Jakie są dostępne szczepionki na HPV i kiedy powinno się zaszczepić?

HPV to wirus przenoszony głównie drogą płciową, który może powodować nowotwory i kłykciny kończyste. Szczepienie jest skuteczną formą profilaktyki, zalecaną dzieciom, młodzieży i dorosłym. Sprawdź, kiedy warto je wykonać i jak wygląda cały proces szczepienia.

Kto może się zaszczepić na HPV?

Szczepienie przeciw wirusowi HPV jest zalecane zarówno dzieciom, jak i dorosłym. Chroni przed:

• typami wysokiego ryzyka, np. onkogennymi, odpowiedzialnymi za zmiany przedrakowe i nowotwory (szyjki macicy, prącia, gardła),
• typami niskiego ryzyka, które powodują kłykciny kończyste (brodawki narządów płciowych).

HPV – szczepienie dzieci

Pierwszą dawkę można podać dziewczętom i chłopcom po ukończeniu 9. roku życia, najlepiej przed 15. rokiem życia. To okres, w którym szczepienie jest najbardziej skuteczne.

Dowiedz się, jak przygotować dziecko do szczepienia!

HPV – szczepionka dla dorosłych

Zalecana jest u osób do 26. roku życia, które wcześniej nie były szczepione. U osób w wieku 27–45 lat szczepienie rozważa się indywidualnie, jeśli istnieje ryzyko zakażenia HPV, np. osoby pozostają aktywnie seksualnie.

Jakie są dostępne szczepionki na HPV

Obecnie dostępne są dwie szczepionki przeciw HPV: Cervarix i Gardasil9. Oba preparaty chronią przed najbardziej onkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego.

Którą szczepionkę przeciw HPV wybrać?

Szczepionki przeciw HPV różnią się składem i zakresem ochronnym:

• Cervarix – szczepionka dwuwalentna, chroni przed typami 16 i 18;
• Gardasil9 – szczepionka dziewięciowalentna, chroni przed typami 16, 18 oraz 6, 11, 31, 33, 45, 52, 58.

Szczepienie HPV – ile dawek?

Pełny cykl szczepienia przeciw HPV obejmuje 2 lub 3 dawki, w zależności od wieku:

• 9–14 lat – 2 dawki (druga po 5–13 miesiącach).
• 15 lat i więcej – 3 dawki (0, 1 i 6 miesiąc lub 0, 1–2,5 oraz 5–12 miesięcy).

Nie ustalono potrzeby podawania dawki przypominającej.

Czy szczepionka HPV jest bezpieczna i skuteczna?

Szczepionki przeciw HPV są bezpieczne i dobrze tolerowane. Ich bezpieczeństwo jest monitorowane od 2006 roku, a na świecie podano już setki milionów dawek. Badania potwierdzają bardzo dobry profil bezpieczeństwa.

Programy realizowane w innych krajach wykazały ponad 90% skuteczność w zapobieganiu u kobiet i mężczyzn:

• przewlekłym zakażeniom HPV, 
• stanom przedrakowym narządów płciowych,
• brodawkom wirusowym w okolicach intymnych.

Szczepionka na HPV – skutki uboczne

Najczęstsze działania niepożądane wynikają z podania szczepionki w formie zastrzyku. Mogą obejmować ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu wkłucia, a także objawy ogólne, takie jak:

• zmęczenie, 
• ból głowy, mięśni i stawów, 
• gorączka,
• dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

Kiedy najlepiej zaszczepić na HPV?

Szczepienie można wykonać u dziewcząt i chłopców po ukończeniu 9. roku życia, najlepiej w wieku nastoletnim – przed rozpoczęciem współżycia, gdy nie doszło jeszcze do kontaktu z wirusem. Warto je rozważyć także u młodych dorosłych. 

Jak zaszczepić się na HPV?

Szczepienie można wykonać w przychodni lub punkcie szczepień. Po kwalifikacji medycznej lekarz dobiera odpowiednią szczepionkę i schemat (2 lub 3 dawki). Pełna ochrona wymaga przyjęcia wszystkich dawek w wyznaczonych terminach.

Gdzie można zaszczepić się przeciwko HPV?

Szczepionka przeciw HPV znajduje się na liście preparatów, które mogą być podane w aptece osobom dorosłym przez farmaceutę z uprawnieniami. Jest dostępna także w przychodniach i punktach szczepień. Sprawdź inne szczepienia w aptece.

Czy szczepienie na HPV jest obowiązkowe?

Szczepienie przeciw HPV nie jest obowiązkowe w kalendarzu szczepień, lecz jest zalecane, ponieważ skutecznie chroni przed zakażeniami wirusem HPV i chorobami, które mogą być ich następstwem.

Szczepionka na HPV a współżycie

Szacuje się, że w ciągu życia około 80% aktywnych seksualnie kobiet i mężczyzn było lub będzie zakażonych HPV. 

Zakażenie HPV jest często bezobjawowe. Nie jest to typowa choroba weneryczna, jak kiła czy rzeżączka, jednak wirus przenosi się głównie drogą płciową. Nie powoduje też typowych infekcji intymnych, ale w zależności od typu może wywoływać brodawki narządów płciowych.

Szczepienie przeciw HPV – przeciwwskazania

Jedynym przeciwwskazaniem jest uczulenie na substancję czynną lub którykolwiek ze składników pomocniczych. Czasowe przeciwwskazania to wystąpienie ostrej choroby infekcyjnej z wysoką gorączką, a także zaostrzenia choroby przewlekłej.

Szczepionka przeciw HPV – podsumowanie

Szczepienie przeciw HPV chroni przed wirusem i jego powikłaniami, w tym nowotworami. Największą skuteczność osiąga przed rozpoczęciem współżycia, choć może być korzystne również u dorosłych aktywnych seksualnie.

FAQ

Źródła:

1. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/hpv/ [dostęp: 12.08.2025]
2. https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/szczepienie-ktore-chroni-przed-rakiem [dostęp: 12.08.2025]
3. https://www.gov.pl/web/zdrowie/hpv [dostęp: 12.08.2025]
4. https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-pacjenta-szczepienie-przeciw-hpv-uchroni-twoje-dziecko-przed-rakiem,8470.html [dostęp: 12.08.2025]
5. https://www.gov.pl/web/edukacja/bezplatne-szczepienia-przeciw-hpv [dostęp: 12.08.2025]
6. CHPL szczepionek przeciwko HPV zarejestrowanych w Polsce https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public [dostęp: 12.08.2025]
7. https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/od-25-sierpnia-2025-roku-wiecej-szczepien-w-aptekach-za-podanie-szczepionki-zaplaci-nfz,8816.html [dostęp 28.08.2025]