Okres w ciąży – czy można mieć miesiączkę w ciąży?

Zatrzymanie miesiączki to jeden z pierwszych zauważalnych przez kobietę zwiastunów ciąży. Nic dziwnego, że obecność krwawienia z dróg rodnych w trakcie ciąży jest zaskakująca, a przyszła mama z niepokojem zastanawia się, czy można być w ciąży i jednocześnie mieć okres. Skąd się bierze krwawienie w ciąży? 

Czy w ciąży można mieć okres? 

W ciąży okres nie występuje. Już od momentu zapłodnienia, co ma miejsce mniej więcej w połowie cyklu miesiączkowego, we krwi kobiety stopniowo wzrasta poziom progesteronu. Hormon odpowiada za większość przemian zachodzących w ciele ciężarnej. Pod jego wpływem dochodzi do zmian w budowie macicy, która przestaje przechodzić przez cykliczne zmiany kończące się krwawieniem miesiączkowym. Zamiast tego endometrium macicy zaczyna przygotowywać się, by przez najbliższe miesiące stanowić miejsce do rozwoju płodu. 

Skoro będąc w ciąży nie można mieć okresu, to czy ciężarna może w tym czasie doświadczać krwawień? Okazuje się, że tak i nie jest to wcale rzadkie zjawisko. Nic dziwnego, że kobieta może być zdezorientowana i pierwsze objawy ciąży, pod postacią zatrzymania miesiączki, nie zostaną przez nią zauważone. Co więcej, u niektórych pań może pojawić się również plamienie po okresie. Skąd zatem wiedzieć, co jest miesiączką, a co nie? 

Jak wygląda krwawienie w ciąży?

Obecność krwi z dróg rodnych może wystąpić na każdym etapie ciąży i nie zawsze stanowi zagrożenia dla płodu. Niezależnie od tego, czy krwawienie jest obfite, czy skąpe, jego obecność zawsze powinnaś zgłosić swojemu ginekologowi lub położnej! 

Krwawienie z pochwy u ciężarnych może przybierać formę plamienia lub intensywniejszego krwawienia. Plamienie jest skąpe i objawia się w postaci czerwonych (świeża krew) lub brązowo-rdzawych (stara krew) plamek, które brudzą bieliznę lub wkładki higieniczne i które można zauważyć na papierze toaletowym. Intensywniejsze krwawienia to pojawienie się dużej ilości krwi, najczęściej żywoczerwonej, czyli świeżej. 

Krwawienie w ciąży – 1. trymestr 

Krwawienie na początku ciąży występuje u wielu kobiet. Jego nasilenie może być niewielkie lub bardzo nasilone, przez co kobieta sięga po podpaski i tampony. 

Pojawienie się krwawienia w pierwszym trymestrze ciąży może być wyrazem krwawienia implantacyjnego. Ma mniej obfity przebieg niż zwykła miesiączka, ale część kobiet, zwłaszcza takich, które doświadczają nieregularnych cykli i spóźniających się okresów, uznaje je za początek okresu. Krwawienie implantacyjne spowodowane jest zagnieżdżaniem się zarodka w macicy. Dochodzi wówczas do uszkodzenia drobnych naczyń krwionośnych, co skutkuje krwawieniem. Zagnieżdżenie rozpoczyna się między 6. a 7. dniem od zapłodnienia, czyli mniej więcej tydzień po owulacji, a cały proces trwa kilka dni – stąd krwawienie implantacyjne u niektórych kobiet pokrywa się ze spodziewanym terminem miesiączki. 

Czym krwawienie implantacyjne różni się od krwawienia miesiączkowego? 

• Mniejsza utrata krwi (możliwe jedynie niewielkie plamienie lub brak krwawienia), 
• Krótszy czas krwawienia, 
• Krew ma inny odcień, najczęściej jest jaśniejsza. 

Jakie są inne możliwe przyczyny krwawienia lub plamienia na początku ciąży? 

• Poronienie – najczęściej dochodzi do niego między 4. a 6. tygodniem ciąży. Jego podejrzenie nasuwa zgłaszany przez kobietę brak miesiączki i potwierdzenie ciąży przez dodatni wynik testu ciążowego z następczym krwawieniem z dróg rodnych, któremu może towarzyszyć ból brzucha. 
• Ciąża pozamaciczna – jest efektem zagnieżdżenia się zapłodnionej komórki jajowej poza błoną śluzową jamy macicy. Objawy to plamienie lub krwawienie z pochwy oraz ból podbrzusza. 
• Nadżerki w macicy lub pochwie. 
• Pękanie drobnych naczynek w obrębie szyjki macicy. 
• Krwawienie z polipów szyjki macicy. 
• Stosunek seksualny. 
• Stan po badaniu ginekologicznym lub cytologicznym. 
• Infekcje intymne. 

Krwawienie w ciąży – 2. trymestr i 3. trymestr 

Powody krwawienia w późniejszych etapach ciąży są zbliżone do tego, co może wystąpić w 1. trymestrze. Głównie jest to obecność nadżerek, polipów, pękanie drobnych naczynek oraz krwawienia związane z badaniem ginekologicznym i stosunkiem płciowym. 

Krwawienie może pojawić się też jako następstwo stanów stanowiących zagrożenie dla matki i dla rozwijającego się płodu: 

• Łożysko przodujące – nieprawidłowe umiejscowienie się łożyska (jego części lub całości) w dolnej części macicy, w okolicy ujścia wewnętrznego szyjki macicy. Pojawiające się krwawienie jest zwykle mierne i bezbolesne. 
• Przedwczesne oddzielenie się łożyska – towarzyszy mu krwawienie z dróg rodnych i silny ból brzucha. 
• Naczynia przodujące – krwawienie z naczyń płodu nienależących do łożyska.

Sprawdź powiązane kategorie:

Krwawienie lub plamienie w ciąży – co robić? 

Każde plamienie lub krwawienie w ciąży traktuj poważnie i szybko kontaktuj się z lekarzem. Zwróć uwagę na wszelkie objawy, które towarzyszyły pojawieniu się krwawienia z dróg rodnych – szczególnie na osłabienie i ból brzucha w ciąży. Zapamiętaj lub zanotuj, jak się wówczas czułaś, co robiłaś, czy brałaś jakieś lekarstwa, czy czymś się denerwowałaś w ostatnich dniach. Wszystko to może pomóc lekarzowi w szybszym postawieniu diagnozy. Do czasu wizyty u ginekologa powstrzymaj się od stosunków seksualnych i staraj się odpoczywać. 

Kiedy wraca okres po ciąży? 

Powrót miesiączki po ciąży różni się w zależności od indywidualnego stanu hormonalnego i tego, czy karmisz piersią.  

Pierwsza miesiączka po ciąży pojawia się zazwyczaj po połogu (pierwsze 6 tygodni od porodu), zwykle między 6. a 10. tygodniem po porodzie. Jeśli krwawienie pojawia się wcześniej, najprawdopodobniej ma inną przyczynę, np. dalsze wydalanie resztek poporodowych z macicy. Takiego czasu powrotu miesiączki po ciąży mogą spodziewać się kobiety, które nie karmią piersią.  

U kobiet karmiących na zmianę piersią i mlekiem modyfikowanym pierwsze krwawienie miesiączkowe występuje ok. 2-3 miesiące po porodzie, a kobiety karmiące piersią przez cały czas mogą nie mieć miesiączki nawet do momentu zakończenia karmienia piersią. Pamiętaj, że płodność po ciąży może powrócić, nawet pomimo karmienia piersią i braku miesiączki. 

Podsumowanie 

Pojawienie się okresu podczas ciąży nie jest możliwe, ale krwawienie z dróg rodnych już tak. Przyczyn jest wiele. Niektóre nie stanowią podstaw do niepokoju, z kolei inne mogą świadczyć o groźnej patologii. Dokładnie obserwuj swoje ciało podczas ciąży, a wszelkie nieprawidłowości i wątpliwości zgłaszaj ginekologowi i położnej. Zawsze, gdy poczujesz się źle lub martwi Cię Twoje złe samopoczucie, szukaj pomocy medycznej.  

Źródła:

1. G.H. Bręborowicz (red.), Ginekologia, wyd. III, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa, 2020
2. Vaginal bleeding in pregnancy, https://www.nhs.uk/pregnancy/related-conditions/common-symptoms/vaginal-bleeding/, [dostęp: 11.05.2024 r.]
3. Karowicz-Bilińska A. (red.), Kowalska-Koprek U. (red.), Najczęstsze Powikłania Ciąży. Część II, Wydawnictwo Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, 2022