Jakich kosmetyków nie można używać w ciąży?

Wskutek gwałtownych zmian hormonalnych zachodzących w organizmie przyszłej mamy niektóre substancje aktywne znajdujące się w formulacjach kosmetycznych mogą wywołać reakcję alergiczną oraz podrażnienia. Poniżej znajdziesz wskazówki, jakie kosmetyki są niewskazane w ciąży. Zobacz, czego unikać, jeśli spodziewasz się dziecka. 

Jakich kosmetyków nie wolno używać w ciąży 

Ciąża to stan, pod wieloma względami, szczególny. Czas intensywnych zmian fizjologicznych i hormonalnych mających na celu zapewnienie odpowiednich warunków do rozwoju płodu przeplata się z wyzwaniami emocjonalnymi – radością i nadzieją, ale też obawami o zdrowie maleństwa.  

Wiele kobiet dostrzega w tym czasie nowe, nieznane dotąd reakcje swojego organizmu na kosmetyki i zawarte w nich substancje aktywne. Preparaty, które z powodzeniem sprawdzały się przed zajściem w ciążę, teraz mogą wywoływać alergie i podrażnienia. Jest to zupełnie naturalne zjawisko. Niektóre kosmetyki trzeba w tym czasie odstawić, a co więcej – ze względów zdrowotnych duża liczba substancji kosmetycznych jest wręcz odradzana kobietom w ciąży. 

• Polecane kosmetyki dla kobiet w ciąży to te, które zawierają składniki aktywne o potwierdzonym bezpieczeństwie dla zdrowia matki i dziecka.  
• Wśród nich można wymienić naturalne oleje roślinne (np. olej kokosowy, migdałowy, jojoba), masła roślinne (np. masło shea, kakaowe), składniki nawilżające (np. glicerynę), a także witaminy (np. witaminę E) i substancje o działaniu regenerującym naskórek, takie jak pantenol czy alantoina.  

Przykładowe kosmetyki dla kobiet w ciąży lub po porodzie: 

• Bebelo Care Mama Dr. Max Anti Stretch Mark Cream, krem na rozstępy zawierający składniki o działaniu regenerującym, nawilżającym i poprawiającym napięcie skóry, w tym kwas hialuronowy, glicerynę, pantenol i elastynę, 
• Lirene BĘDĘ MAMĄ ujędrniające serum przeciw rozstępom z recepturą opartą w 97% na substancjach pochodzenia naturalnego odpowiadających za przywrócenie naturalnej jędrności i elastyczności skóry, między innymi ekstrakt Centella asiatica pobudzający syntezę kolagenu i elastyny, 
• Mom and Who ujędrniający balsam do ciała przeznaczony do pielęgnacji skóry kobiet w ciąży i po porodzie. Wyróżnia się wegańską, hipoalergiczną formulacją z zawartością takich składników jak olej z passiflory, masło shea, ekstrakt z olejków kwiatowych, niacynamid i witamina E, 
• HiPP Mamasanft Sensitive masło do ciała dla kobiet w ciąży na bazie naturalnych składników aktywnych o właściwościach nawilżających, odżywczych, regenerujących i wzmacniających naskórek. Receptura kosmetyku nie zawiera parafiny i mikroplastiku, dlatego jest bezpieczna również dla wrażliwej skóry, 
• Lansinoh przedporodowy organiczny olejek do masażu krocza zalecany od 34. tygodnia ciąży, o ile nie ma ku temu przeciwwskazań medycznych. Preparat jest testowany dermatologicznie i ginekologicznie, a jego hipoalergiczna formuła bazująca na organicznych olejach roślinnych nawilża i pielęgnuje skórę okolic intymnych, 
• Hagi Mama prebiotyczny płyn do higieny intymnej bezpieczny do stosowania od 1. dnia ciąży, pomaga utrzymać fizjologiczne pH miejsc intymnych, niwelując nieprzyjemne uczucie suchości. 

Czego unikać w ciąży? Jakie składniki aktywne są niewskazane dla ciężarnych? Przede wszystkim substancje, które mogą przenikać do organizmu kobiety i mieć bezpośredni wpływ na nią oraz rozwijający się płód. Niestety w przypadku wielu substancji wciąż nie ma wystarczających dowodów medycznych na to, że NA PEWNO nie szkodzą ciężarnym, dlatego ze względów bezpieczeństwa, lepiej z nich zrezygnować. 

Retinoidy, czyli pochodne witaminy A 

Retinoidy wykazują zdolność przenikania przez skórę i wchłaniania się do organizmu. W przypadku stosowania doustnych retinoidów mogą przedostać się do krwiobiegu matki i dotrzeć do płodu przez łożysko. Nadmierna ekspozycja na substancję obarczona jest ryzykiem wad rozwojowych u płodu, dlatego jest odradzana u kobiet w ciąży. W przypadku stosowania retinoidów miejscowo ryzyko może być mniejsze, ale wciąż nie jest w pełni ustalone.  

Retinoidy znajdziesz w składzie INCI jako: 

• Retinol (witamina A), 
• Palmitynian retinolu (Retinyl Palmitate, Retinal Palmitate), 
• Retinaldehyd (Retinal). 

Kwasy organiczne 

Kwasy organiczne (kwas migdałowy, glikolowy, kwas azelainowy) to substancje popularne zarówno w preparatach do domowej pielęgnacji, jak i w licznych zabiegach gabinetowych. Niestety stosowanie ich na uwrażliwionej skórze ciężarnej, może skutkować silnym podrażnieniem i uczuleniem, a także pojawieniem się trudnych do usunięcia przebarwień. Kwasem, który jest całkowicie zakazany w ciąży, jest kwas salicylowy, ponieważ może być potencjalnie niebezpieczny, a jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wad wrodzonych u płodu. 

Olejki eteryczne 

Niektóre z olejków, np. olejek miętowy, szałwiowy czy rozmarynowy mogą powodować skurcze macicy, zwiększając ryzyko poronienia lub przedwczesnego porodu, a także determinować reakcje alergiczne, dlatego w ciąży lepiej zrezygnować ze stosowania skoncentrowanych składników eterycznych. 

Formaldehyd 

Związek chemiczny znajdujący się między innymi w preparatach do paznokci, klejach do rzęs, a także w formulacjach kosmetyków przeznaczonych do keratynowego prostowania włosów. Uznawany jest za substancję silnie drażniącą i potencjalnie rakotwórczą. W składzie INCI występuje pod nazwami: 

• Formaldehyde-quaternium-15, 
• Dimethyl-dimethyl (DMDM), 
• Hydantoin, 
• 2-bromo-2-nitropropane-1,3-diol (Bronopol).  

Filtry UV 

Właściwa ochrona przeciwsłoneczna jest szalenie ważna, jednak niektóre filtry mogą przenikać przez skórę i wnikać do krwiobiegu. Na czas ciąży zrezygnuj z filtrów o nazwach: 

• Etylhexyl Methoxycinnamate (Octyl Methoxycinnamat), 
• Benzophenone-3, 
• Homosalate, 
• Octyl Dimethyl PABA, 
• 4 Methylbenzylidene Camphor (Enzacamene). 

Hydrochinon 

Hydrochinon to organiczny związek chemiczny stosowany jako środek rozjaśniający przebarwienia skórne. Testy laboratoryjne na zwierzętach sugerują, że hydrochinon może mieć działanie mutagenne i rakotwórcze, a ponadto, choć dane dotyczące jego wpływu na ciążę u ludzi są ograniczone, sugeruje się zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń w rozwoju płodu. Stosowanie substancji w ciąży jest szczególnie niewskazane. 

Podsumowanie 

W okresie prenatalnym należy zachować ostrożność podczas stosowania kosmetyków pielęgnacyjnych i baczniej przyglądać się ich składom, ponieważ jest to jedyny sposób, aby sprawdzić, czy dana formulacja nie zawiera substancji aktywnych o potencjalnie szkodliwym działaniu. Sytuacji nie ułatwia fakt, że wiele nazw zazwyczaj nie jest podawanych w języku polskim, a rozszyfrowanie ich obcobrzmiących odpowiedników może być kłopotliwe. Aby uniknąć problematycznej sytuacji, przed zakupem warto na spokojnie i dokładnie zweryfikować informacje podane przez producenta. 

Źródła:

1. A. Bień, A. Turkosz, S. Stadnicka, J. Kasprzak, M. Jamróg, Zabiegi pielęgnacyjne i pielęgnacja skóry kobiety ciężarnej, http://www.medical-technologies.eu/upload/10_zabiegi_pielegnacyjne_i_pielegnacja_skory_kobiety_ciezarnej_-_bien.pdf [dostęp 27.04.2024 r.]
2. A. Skorupińska, N. Sekuła, Zmiany zachodzące w organizmie kobiet w ciąży, https://aestheticcosmetology.com/wp-content/uploads/2019/01/ke2017.3-7.pdf [dostęp 27.04.2024 r.]
3. M. Kupczewska-Dobecka, Formaldehyd, https://www.infona.pl/resource/bwmeta1.element.baztech-fd3d2749-4755-4375-97a9-d5015bb662aa [dostęp 27.04.2024 r.]
4. A. Kapuścińska, I. Nowak, Zastosowanie kwasów organicznych w terapii trądziku i przebarwień skóry, https://phmd.pl/resources/html/article/details?id=141749&language=pl [dostęp 27.04.2024 r.