieleczona cukrzyca u dzieci, może skutkować kwasicą ketonową. Charakteryzują ją m.in.:

• znaczne odwodnienie,
• zapach acetonu w wydychanym powietrzu,
• przyspieszony i pogłębiony oddech,
• postępujące zaburzenia świadomości i przytomności aż do śpiączki.

Kwasica ketonowa w przebiegu cukrzycy noworodkowej może prowadzić do wstrząsu lub obrzęku mózgu, które charakteryzuje wysoka śmiertelność.

Trwała cukrzyca noworodkowa, jeśli jest nieprawidłowo monitorowana i leczona, z biegiem czasu może prowadzić do uszkodzenia:

• nerek (nefropatia),
• siatkówki oka (retinopatia),
• nerwów obwodowych (neuropatia),
• naczyń (mikro- i makroangiopatia).

Podsumowanie

Cukrzyca noworodkowa może mieć burzliwy przebieg i znacznie obciążać organizm malucha. Rolą rodziców jest baczne obserwowanie stanu zdrowia dziecka i zgłaszanie niepokojących objawów lekarzowi pierwszego kontaktu lub pediatrze. Wczesne rozpoczęcie zintensyfikowanej terapii może pomóc zmniejszyć nasilenie wpływu hiperglikemii na organizm malucha.

Źródła:

1. Brandt A., Borowiec M., Kopacz K., Myśliwiec M., Szmygiel Ł., Cukrzyca w okresie niemowlęcym – trudności diagnostyczno-terapeutyczne, Forum Medycyny Rodzinnej, Via Medica, 2011
2. Kawalec W., Grenda R., Kulus M., Pediatria I, wyd.II, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa, 2018
3. Wroński M., Cukrzyca noworodkowa, https://www.mp.pl/pediatria/praktyka-kliniczna/ciekawe-przypadki/240797,cukrzyca-noworodkowa, [dostęp: 05.12.2024 r.] 
4. Beltrand J, Berdugo M, Busiah K, Cavé H, Fauret AL, Polak M., Vaivre-Douret L, Neonatal Diabetes Mellitus, Frontiers in Pediatric, 30.08.2020