Jak myć zęby niemowlakowi? Mama radzi

26. 11. 2021 · Aleksandra Chojnowska · 8 minut czytania
  • higiena i pielęgnacja dziecka

Już od pierwszego dnia życia dziecka warto dbać o higienę jego jamy ustnej. Mimo, że zębów jeszcze nie widać – ich zawiązki już od dawna znajdują się pod dziąsłami – gotowe, by pojawić się w buzi za kilka miesięcy. Jak myć zęby niemowlakowi i pielęgnować jamę ustną noworodka? Zdobądź niezbędną wiedzę i sprawdź praktyczne sposoby!

Higiena jamy ustnej niemowlaka – od kiedy zacząć?

Od kiedy myć zęby dziecku? – to pytanie zadają sobie całe rzesze rodziców maluchów. Od pierwszego ząbka, po ukończeniu 1. roku życia, a może przygodę ze szczoteczką i pastą najlepiej rozpocząć dopiero w przedszkolu? Wątpliwości rozwiewają dentyści, zalecając wprowadzanie higieny jamy ustnej już od…1. dnia życia dziecka!

jak myć zęby niemowlakowi

Rzecz jasna, nie chodzi o klasyczne mycie zębów, które w większości przypadków jeszcze się nie przebiły, ale o delikatne przecieranie dziąseł gazikiem, zwilżonym przegotowaną wodą lub bardzo słabym naparem z rumianku. To szczególnie ważne przy karmieniu mlekiem modyfikowanym, które nie zawiera naturalnych przeciwciał i składników przeciwbakteryjnych, obecnych w mleku matki.

Higiena jamy ustnej niemowlaka od narodzin pozwala nie tylko chronić delikatne błony śluzowe przed pleśniawkami, ale także jest początkiem dobrych nawyków. Maluch przyzwyczaja się do działań pielęgnacyjnych w jamie ustnej o określonych godzinach – po porannym karmieniu i tuż przed zaśnięciem.

od kiedy myć zęby dziecku

W okresie ząbkowania (jeśli nie wiesz, czy to już, przeczytaj Ząbkowanie u niemowląt − jak je rozpoznać?), możesz podawać dziecku na zmianę z gryzakiem, silikonową szczoteczkę do gryzienia marki Akuku. Specjalne wypustki koją obolałe dziąsła i przynoszą maluszkowi ulgę. Możesz też zakładać ją na palec i samodzielnie masować opuchnięte błony śluzowe.

Nie martw się, jeśli informacja, od kiedy myć zęby niemowlakowi, jest dla Ciebie sporym zaskoczeniem. Nigdy nie jest za późno na naukę higieny jamy ustnej – odpowiednie zasady i rutynę możesz wprowadzić także u starszego dziecka. Pamiętaj, że im wcześniej, tym lepiej – zarówno dla zębów, jak i dla kształtowania się zdrowych nawyków u malucha.

od kiedy myć zęby niemowlakowi

Pierwsza szczoteczka – jak ją wybrać?

Wybór szczoteczki do zębów dla dzieci nie należy do najłatwiejszych. Czym kierować się przy zakupie? Przede wszystkim pamiętaj, że mycie pierwszych ząbków to Twoje zadanie, dlatego szczoteczka dla dziecka, tak naprawdę jest dla Ciebie. To Ty będziesz ją trzymać i nią operować, dlatego wybierz taką, która okaże się najwygodniejsza.

O ile na początku dziąsła możesz masować silikonową nakładką na palec, np. Canpol Babies, silikonową szczoteczką do zębów, to po pojawieniu się pierwszych ząbków, lekarze zalecają przejście na klasyczną szczoteczkę z włosiem. Wybierając odpowiedni model, zwróć uwagę na to, do jakiego wieku maluszków jest dostosowany.

 

 

Szczoteczki dla niemowląt powinny mieć miękkie, zaokrąglone na końcach włoski, które nie tylko skutecznie oczyszczą płytkę nazębną, ale także nie uszkodzą delikatnych dziąseł, powodując bolesne ranki. Wielu rodziców poleca szczoteczkę Baby’s Brush MAM dla dzieci powyżej 6. miesiąca życia. Jest bezpieczna, prosta w użyciu, a dodatkowo ma wesoły motyw misia. Dzięki ciekawemu kształtowi i kontrastowym kolorom, mycie zębów zamieni się w świetną zabawę!

higiena jamy ustnej niemowlaka

Na rynku dostępne są także szczoteczki soniczne dla niemowląt, jednak warto przemyśleć ich stosowanie u tak małych dzieci. Dość głośny dźwięk i uczucie wibrowania w buzi może przestraszyć malucha i spowodować, że będzie reagował płaczem na każdą kolejną próbę mycia ząbków. Takie rozwiązanie jest dużo lepsze dla przedszkolaków, które z kolei bardzo lubią eksperymenty i testowanie nowości.

Pamiętaj, że niezależnie od szczoteczki, jaką wybierzesz, musisz ją wymienić po 3. miesiącach użytkowania. Po tym czasie, włosie się odkształca i zużywa, dlatego nie jest w stanie skutecznie oczyszczać zębów.

mycie pierwszych ząbków

Mycie pierwszych ząbków, a fluor – jak wybrać pastę dla niemowlaka?

Pasty do zębów dla dzieci to kolejny temat – rzeka wśród rodziców najmłodszych. Na forach toczą się burzliwe dyskusje o fluorze – czy powinien znajdować się w paście, czy nie. Niektórzy piszą, że lepszym rozwiązaniem są produkty z samym ksylitolem. Jak jest w rzeczywistości?

Zdaniem dentystów, pytanie „fluor czy ksylitol?” zakłada, że obie substancje mają to samo, albo przynajmniej podobne działanie. Nic bardziej mylnego – fluor to jedyny przebadany i opisany składnik o udowodnionym działaniu przeciwpróchniczym. Wzmacnia szkliwo, hamując metabolizm bakterii. Z kolei ksylitol pobudza pracę ślinianek i wydzielanie śliny, co sprawia, że rośnie pH w jamie ustnej. Dzięki temu, bakterie nie mogą się dalej namnażać.

 

jak myć pierwsze ząbki

Zalecenia stomatologów są więc jasne – w paście do zębów dla dzieci powinien znajdować się fluor, nawet jeśli maluch nie potrafi samodzielnie płukać ust. Najważniejsza jest odpowiednia ilość produktu – do higieny zębów maluszków w wieku 6 – 36 miesięcy, wystarczy jedynie maźnięcie włosia szczoteczki. Pamiętaj, że śladowa ilość pasty oznacza wielkość ziarenka ryżu – nie grochu.

Jeśli obawiasz się, że niemowlę ma w buzi za dużo pasty, możesz przetrzeć mu dziąsła gazikiem zwilżonym wodą. Dobrym sposobem jest też rozpoczęcie mycia pierwszych ząbków pastą bez fluoru, np. Nenedent-Baby lub żelem Ziaja Ziajka, ale tylko jeżeli planujesz w niedługim czasie przejść na produkt z fluorem.

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, rekomendowana ilość fluoru w paście dla najmłodszych to 1000 ppm. Dokładnie tyle fluorku sodu zawiera pasta do zębów z fluorem po 6. miesiącu o smaku jabłkowo – bananowym Chicco. W składzie znajduje się też ksylitol, więc zadba kompleksowo o mleczne ząbki Twojego dziecka.

W rzadkich przypadkach, np. kiedy wiesz, że woda w Twoim kranie zawiera zbyt dużo fluoru, stomatolog może zalecić mycie zębów pastą o zmniejszonej zawartości tego pierwiastka. Takie sytuacje nie zdarzają się często, dlatego zwykle nie ma się czego obawiać.

kiedy myć zęby niemowlakowi

Jak myć zęby niemowlakowi? Garść praktycznych wskazówek!

Już wiesz, kiedy myć zęby niemowlakowi. Czas na kilka wskazówek, jak myć pierwsze ząbki. Przede wszystkim – delikatnie. Błony śluzowe dziecka są bardzo wrażliwe, dlatego należy uważać, by ich nie uszkodzić. Rany w jamie ustnej sprzyjają rozwojowi różnego rodzaju zakażeń.

Dopóki nie pojawią się ząbki, masuj dziąsła zwilżonym gazikiem, a potem silikonową nakładką. Dopiero później wprowadź szczoteczkę z miękkim włosiem. Przed każdym myciem zębów, zwilż ją wodą i lekko maźnij włoski pastą. Możesz ją nawet w nie wetrzeć – pamiętaj, że to ma być dosłownie śladowa ilość.

higiena jamy ustnej niemowlęcia

A jak myć zęby niemowlakowi? Nie oszukujmy się – małe dziecko nie pozwoli zbyt długo, o ile w ogóle, manipulować sobie szczoteczką w buzi, dlatego należy robić to sprawnie. Każdy ząbek trzeba czyścić po obydwu stronach – wewnętrznej, a potem zewnętrznej. Stosuj przy tym ruch wymiatający – od linii dziąseł do korony zęba. Taka technika pozwoli skutecznie usunąć resztki pokarmu z powierzchni szkliwa.

Jak długo myć zęby dziecku? Zasadę dwóch minut wprowadza się dopiero u starszaków. W przypadku niemowląt, mycie na pewno będzie krótsze – mamy tyle czasu, ile pozwala maluszek. Pamiętaj, że pod żadnym pozorem nie wolno myć niemowlęciu zębów na siłę. To bardzo szkodliwe dla wyrabiania nawyku higieny jamy ustnej, ponieważ dziecko wiąże ją ze strachem i płaczem, a tym samym, od początku się zniechęca. Poza tym, mycie zębów płaczącemu, wyrywającemu się maluchowi może doprowadzić do poranienia błon śluzowych, a w najgorszym przypadku do zachłyśnięcia śliną i pastą.

Jest wiele sposobów, by zachęcać niemowlę do mycia zębów – od ciekawego kształtu i kolorów szczoteczki, przez zabawę, aż po śpiewanie piosenek, czy opowiadanie bajek w trakcie. Dzięki temu dziecko uczy się, że higiena jamy ustnej to miło spędzony czas i wiąże ją z samymi pozytywnymi emocjami.

Co po zakończeniu mycia? Małemu niemowlęciu przetrzyj dziąsła i ząbki wilgotną pieluszką tetrową lub gazikiem, by usunąć resztki pasty do zębów. Naukę płukania ust wodą możesz rozpocząć w okolicach drugich urodzin dziecka.

Postaw na systematyczność – maluchy szybko przyzwyczajają się do codziennej rutyny, co sprawia, że po krótkim czasie odbierają mycie zębów jako naturalną czynność. To podstawa profilaktyki próchnicy i mniejsze ryzyko pojawienia się jej na zębach stałych.

Pierwsza wizyta u dentysty – kiedy się na nią wybrać?

Wielu rodziców odkłada wizytę w gabinecie stomatologa do czasu, gdy ból zęba u dziecka jest na tyle mocny, że maluch skarży się i bardzo cierpi. To duży błąd, przez który Twoja pociecha automatycznie uczy się, że wizyta u dentysty oznacza ból i same nieprzyjemności.

Żeby tego uniknąć, warto rozpocząć przygodę z fotelem już między 12. a 18. miesiącem życia dziecka. Najlepiej wybrać stomatologa dziecięcego, który wie, jak pracować z najmłodszymi. Podczas wizyty adaptacyjnej, lekarz oceni, czy proces ząbkowania przebiega prawidłowo i czy na istniejących mleczakach nie ma próchnicy.

Maluch będzie miał okazję zapoznać się z gabinetem i przyrządami dentysty, a rodzice mogą dowiedzieć się wielu ciekawych rzeczy na temat higieny jamy ustnej u swojego dziecka. Jeśli masz jakieś pytania do lekarza, np. jak myć zęby niemowlakowi, czy jaką pastę wybrać – nie krępuj się i po prostu je zadaj! Specjalista jest po to, by jak najlepiej zadbać o ząbki Twojego maluszka.

mycie pierwszych ząbków noworodka

Wprowadź dobre nawyki w higienie jamy ustnej niemowlaka

Pamiętaj, że zdrowe mleczaki to gwarancja dobrej kondycji zębów stałych, dlatego odpowiednio pielęgnuj zęby Twojego dziecka już od pierwszych dni życia. Nie omijaj wizyt u dentysty i systematycznie badaj, czy w jamie ustnej Twojej pociechy nie zachodzą niepokojące zmiany. Postaw na profilaktykę, aby nie dodawać sobie w przyszłości dodatkowych kosztów oraz zmartwień.

Źródła:

  1. Kaczmarek U., Olczak – Kowalczyk D., Stanowisko polskich ekspertów dotyczące indywidualnej profilaktyki fluorkowej u dzieci i młodzieży, PTSD – Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej, Warszawa, 2015.

Więcej artykułów na ten temat