Szczepionka na świnkę – kiedy należy wykonać szczepienie?

Świnka, czyli nagminne zapalenie przyusznic, to choroba wirusowa, która może prowadzić do poważnych powikłań, m.in. zapalenia mózgu. Najlepszą ochronę zapewnia szczepienie w formie preparatu MMR, chroniącego jednocześnie także przed odrą i różyczką. Dowiedz się, kto powinien zaszczepić się przeciw śwince i dlaczego warto pamiętać o tym szczepieniu.

Jak działa szczepionka przeciw śwince?

Podanie szczepionki pobudza układ odpornościowy do wytwarzania przeciwciał, które chronią przed zachorowaniem lub łagodzą przebieg choroby.

Szczepienie przeciwko śwince chroni przed groźnymi powikłaniami, takimi jak:

• zapalenie mózgu, 
• głuchota, 
• uszkodzenie trzustki prowadzące do cukrzycy,
• bezpłodność u mężczyzn (wynikająca z zapalenia jąder i najądrzy).

Szczepionka zawiera żywe, atenuowane wirusy świnki i jest podawana w postaci preparatu trójwalentnego (tzw. szczepionka MMR), który jednocześnie zapewnia ochronę przed odrą i różyczką. 

Obecnie nie stosuje się szczepionek monowalentnych, czyli działających wyłącznie przeciwko jednemu z tych wirusów.

Jak długo utrzymuje się odporność po szczepieniu na świnkę?

Odporność uzyskana po szczepieniu przeciw śwince jest długotrwała i utrzymuje się przez kilkadziesiąt lat.

Zobacz również inne choroby zakaźne wieku dziecięcego, przed którymi chronią szczepienia!

W jakim wieku podaje się szczepionkę na świnkę?

Szczepionkę przeciwko śwince podaje się w dwóch dawkach. Zgodnie z kalendarzem szczepień pierwszą dawkę dziecko otrzymuje w 13.–15. miesiącu życia, a drugą w 6. roku życia. Identyczny schemat prowadzi się dla szczepionki na różyczkę i szczepionki na odrę.

Gdzie można zaszczepić się przeciwko śwince?

Szczepienie przeciw śwince realizowane jest w formie szczepionki MMR, która może być podana także w aptece. Jest dostępne również w przychodniach i punktach szczepień. Sprawdź inne szczepienia w aptece, z których mogą skorzystać osoby powyżej 18. roku życia.

Szczepienia na świnkę – przeciwwskazania

Przeciwwskazaniami do szczepienia przeciw śwince dla szczepionki MMR są:

• ciężka reakcja alergiczna (anafilaksja) po poprzedniej dawce szczepionki,
• ciąża (zaleca się unikanie zajścia w ciążę przez 1 miesiąc po szczepieniu ze względu na atenuowanego wirusa różyczki w MMR),
• ostre zakażenia przebiegające z wysoką gorączką,
• choroby hematologiczne,
• niedobory odporności spowodowane chorobą lub leczeniem,
• leczenie wysokimi dawkami kortykosteroidów.

Szczepionka przeciwko śwince – skutki uboczne

Po podaniu szczepionki skojarzonej przeciw śwince, odrze i różyczce mogą wystąpić odczyny poszczepienne, głównie o charakterze miejscowym, takie jak:

• zaczerwienienie, ból lub obrzęk w miejscu podania,
• krótkotrwałe uczucie pieczenia lub kłucia.

Możliwe są także ogólnoustrojowe skutki uboczne:

• stan podgorączkowy lub niewysoka gorączka,
• nietypowy płacz,
• wysypka skórna,
• łagodne powiększenie węzłów chłonnych (częściej u dzieci),
• rzadko obrzęk ślinianki przyusznej (10–14 dni po szczepieniu),
• bóle lub zapalenie stawów.

Część z tych reakcji jest naturalnym elementem procesu uodparniania.

Bardzo rzadko mogą wystąpić cięższe działania niepożądane:

• reakcje alergiczne,
• drgawki,
• krwotoczne plamki na skórze (wybroczyny),
• łagodne zapalenie mózgu (ok. 1 przypadek na 1 800 000 dawek), które ustępuje i nie pozostawia następstw.

Szczepionka na świnkę – podsumowanie

Szczepienie przeciw śwince wchodzi w skład obowiązkowego preparatu MMR i chroni przed groźnymi powikłaniami choroby. Podawane w dwóch dawkach zapewnia długotrwałą odporność zarówno dzieciom, jak i dorosłym, którzy wcześniej nie byli szczepieni.

FAQ

Źródła:

1. https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/dlaczego-trzeba-sie-szczepic-przeciw-swince [dostęp 18.08.2025]
2. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/swinka/ [dostęp 18.08.2025]
3. Bernatowska W, Grzesiowski P, Szczepienia ochronne. Obowiązkowe i zalecane od A do Z, PZWL, Warszawa, wyd.4, 2021
4. CHPL skojarzonych szczepionek MMR przeciw śwince, odrze i różyczce zarejestrowanych na terenie RP, https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public [dostęp 18.08.2025]
5. https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/od-25-sierpnia-2025-roku-wiecej-szczepien-w-aptekach-za-podanie-szczepionki-zaplaci-nfz,8816.html [dostęp 28.08.2025]