Jakie są objawy oraz główne przyczyny cholery?

Cholera to ostra choroba przewodu pokarmowego, która może prowadzić do ciężkiej biegunki i poważnego odwodnienia. Liczba zakażeń jest niedoszacowana – według WHO na całym świecie choruje od 1,4 do 4 mln ludzi rocznie, a 21-143 tys. osób umiera z powodu cholery. Co wywołuje cholerę? Czy cholera jest zaraźliwa? Dowiedz się, jakie zagrożenie stanowi ta choroba.

Czym jest cholera?

Cholera to zakaźna choroba wywołana przez bakterię – przecinkowca cholery serogrupy O1 lub O139 (Vibrio cholerae). Stanowi duże zagrożenie dla zdrowia i życia, jeśli jest nieleczona. Rzeczywiste rozpowszechnienie cholery nie jest znane ze względu na to, że przypadki zakażenia są niedoszacowane.

Obecnie cholera występuje głównie w regionach świata o złych warunkach higienicznych, objętymi klęskami humanitarnymi i żywieniowymi. Endemicznie choroba występuje głównie w Afryce, Azji i Ameryce Południowej. Przypadki cholery są notowane także poza obszarami endemicznymi, np. jeśli są zaimportowane z innego kraju.

Cholera – droga zakażenia

Choroba rozprzestrzenia się na drodze fekalno-oralnej. Bakterie są wydalane wraz z kałem i stamtąd przedostają się do środowiska. Do organizmu człowieka przedostają się przez układ pokarmowy, przede wszystkim poprzez skażoną wodę i żywność.

Do zakażenia może także dojść na drodze bezpośredniego kontaktu z chorą osobą, przede wszystkim przy braku przestrzegania zasad higieny rąk (tzw. choroba brudnych rąk). Notowane są zakażenia po spożyciu surowych lub niedosmażonych ryb, skorupiaków mięczaków i roślin morskich.

Rozwojowi choroby sprzyja niskie pH soku żołądkowego, np. u osób stosujących leki z grupy inhibitorów pompy protonowej.

Cholera – objawy

Objawy cholery pojawiają się nagle i gwałtownie narastają. Pojawia się obfita, wodnista biegunka. Stolce są oddawane bez uczucia parcia, mają konsystencję ryżu i wody (ryżowe popłuczyny) oraz charakterystyczny słodkawy, rybi zapach. Często występują wymioty.

Biegunce cholerycznej nie towarzyszą dolegliwości bólowe. Brzuch jest miękki. Podczas choroby nie pojawia się gorączka.

Chorzy mogą oddawać nawet kilkanaście litrów stolca na dobę, co w krótkim czasie prowadzi do znacznego odwodnienia. Jego następstwem są m.in. groźne dla życia zaburzenia rytmu serca, niewydolność nerek i kwasica metaboliczna.

Leczenie cholery

Leczenie cholery można podzielić na dwa główne filary – uzupełnianie płynów oraz leczenie przeciwbakteryjne.

Uzupełnianie płynów jest najważniejszym działaniem leczniczym w przypadku cholery i należy je rozpocząć najszybciej, jak się da. W przypadkach niewielkiego i średnio ciężkiego odwodnienia można prowadzić nawadnianie doustne. Zaleca się przyjmowanie DPN – doustnych płynów nawadniających zawierających odpowiednie stężenia elektrolitów i glukozy. Preparaty DPN można kupić w aptece. W przypadku braku ich dostępności można spożywać m.in. wodę i rozcieńczone soki owocowe. W przypadku ciężkiego odwodnienia konieczne jest nawadnianie drogą dożylną (kroplówki).

Leczenie przeciwbakteryjne jest uznawane za pomocnicze. Skraca okres biegunki. Lekami pierwszego rzutu są antybiotyki z grupy tetracyklin.

Czy cholera jest uleczalna?

Odpowiednio szybkie rozpoczęcie leczenia, zwłaszcza intensywnego nawadniania, znacznie poprawia rokowania pacjentów, dzięki czemu cholera jest wyleczalna. Duże znaczenie ma wyjściowy stan zdrowia. Osoby w starszym wieku z chorobami przewlekłymi oraz małe dzieci mogą wyzdrowieć, ale choroba może pozostawić u nich powikłania.

Cholera – profilaktyka

Zapobieganiu zachorowaniu na cholerę polega na:

• Stosowaniu szczepionki na cholerę – zalecane jest szczepienie przed wyjazdem za granicę do krajów, w których choroba występuje endemicznie. W Polsce dostępne są dwie doustne szczepionki przeciwko cholerze.
• Przestrzeganiu podstawowych zasad higieny.
• Piciu wody i spożywaniu pokarmów z pewnych źródeł.
• Izolacji chorych oraz kwarantannie (osoby z kontaktu).

Podsumowanie

Cholera jest chorobą wyleczalną, ale duże znaczenie ma szybkie skojarzenie objawów, rozpoczęcie intensywnego leczenia nawadniającego i antybiotykoterapii. Chociaż przypadki cholery w Polsce są bardzo rzadkie, nie zwalnia to z ciągłego przestrzegania zasad higieny i unikania kontaktu z osobami prezentującymi objawy zakażenia przewodu pokarmowego.

FAQ

Źródła:

1. Kajfasz P., Zakażenie Vibrio cholerae (cholera), https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.18.3.34.1., [dostęp: 18.08.2025 r.] 
2. Hashmi M.F., Kahwaji C.I., Ojeda Rodriguez J.A., Vibrio cholerae Infection, StatPearls Publishing LLC, 2025, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526099/, [dostęp: 18.08.2025r.]
3. Gutelius B., Mintz E.D., Pindyck T., CDC Yellow Book: Health Information for International Travel; Cholera, http://cdc.gov/yellow-book/hcp/travel-associated-infections-diseases/cholera.html, [dostęp: 18.08.2025r.]
4. Cholera, Główny Inspektorat Sanitarny, https://www.gov.pl/web/gis/cholera, [dostęp: 18.08.2025r.]
5. Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Czelej Sp. z. o.o., Lublin, 2007