Cera naczynkowa a trądzik różowaty – jak je od siebie odróżnić?

Zaczerwienienie na skórze, widoczne naczynka i nadwrażliwość nie zawsze może wskazywać na cerę naczynkową. Podobnie charakteryzuje się trądzik różowaty, który wymaga innego postępowania.

Z tego artykułu dowiesz się, że:

• trądzik różowaty i cera naczynkowa to dwa różne pojęcia,
• cera naczynkowa i trądzik różowaty wymagają pielęgnacji nastawionej na nawilżenie, wzmocnienie bariery hydrolipidowej i redukcję zaczerwienienia,
• trądzik różowaty często wymaga leczenia dermatologicznego.

Czym charakteryzuje się cera naczynkowa?

Cera naczynkowa charakteryzuje się skłonnością do zaczerwienienia, nadmiernej reakcji naczynioruchowej, a także widocznie rozszerzonych naczyń krwionośnych. Skóra jest reaktywna, wrażliwa i może być przesuszona. Zmiany najczęściej są zlokalizowane na policzkach, nosie i brodzie. Cera naczynkowa intensywnie reaguje na czynniki zewnętrzne, w szczególności częste zmiany temperatur, promieniowanie UV, wiatr, a także gorące napoje czy pikantne jedzenie. Mogą one nasilać rumień i powodować dyskomfort. 

W kontekście skóry naczynkowej mogą pojawiać się dwa określenia:

• Kuperoza (couperose) – potoczna nazwa skóry z widocznymi, rozszerzonymi naczynkami, szczególnie w obrębie policzków i nosa. Nie jest odrębną jednostką chorobową.
• Teleangiektazje – trwale poszerzone drobne naczynia krwionośne, które stają się widoczne na powierzchni skóry w postaci cienkich, czerwonych lub fioletowych linii.

Cera naczynkowa nie jest chorobą zapalną, tak jak trądzik różowaty. Nie pojawiają się typowe dla niego krostki czy wypryski, jednak cera naczynkowa może współistnieć z trądzikiem różowatym.

Czym charakteryzuje się trądzik różowaty?

Trądzik różowaty (rosacea) to przewlekła, zapalna choroba skóry, która najczęściej obejmuje centralną część twarzy: policzki, nos, czoło i brodę. Charakteryzuje się okresami zaostrzeń i poprawy, a jej przebieg może być bardzo zróżnicowany. Objawy trądziku różowatego zazwyczaj zaostrzają się po 30. roku życia. Współczesna dermatologia odchodzi od sztywnego podziału trądziku różowatego na cztery postacie kliniczne. Zamiast tego stosuje się podejście fenotypowe, czyli ocenę konkretnych objawów występujących u poszczególnych osób. 

Trądzik różowaty może występować w czterech postaciach:

• Rumieniowo-teleangiektatycznej – charakteryzuje się przewlekłym, stałym lub nawracającym rumieniem w centralnej części twarzy, głównie na nosie i policzkach. Do najbardziej charakterystycznych objawów należą teleangiektazje, czyli poszerzone naczynia krwionośne, które są widoczne pod powierzchnią skóry.
• Grudkowo-krostkowej – poza rumieniem pojawiają się zmiany skórne, takie jak grudki i krostki. Zwykle są one zlokalizowane w centralnych częściach twarzy. Postać ta jest podobna do zwykłej odmiany trądziku pospolitego, ale różni się brakiem zaskórników, tendencją do nasilenia rumienia oraz pieczenia, a także nadwrażliwości skóry.
• Guzkowy – to bardziej zaawansowana postać choroby, która obejmuje nie tylko trwały rumień i pojawienie się grudek oraz krost, ale także podskórne guzy i przerost tkanki, czemu dodatkowo towarzyszy nierówna struktura skóry. Najczęściej objawy te nasilają się w okolicach nosa, łuków jarzmowych, czoła, oczu i uszu. Może to prowadzić do obrzęku twarzy, a także znacznego przerostu tkanki w okolicy nosa znanej jako rhinophyma.
• Oczny – obejmuje on objawy oczne, takie jak: zapalenie spojówek czy powiek, którym towarzyszy pieczenie, kłucie, świąd, a także nadwrażliwość na światło oraz łzawienie.

Za nasilenie zmian w trądziku różowatym może być odpowiedzialny nużeniec (Demodex), czyli roztocze, które bytuje na skórze. U osób objętych chorobą jego liczebność jest większa, co może przekładać się na bardziej nasilone objawy.

Sprawdź popularne kategorie

Różnice między cerą naczynkową a trądzikiem różowatym

Cera naczynkowa i trądzik różowaty może objawiać się zaczerwienieniem, pieczeniem i widocznymi naczyniami krwionośnymi. Właśnie dlatego samo występowanie rumienia nie pozwala postawić diagnozy. Kluczowe znaczenie mają dodatkowe objawy, które pozwalają ocenić problem skórny. 

Najważniejszą jednak różnicą jest, że cera naczynkowa posiada cechy określonego typu skóry, a trądzik różowaty to choroba dermatologiczna. 

Jak wygląda początek trądziku różowatego?

Początkowe objawy trądziku różowatego łatwo pomylić z nadreaktywnością cery naczynkowej. Jednym z pierwszych sygnałów są napadowe zaczerwienienia twarzy, określane jako flushing. Objaw ten pojawia się natychmiastowo po spożyciu gorącego napoju, zjedzeniu pikantnej potrawy, wysiłku fizycznym, stresie czy gwałtownej zmianie temperatury. Twarz staje się gorąca, zaczerwieniona, a także może występować pulsowanie skóry.

Z czasem rumień staje się bardziej utrwalony, nawet bez kontaktu z czynnikiem wyzwalającym. Może mu towarzyszyć pieczenie, świąd, obrzęk, szczypanie skóry i uczucie gorąca. W przebiegu trądziku różowatego należy zwrócić uwagę na objawy oczne, czyli uczucie piasku pod powiekami, suchość, pieczenie, zaczerwienienie oczu lub nawracające zapalenie brzegów powiek.

Z czym jeszcze można pomylić trądzik różowaty?

Trądzik różowaty ze względu na wiele objawów skórnych można pomylić z innymi schorzeniami, w przebiegu których również występuje zaczerwienienie, grudki czy podrażnienie. Mogą to być:

• Trądzik pospolity – występują zaskórniki otwarte i zamknięte, nie tylko na twarzy, ale także mogą pojawić się na plecach, w trądziku różowatym ich nie ma,
• Łojotokowe zapalenie skóry – charakterystyczne jest łuszczenie, szczególnie przy brwiach, a także przy skrzydełkach nosa, w fałdach nosowo-wargowych i na skórze głowy.
• Atopowe zapalenie skóry (AZS) – dominującą cechą jest świąd, nadmierna suchość i wyprysk.
• Toczeń – na twarzy pojawia się rumień w kształcie motyla obejmujący policzki i grzbiet nosa, a oszczędza fałdy nosowo-wargowe,
• Rumień po sterydach – zmiany pojawiają się w trakcie stosowania miejscowego glikokortykosteroidów.
• Reakcja na kosmetyk – występuje świąd, pieczenie i zaczerwienienie, które mija po odstawieniu konkretnego kosmetyku.

Dlaczego właśnie konieczna jest konsultacja dermatologiczna, która pozwala na różnicowanie choroby i dobranie odpowiedniego leczenia. 

Co zaostrza objawy w obu przypadkach?

W obu przypadkach może dojść do zaostrzenia objawów wskutek kontaktu z czynnikami zewnętrznymi. Są to:

• Promieniowanie UV – nasila stan zapalny i rumień. Konieczne jest codzienne stosowanie kremu z filtrem.
• Częste zmiany temperatur – przechodzenie z mrozu do ogrzewanego pomieszczenia może skutkować napadowym zaczerwienieniem,
• Spożywanie alkoholu – może nasilać napadowe zaczerwienienie po spożyciu.
• Ostre przyprawy – skóra robi się czerwona, a także może jej towarzyszyć napadowe uczucie gorąca.
• Gorące napoje – pojawia się zaczerwienienie po spożyciu gorącej kawy lub herbaty.
• Stres – nasilenie rumienia w sytuacjach stresowych.
• Stosowanie kosmetyków o wysokim potencjale drażniącym – produkty zawierające alkohol denaturowany, mentol, intensywne substancje zapachowe lub silne składniki złuszczające mogą zwiększać podrażnienie.

Nie u każdego pojawią się wszystkie objawy, dlatego bardzo ważna jest regularna obserwacja reakcji skóry, która pomaga namierzyć czynniki zaostrzające objawy.

Jak wygląda pielęgnacja i leczenie?

Pielęgnacja skóry naczynkowej i z trądzikiem różowatym wyglądają niemal identycznie. Bardzo ważne jest dokładne, ale delikatne oczyszczanie skóry przy użyciu lekkich pianek, żeli do mycia lub emulsji. Powinny być one przeznaczone do skór wrażliwych, z tendencją do zaczerwienienia i podrażnień. W ich składzie nie powinien się znaleźć alkohol ani mentol, który może nasilać zaczerwienienie i pieczenie. 

Pielęgnacja powinna się opierać na nawilżeniu i odbudowie bariery hydrolipidowej skóry. Tutaj znaczenie będą mieć kremy z pantenolem, ceramidami, skwalanem i gliceryną. Do pielęgnacji może włączyć również niacynamid i kwas azelainowy, które zmniejszą zaczerwienienie skóry i wzmocnią jej barierę naskórkową. 

Sprawdź ranking serów do cery naczynkowej!

Cera naczynkowa i z trądzikiem różowatym nie przepadają za agresywnym złuszczaniem, wysokimi stężeniami kosmetyków, a także składnikami, które powodują pieczenie. Twarzy nie należy myć gorącą wodą ani mocno pocierać, ponieważ dodatkowo potęguje to zaczerwienienie.

Leczenie trądziku różowatego

W przypadku rozpoznanego trądziku różowatego sama pielęgnacja może nie wystarczyć. Leczenie powinno być dobrane przez dermatologa i być skierowane w kierunku niwelowania nieprzyjemnych objawów. Często stosowane są leki na receptę do stosowania miejscowego, zawierające:

• Metronidazol,
• Iwermektynę,
• Kwas azelainowy w wyższym stężeniu,
• Brynonidynę. 

W bardziej zaawansowanych postaciach trądziku różowatego lekarz może dodatkowo włączyć antybiotyki doustne, np. doksycylinę, która wykazuje dodatkowo działanie przeciwzapalne. 

W przypadku utrwalonych teleangiektazji i rumienia można dodatkowo rozważyć zabiegi z wykorzystaniem laserów naczyniowych lub IPL. Natomiast zmiany przerostowe, takie jak rhinophyma, mogą wymagać specjalistycznego leczenia chirurgicznego.

Warto pamiętać, że trądzik różowaty jest chorobą przewlekłą, a stosowana pielęgnacja i leczenie ma na celu zmniejszenie objawów i poprawę jakości życia.

Kiedy zgłosić się do dermatologa?

Jeśli zaczerwienienie twarzy utrzymuje się przez dłuższy czas, nawraca lub towarzyszą mu dodatkowe objawy, warto skonsultować się z dermatologiem. Niepokojące może być pojawienie się obrzęku, większa reaktywność na większość stosowanych kosmetyków, silne pogrubienie lub zmiany przerostowe na skórze, a także występowanie zmian ocznych. Szczególnej uwagi wymagają objawy, jak ból oka, światłowstręt, pogorszenie widzenia lub silne zaczerwienienie oka. To sytuacje, kiedy należy pilnie skonsultować się z okulistą.

Podsumowanie

Cera naczynkowa i trądzik różowaty mogą wyglądać podobnie, jednak po bliższym przyjrzeniu się zmianom da się zauważyć znaczące różnice. To właśnie prawidłowe rozpoznanie jest ważne, ponieważ pozwala na włączenie odpowiedniego leczenia, którego celem będzie zmniejszenie objawów i poprawa jakości życia. W połączeniu z pielęgnacją opartą na nawilżeniu i odbudowie bariery hydrolipidowej, a także ochronie przeciwsłonecznej można poprawić komfort życia.

FAQ

Źródła:

1. Tan J, Almeida LM, Bewley A, Cribier B, Dlova NC, Gallo R, Kautz G, Mannis M, Oon HH, Rajagopalan M, Steinhoff M, Thiboutot D, Troielli P, Webster G, Wu Y, van Zuuren EJ, Schaller M. Updating the diagnosis, classification and assessment of rosacea: recommendations from the global ROSacea COnsensus (ROSCO) panel. Br J Dermatol. 2017 Feb;176(2):431-438.
2. Saleem MD, Wilkin JK. Evaluating and Optimizing the Diagnosis of Erythematotelangiectatic Rosacea. Dermatol Clin. 2018 Apr;36(2):127-134.
3. Barczak, I., Bondos, B., Kochan, R., Barczuk, P., Bara, S., Dzięgielewski, J., Bączek, K., Barć, J., Gałajda, E., & Antonik, J.,  Current views on pathogenesis of rosacea. Journal of Education, Health and Sport, 18(1), 2023, 109–122.
4. Rainer, B. M., Kang, S., & Chien, A. L., Rosacea: Epidemiology, pathogenesis, and treatment. Dermato-Endocrinology, 9(1), 2017, e1361574.
5. Mehrholz, D. M., Nowicki, R., & Barańska-Rybak, W. M., Infectious agents in the pathogenesis of rosacea. Przegląd Dermatologiczny, 2016, 103, 323–329.