Czego unikać w ciąży? Potwierdzamy fakty i obalamy mity!

19. 10. 2021 · Aleksandra Chojnowska · 10 minut czytania
  • zdrowa mama

Oczekujesz na narodziny dziecka? Gratulacje! To naprawdę wyjątkowy czas, dlatego warto wiedzieć, co wolno przyszłej mamie, a czego absolutnie nie powinna robić. Sprawdź, czego unikać w ciąży, a które „złote rady” można włożyć między bajki!

Zakazy w ciąży – czy faktycznie mają sens?

Od momentu, kiedy przyszła mama poinformuje bliskich o tym, że oczekuje dziecka, nie może opędzić się od „złotych rad”. Szczególnie matki i babcie jako doświadczone w rodzicielstwie kobiety lubią mówić, co ciężarna powinna robić, a czego unikać w ciąży. Warto wiedzieć, że choć wiele z tych wskazówek to zabobony, które nie mają żadnych naukowych podstaw, to pewne „zakazy” w ciąży należy wziąć sobie do serca. 

czego unikać w ciąży

W tym wyjątkowym stanie Twoje ciało się zmienia i na wiele rzeczy może reagować inaczej niż przed ciążą. Ponadto teraz musisz dbać nie tylko o siebie, ale także o rozwijające się dziecko. Jeśli lekarze odradzają pewne czynności, to dlatego, by w tym okresie chronić Was oboje. Warto ich posłuchać, ponieważ specjaliści wiedzą najlepiej, czego unikać w ciąży, aby nie poronić lub nie dopuścić do przedwczesnego porodu.

Specjalnie dla Ciebie sprawdziłam fakty! Zobacz, czego nie robić w ciąży, a na co możesz sobie pozwolić. Pamiętaj, że ta lista zmienia się w poszczególnych trymestrach. Najwięcej „zakazów” pojawia się w pierwszych tygodniach ciąży i tuż przed porodem, przy czym w drugim przypadku wiąże się to bardziej z mocno ograniczonymi możliwościami fizycznymi przyszłej mamy.

zakazy w ciąży

Czego unikać w ciąży? Fakty i mity

A oto konkrety! Dzięki tej liście dużo łatwiej będzie Ci odróżnić to, czego nie można robić w ciąży ze względów medycznych od powtarzanych od pokoleń przesądów.

Odchudzanie

To akurat fakt. Odchudzanie w ciąży jest wysoce niewskazane, ponieważ w tym szczególnym okresie rośnie zapotrzebowanie kaloryczne przyszłej mamy. Organizm kobiety musi mieć odpowiednie zasoby, by stworzyć i ukształtować nowego człowieka, dlatego nie wolno pozbawiać go witamin oraz składników odżywczych.

Zupełnie czym innym jest kontrola wagi – pisała o tym Agnieszka Kawa w artykule Odchudzanie w ciąży a kontrola wagi w ciąży. Czym to się różni?. Jeśli zadbasz o zdrową dietę w ciąży i nie będziesz jeść „za dwoje” a dla dwojga, szybko wrócisz do formy po porodzie i okresie połogu.

czego nie robić podczas ciąży

Ziołolecznictwo

Tym, czego nie wolno robić w ciąży jest bez wątpienia zażywanie różnego rodzaju ziół i naparów na własną rękę. O ile mięta pieprzowa i imbir łagodzą mdłości, a melisa pomaga zasnąć i ukoić nerwy, to niektóre rośliny mogą być bardzo niebezpieczne dla ciężarnej i płodu. Przykładowo aloes pobudza czynność skurczową, a szałwia niekorzystnie wpływa na produkcję mleka przez gruczoły piersiowe. Listę dozwolonych i zakazanych w czasie ciąży ziół znajdziesz tutaj: Zioła w ciąży – jakie są bezpieczne, a jakich unikać?.

 

 

Jeśli chcesz dostarczyć swojemu organizmowi witamin, zamiast naparów, wybierz specjalne suplementy dla kobiet w ciąży, np. PrenaFolin I Dr.Max dedykowany przyszłym mamom do 12 tygodnia ciąży lub PrenaFolin II + DHA Dr.Max dla ciężarnych w II i III trymestrze oraz przez cały okres karmienia piersią.

czego nie robić w ciąży

Korzystanie z basenu i sauny

O ile pływanie jest świetną aktywnością fizyczną dla przyszłej mamy, to saunowanie według ginekologów stanowi czynność, której nie można wykonywać w ciąży. 

W tym szczególnym czasie nie należy narażać ciała na kontakt z wysoką temperaturą, szczególnie jeśli kobieta wcześniej nie korzystała z sauny. Choć wyniki fińskich badań wskazują, że w przypadku regularnie saunujących pań, w II i III semestrze ciąży takie seanse są dopuszczalne. To jednak warto zachować ostrożność w tym zakresie i poczekać do zakończenia połogu (w czasie karmienia piersią nie ma żadnych przeciwwskazań do saunowania).

Z basenu można korzystać, jeśli mama jest w pełni zdrowa, a ciąża przebiega bez powikłań. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule Basen w ciąży − kojąca aktywność dla przyszłej mamy. Pamiętaj, by po wyjściu z chlorowanej wody wziąć prysznic i nasmarować ciało specjalnym balsamem lub olejkiem dla kobiet w ciąży, np. Nacomi Pregnant Care. Zawiera on mnóstwo cennych olejów roślinnych, m.in. ze słodkich migdałów, orzechów makadamia, czy nasion słonecznika. Dodatkowo można go bezpiecznie stosować już od pierwszych dni ciąży.

czego unikać w ciąży aby nie poronić

Bieganie

Aktywność fizyczna w zdrowo przebiegającej ciąży jest nawet wskazana! Ale czy można uprawiać jogging? Wszystko zależy od kondycji Twojego organizmu, przyzwyczajeń treningowych oraz lekarza prowadzącego ciążę. Temat szczegółowo zgłębiła Magdalena w tekście Bieganie w ciąży – tak czy nie? Z cyklu „ciąża to nie choroba".

Kawa i herbata

Słysząc ze wszystkich stron, czego unikać w ciąży, na pewno będziesz zaskoczona tym, że możesz pić kawę w stanie błogosławionym. Dopuszczalne spożycie kofeiny na dobę to 200-300 mg. Nie powinnaś natomiast popijać czarnej herbaty. Dlaczego? Na to pytanie odpowiada Agnieszka Kawa w artykule: Co można pić w ciąży? Kawka − tak, ale herbata − już nie!?.

czego nie można robić w ciąży

Wizyta w SPA

Marzy Ci się relaks w jacuzzi i rozluźniający masaż? Wybierz się do SPA, najlepiej takiego, które oferuje pakiety dla przyszłych mam. Mój mąż zrobił mi taki prezent, kiedy oczekiwałam na narodziny córki i pamiętam, że byłam zachwycona!

Niestety wizyta ciężarnej w SPA wiąże się również z ograniczeniami. Gorące kąpiele w jacuzzi nie są zalecane. Rozwiązanie stanowi korzystanie z hydromasażu o temperaturze ok. 37°C, jednak nadal niesie ono ryzyko infekcji intymnych. O tym, czego nie robić w ciąży podczas wizyty w SPA przeczytasz tutaj: Jacuzzi w ciąży? Czyli co wolno robić przyszłej mamie w SPA.

Możesz także zorganizować swoje własne, domowe SPA – kąpiel w wannie z dodatkiem pachnących olejków to prawdziwy seans pielęgnacyjno-aromaterapeutyczny! Nie zapomnij o tym, by po relaksie nałożyć kosmetyk, który nawilży i zadba o Twoje ciało, np. balsam wygładzająco-antycellulitowy Tołpa Mum. Nie tylko chroni skórę przed przesuszeniem, ale także poprawia jej jędrność, wygładza i intensywnie odżywia.

czego nie wolno robić w ciąży

Zabiegi kosmetyczne

Ten temat powraca jak bumerang, ponieważ wokół niego narosło wiele mitów. Jeśli czytałaś artykuł Jak dbać o urodę w ciąży, żeby nie zaszkodzić dziecku?, wiesz jakie zabiegi możesz stosować, a czego nie robić. W pierwszych tygodniach ciąży należy szczególnie uważać na niektóre składniki produktów kosmetycznych, ponieważ mogą uczulać (nawet jeśli wcześniej nie powodowały u Ciebie alergii). Najlepiej stosować kosmetyki dla kobiet w ciąży, jak np. Bebelo Mama Anti Stretch Mark Cream Dr.Max. Balsam nie tylko pielęgnuje wrażliwe ciało przyszłej mamy, ale także zapobiega powstawaniu rozstępów.

Solarium i opalanie

Badania nie dowiodły szkodliwego wpływu opalania i korzystania z solarium na rozwój płodu. Promienie UV mogą być niekorzystne wyłącznie dla skóry przyszłej mamy – często pojawiają się przebarwienia, zwiększa się ryzyko wystąpienia rozstępów, podrażnień i alergii skórnych.

czego nie robić w pierwszych tygodniach ciąży

Jazda na nartach

Temu tematowi Agnieszka poświęciła cały artykuł: Narty w ciąży. Czy to bezpieczne?. Niestety istnieje wysokie ryzyko upadku, który może być bardzo groźny dla Ciebie i dziecka, dlatego na ten jeden sezon warto odpuścić sobie tę zimową aktywność.

Latanie samolotem

O lotach samolotem w czasie ciąży także pisała Aga: Latanie samolotem w ciąży − bezpieczne czy niewskazane?. W tym przypadku również nie ma przeciwwskazań dla przyszłych mam, ale ostatnie słowo należy do lekarza prowadzącego ciążę.

latanie samolotem w ciąży

Tatuaże i makijaż permanentny

Zarówno tatuaże, jak i makijaż permanentny wpisane są na listę pt. „czego nie robić podczas ciąży”. Dlaczego? Z wprowadzaniem igły pod skórę zawsze wiąże się ryzyko zakażenia wirusem HCV, HBV, a nawet HIV. Są one bardzo niebezpieczne zarówno dla przyszłej mamy, jak i rozwijającego się płodu. 

Dodatkowo składniki tuszu mogą wywołać reakcję alergiczną, ponieważ ciało ciężarnej reaguje na różne substancje inaczej niż przed ciążą. Kolejna sprawa to ból, który w tym szczególnym okresie kobieta odczuwa dotkliwiej. Pigment również może ułożyć się inaczej, niż byś sobie tego życzyła, dlatego zabiegi tego typu najlepiej przełożyć na czas po narodzinach dziecka.

tatuaż w ciąży

Dźwiganie ciężarów

To nie jest mit, a fakt. Kobiety w ciąży nie powinny dźwigać! I tak noszą już pokaźny ładunek w postaci brzuszka, wód płodowych, łożyska i dzidziusia. Dodatkowe obciążenie może być niebezpieczne dla kręgosłupa, a nawet przyczynić się do poronienia lub przedwczesnego porodu. Dlatego jeśli ktoś mówi Ci, że „ciąża to nie choroba”, a „nasze babcie nosiły ciężkie worki ze zbożem i nic im się nie stało”, absolutnie się tym nie sugeruj! 

Alkohol i papierosy

Alkohol i papierosy powinnaś odstawić na cały okres ciąży – co do tego lekarze nie ma żadnych wątpliwości. Mitem jest także to, że „jedna lampka czerwonego wina chroni przyszłe mamy przed anemią”. Zarówno picie alkoholu, jak i palenie papierosów mogą powodować poważne wady rozwojowe i zaburzenia u płodu. Nawet najmniejsza ilość alkoholu bywa bardzo niebezpieczna dla dziecka, dlatego najlepiej całkowicie zrezygnuj z tego typu napojów.

alkohol w ciąży

Dieta – czego nie wolno jeść?

O ile mogłaś słyszeć, że dieta matki karmiącej nie istnieje – po prostu ważne jest, by w zbilansowanym jadłospisie znalazły się zdrowe, nieprzetworzone składniki, to w ciąży występuje jednak kilka ograniczeń spożywczych. Na te wyjątkowe dziewięć miesięcy powinnaś wykreślić z menu sushi z dodatkiem surowych ryb, sery pleśniowe, tatara, czy surowe jaja. Dlaczego? Szczegółowo pisze o tym Magda: Czego nie jeść w ciąży? Lista zakazanych produktów.

Kontakt z kotami

W tym przypadku mamy do czynienia z mitem i to bardzo szkodliwym dla wielu zwierząt, które pod jego wpływem tracą dotychczasowe domy i lądują w schroniskach. Chodzi oczywiście o pogląd, że kontakt z kotem lub jego odchodami może być źródłem zakażenia toksoplazmozą – bardzo niebezpieczną chorobą, która powoduje wady rozwojowe u dziecka, a nawet może doprowadzić do jego śmierci w łonie matki.

kontakt z kotami w ciąży

Według badań naukowych nie stwierdzono wyraźnego związku między zakażeniami u ciężarnych a karmieniem kotów czy czyszczeniem kuwety. Jeśli jednak obawiasz się infekcji, poproś bliskich, by przejęli te czynności na czas Twojej ciąży. Jednak Ty bez przeszkód możesz opiekować się i bawić ze swoim pupilem.

Noszenie ozdób na szyi

Jeżeli ktoś już zdążył nastraszyć Cię korelacją między noszeniem łańcuszków na szyi przez mamę a owinięciem pępowiny wokół szyi dziecka, mogę Cię uspokoić – to tylko niezbyt mądry zabobon, który możesz śmiało włożyć między bajki. Noś swoje ulubione ozdoby bez obaw. Oczywiście owinięcia pępowiny się zdarzają, jednak nie mają żadnego związku z tym, co nosi przyszła mama.

noszenie ozdób w ciąży

Kiedy lekarz może rozszerzyć listę zakazów dla ciężarnej?

Teraz już wiesz, co możesz robić, a czego unikać w ciąży. Musisz jednak pamiętać, że czynności, które są dozwolone przyszłym mamom w zdrowej, niepowikłanej ciąży, często nie są wskazane dla kobiet w ciąży zagrożonej lub po wcześniejszych poronieniach. 

W takich przypadkach ginekolog prowadzący pacjentkę może rozszerzyć listę zakazów, a ciężarna powinna bezwzględnie zastosować się do zaleceń lekarza. Tyczy się to także przyszłych mam z cukrzycą ciążową, cholestazą, częstymi krwawieniami z dróg rodnych czy innymi schorzeniami, które mogą przyczynić się do przedwczesnego porodu lub poronienia.

zakazy dla ciężarnej

Pamiętaj, że nie rezygnujesz z ulubionych zajęć na zawsze. Wiele czynności z listy ciążowych zakazów jest dozwolonych mamom karmiącym, dlatego nawet długie karmienie piersią nie będzie ograniczeniem. Okres ciąży oraz połogu to bardzo szczególny czas zarówno dla ciała, jak i psychiki kobiety. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości na temat tego, co możesz, a czego nie powinnaś robić w tym wyjątkowym stanie, skonsultuj się ze swoim ginekologiem.

Źródła:

  1. Buffolano W., Cook A.J., Gilbert R.E., i  in., Sources of toxoplasma infection in pregnant women: European multicentre case-control study, European Research Network on Congenital Toxoplasmosi, BMJ, R. 2000, nr 321, s. 142-147.
  2. Erkkola R., Vähä-Eskeli K., The effect of short-term heat stress on uterine contractility, fetal heart rate and fetal movements at late pregnancy, European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, R.1990, nr 38, s. 9-14.

Więcej artykułów na ten temat