Inhalacja noworodka − jak wykonać ją krok po kroku

30. 10. 2020 · Agnieszka Kawa · 8 minut czytania
Inhalacja noworodka − jak wykonać ją krok po kroku

Infekcje u małych dzieci są prawdziwą zmorą sezonu jesienno-zimowego. W ostatnich latach coraz bardziej popularną metodą walki z przeziębieniem i chorobami górnych dróg oddechowych są inhalacje. Zobacz, jaki sprzęt wybrać i jak poprawnie inhalować małe dziecko.

Inhalacje dla dzieci − po co je wykonujemy?

Po pierwsze, dzięki inhalacjom możesz podać dziecku lek bezpośrednio do miejsca, które jest chore. Taki sposób dawkowania lekarstwa sprawia, że szybciej się ono wchłania i nie podrażnia żołądka dziecka. Nie narażasz go także na wiele działań niepożądanych leków podawanych doustnie.

Po drugie, dzięki inhalacjom z soli fizjologicznej (np. Gilbert NaCl 0.9%), możesz ulżyć dziecku w przypadku zwykłej infekcji i nawilżyć jego drogi oddechowe. Inhalacje dla noworodka na katar są jedną z lepszych metod łagodzenia objawów infekcji.

inhalacja noworodka

Inhalacje dla noworodka − jak je poprawnie wykonać?

Inhalacje dla dziecka zawsze wykonuje dorosły. Nawet kiedy dziecko jest już większe i potrafi samodzielnie trzymać maseczkę, lepiej nadzorować cały proces inhalacji (zwłaszcza jeżeli przez nebulizator podawany jest lek).

„Jeśli Twoje dziecko nie miało wcześniej wykonywanych inhalacji, warto je oswoić z całym zabiegiem. Mimo że zabieg jest całkowicie bezbolesny, szum inhalatora stresuje malucha. Pokaż dziecku, jak wygląda inhalacja u jednego z rodziców, dzięki temu maluch chętniej podda się inhalacji”

− komentuje lek. med. Aleksandra Malewska.

Wybierz odpowiednią maseczkę do inhalacji. Dla dzieci do lat 3 staraj się używać maseczki (obejmującej usta i nos), która nie ma otworów po bokach. Jeżeli do zestawu została dołączona maseczka z otworami, wystarczy, że zakleisz je taśmą klejącą. Potem warto przejść na ustnik. Ustnika używaj tylko wtedy, gdy dziecko umie świadomie oddychać ustami. Unikaj smoczka do inhalacji. Często do zestawu dołączony jest smoczek, który można podłączyć do nebulizatora. Jednak lepiej tego nie robić, bo dziecko wtedy połyka lek! Pamiętaj, że po każdej inhalacji, plastikowe części należy umyć i wysuszyć.

inhalacja małego dziecka

Dziecko podczas inhalacji powinno siedzieć w pozycji prostej i być spokojnie. Oczywiście każdy rodzic, który miał do czynienia z inhalowaniem dziecka, wie, że to „łatwo powiedzieć”. Także moje dzieci bardzo boją się  i nie lubią inhalacji. 

Dlatego u nas stosowane są 2 zasady:

  • „wszystkie ręce na pokład” − całemu procesowi inhalowania towarzyszy 2 rodziców. Jedno z nas trzyma maseczkę, a drugie stara się zabawiać dziecko,
  • „wszystkie chwyty dozwolone” − podczas inhalowania robimy absolutnie wszystko byle tylko uspokoić dziecko − oglądanie bajek z YouTube (na co dzień nie pozwalamy), śpiewanie, tańczenie i wygłupy − a więc wszystko, co jest w stanie zająć jej uwagę na czas inhalacji.

A co, jeżeli pomimo tego, nie jesteś w stanie uspokoić dziecka? Specjaliści sugerują, że wtedy lepiej, jeżeli będziesz inhalować dziecko podczas snu niż gdyby miło krzyczeć i wyrywać się.

Niektórym dzieciom przeszkadza to, że inhalator pneumatyczny jest głośny. Wtedy warto wybrać inhalator cichszy. Wiem, że większość dzieci nie lubi inhalacji, jednak warto już od maleńkości przyzwyczajać dziecko do tego procesu. My stosujemy inhalację z soli fizjologicznej nawet przy niewielkim katarze i tłumaczymy dziecku (w ramach jego możliwości poznawczych), że inhalacja przyniesie mu ulgę w dolegliwościach.

inhalacje dla noworodka

Inhalator czy nebulizator dla niemowlaka – jaki wybrać?

Warto kupić inhalator, zanim on będzie rzeczywiście potrzebny. Często rodzice kupują taki sprzęt „na już”, bo lekarz zapisał lek, który trzeba dziecku podawać przez nebulizator. Takie nieprzemyślane zakupy nie są jednak dobrym rozwiązaniem. Po pierwsze, możesz wybrać wtedy zły sprzęt. Po drugie, jest duże prawdopodobieństwo, że przepłacisz.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie inhalatora?

Najpierw rozprawię się z odwiecznym pytaniem rodziców: czym się różni inhalator od nebulizatora? Nebulizacja to jest jeden z rodzaju inhalacji. Polega ona na rozbiciu cząsteczek leku w taki sposób, żeby dostały się do układu oddechowego. Prawda jest taka, że obecnie zdecydowana większość inhalatorów posiada funkcje nebulizacji (np. Medel Family Plus Elefante) i często nazwa inhalator i nebulizator używana jest zamiennie.

Pamiętaj jednak, że nebulizacja to nie to samo, co inhalacja. Nam inhalacja kojarzy się ze wdychaniem pary wodnej. Często taką inhalację parową robi się w ten sposób, że do gorącej wody dodaje się olejek eteryczny (np. eukaliptusowy) i później, nachylając się nad miską z roztworem, wdycha się parę wodną. Tymczasem nebulizacja, jak wspomniałam, polega na rozbiciu cząsteczek w taki sposób, że trafiają one aż do płuc. Dlatego absolutnie nie można do nebulizatora dodawać żadnych olejków eterycznych, bo dostanie się ich cząsteczek bezpośrednio do płuc może być bardzo groźne dla dziecka. Do nebulizacji stosujemy jedynie produkty i leki, które są do tego przeznaczone!

inhalator

Na rynku mamy dostępne różne rodzaje inhalatorów: 

  • Pneumatyczne, inaczej tłokowe lub kompresorowe (np. Sanity Baby AP 2116) − są one najczęściej wybierane przez rodziców. Mają kompresor, który podłącza się do prądu. Spręża on powietrze i przekształca wodę w mgiełkę. Można nim podawać każde leki i jest dość tani. Minusem jest to, że jest głośny i wymaga podłączenia do prądu.
  • Ultradźwiękowe – rozbijają cząsteczki za pomocą ultradźwięków. Są cichsze niż pneumatyczne. Jednak nie można nimi podawać wszystkich leków (np. sterydów), dodatkowo produkowany aerozol jest dość gęsty, więc mogą one podrażniać drogi oddechowe małych dzieci.
  • Siateczkowe (membranowe) − umieszczone w nich sitko powoduje rozproszenie cząsteczek płynu. Nie nadają się do podawania leków z kwasem hialuronowym. Za to są ciche i kompaktowe.

Na jakie parametry inhalatora warto zwrócić uwagę?

1. Przepływ leku

Dla małych dzieci do 3. roku życia nie powinien być większy niż 5,5 l na minutę.

2. Frakcja respirabilna (FPF)

Ten parametr określa, jaki procent cząsteczek produkowanych przez nebulizator osiągnie odpowiedni rozmiar, żeby trafić do oskrzeli. Powinna być ona jak największa, nie mniejsza nić 65%.

3. MMAD

To uśredniona wielkość cząsteczek aerozolu. Dla noworodków i niemowlaków najbardziej odpowiednia będzie około koło 2 − 3μm.

4. Poziom hałasu

Im cichszy sprzęt, tym lepiej.

Pamiętaj jeszcze o jednej bardzo istotnej kwestii. Filtry nebulizatora trzeba regularnie wymieniać! To jak często, zależy od typu urządzenia, częstości stosowania i jakości powietrza. Określoną żywotność mają też plastikowe części. Najlepiej przeczytaj ulotkę dołączoną do opakowania sprzętu. Producent powinien tam określić co jaki czas należy wymieniać te części.

Dodatkowo, jeżeli masz 2 dzieci, lepiej dla każdego z nich mieć osobną maseczkę.

 

Z czego inhalacje na katar dla niemowlaka?

Nebulizacje można robić za pomocą kilku substancji.

1. Sól fizjologiczna – dla noworodka będzie to najbezpieczniejszy wybór (0,9% NaCl)

Jak pisałam wcześniej, inhalacje z soli fizjologicznej pozwalają na rozrzedzenie wydzieliny i nawilżanie dróg oddechowych, przez co pomagają maluszkowi w oddychaniu. Inhalacje na katar dla dzieci zawsze najbezpieczniej zrobić z soli fizjologicznej. Można je stosować nawet u noworodków. Używana jest też do rozrzedzania niektórych leków podawanych do nebulizacji. W przypadku inhalacji z soli fizjologicznej nie ma większego znaczenia, jaki sprzęt wybierzesz. Możesz też spokojnie używać maseczki z otworami po bokach.

Podczas infekcji lepiej inhalować dziecko roztworem z soli fizjologicznej 3 razy dziennie, wlewając do inhalatora 2 ml soli fizjologicznej. Po inhalacji oklep dziecku plecki, a następnie odciągnij katarek. Niektóre inhalatory mają już w zestawie aspiratory do nosa, np. Omron Duo Baby. Po otworzeniu buteleczki z solą fizjologiczną należy ją od razu zużyć.

2. Roztwory z kwasem hialuronowym

Powodują nawilżenie błon śluzowych. Są pomocne w suchym kaszlu. Nie każdy nebulizator nadaje się do korzystania z tego typu środków. Nie nadają się one też do rozwadniania leków.

3. Roztwory hiepertoniczne − (3% NaCl)

Są one bardziej słone od typowej soli fizjologicznej. Działają odkrztuszająco, ale mogą powodować przesuszenie śluzówek. Powinno się ją stosować dopiero po konsultacji z lekarzem.

4. Leki

Więcej na temat podawania leków w formie nebulizacji, piszę poniżej.

inhalacje dla noworodka na katar

Inhalacje lecznicze – krok po kroku

Bardzo dużym plusem podawania leku przez inhalacje jest to, że podajemy lek bezpośrednio do miejsca, które jest chore, omijając układ pokarmowy.

Jakie leki są podawane przez nebulizator?

  • Mukolityki – leki, które upłynniają flegmę i ułatwiają jej odkrztuszanie,
  • Sterydy – działają przeciwzapalnie,
  • Leki rozszerzające oskrzela,
  • Antybiotyki.

Inhalując dziecko lekarstwem, należy pamiętać o kilku kwestiach:

1.Trzymaj się ściśle zaleceń lekarza dotyczących częstości inhalacji i proporcji podawanego leku. Pediatra może dodatkowo zalecić inhalacje z soli fizjologicznej, Proporcje i częstotliwość stosowani zawsze określa lekarz.

2.Jeżeli podajesz dziecku lek, po nebulizacji opłucz mu jamę ustną, umyj twarz, zęby i oczy.

3.Do nebulizatora nie dodawaj więcej niż 1 lek (jedynie niektóre leki rozwadniamy solą fizjologiczną).

4.Jeżeli stosujesz leki rozrzedzające wydzielinę, po nebulizacji należy dziecko oklepać. Jak to zrobić? Ułóż dziecko na swoich kolanach, tak żeby głowa znajdowała się wyżej niż pupa. Dłoń ułóż w daszek, a następnie oklepuj plecki od dołu do góry, omijając kręgosłup, nerki. Najlepiej zapytaj się lekarza czy i w jaki sposób należy oklepywać dziecko po nebulizacji.

 

Źródła:

  1. Sybilski A.; Nebulizacja w pytaniach i odpowiedziach W: Terapia, nr 6 z. 2 (324), 2015.
  2. Bożena Karolewicz B; Pluta J.; Haznar D.: Nebulizacja jako metoda podawania leków W: Terapia i leki, nr 4/2009,  s. 291 - 304.
Agnieszka Kawa