Kapilaroskopia - na czym polega diagnostyka mikrokrążenia?

22. 1. 2020 · Irmina Turek · 4 minuty czytania
  • profilaktyka
Kapilaroskopia - na czym polega diagnostyka mikrokrążenia?

Kapilaroskopia to badanie, które służy do oceny naczyń włosowatych. Na jej podstawie wykryć można nie tylko nieprawidłowości w samych naczyniach, ale i niektóre choroby wielonarządowe. Dodatkowo jest bezpieczna, komfortowa i niedroga. Zobacz, jak wygląda badanie kapilaroskopowe i kiedy warto je wykonać.

Kapilaroskopia − co to jest?

Kapilaroskopia to badanie, które pomaga wykryć zaburzenia mikrokrążenia. Badanie kapilaroskopowe opiera się na ocenie stanu i budowy naczyń włosowatych skóry i błon śluzowych za pomocą technik powiększających. Wykorzystuje się do tego zazwyczaj mikroskop świetlny (kapilaroskopia świetlna) lub mikrokamerę (wideokapilaroskopia) z użyciem dodatkowego oświetlenia.

Badania kapilaroskopowe mogą być stosowane, żeby ocenić stan naczyń, jak i rozwoju wielu nieprawidłowości w ich obrębie. Podczas obserwacji naczynia lekarz sprawdza się zarówno ich ogólny wygląd, jak i wiele innych parametrów. Wczesne zdiagnozowanie zmian zachodzących w naczyniach włosowatych może przysłużyć się do wykrycia chorób wielonarządowych.

kapilaroskopia

Metoda kapilaroskopowa wykorzystywana jest przede wszystkim w reumatologii m.in. w diagnostyce twardziny układowej. Jest to przewlekła choroba tkanki łącznej, która powoduje stopniowe włóknienie zarówno skóry, jak i narządów wewnętrznych. Kapilaroskopia wykorzystywana jest również pomocniczo w diagnozowaniu innych chorób autoimmunologicznych związanych ze zmianami w obrębie tkanki łącznej, takich jak toczeń rumieniowaty czy zapalenie skórno-mięśniowe. Dodatkowo, badanie kapilaroskopowe może być wykonane również do oceny postępów i skuteczności stosowanych terapii.

Badania kapilaroskopowe − jak wyglądają?

Źródło światła, które stosowane jest w kapilaroskopii nie może emitować ciepła, żeby nie wpływać na szerokość obserwowanych naczyń (pod wpływem ciepła uległyby rozszerzeniu). Dodatkowo, światło musi padać na obserwowaną powierzchnię pod odpowiednim kątem, żeby uzyskać jak najlepszy obraz naczyń. Dla polepszenia obrazu obserwowanych naczyń na skórę nanosi się niewielką ilość olejku immersyjnego, który zwiększa przejrzystość naskórka. Ciecze immersyjne stosowane są powszechnie w mikroskopii, żeby zwiększyć zdolność rozdzielczą używanego sprzętu.

Obecnie metoda ta jest bardzo chętnie wykorzystywanym rodzaj badań diagnostycznych. Samo badanie jest bezpieczne, nieinwazyjne, łatwo dostępne i jeżeli zachodzi taka potrzeba, może być wielokrotnie powtarzane. Dodatkowym plusem tego typu badań jest to, że dają one natychmiastowy wynik i nie są drogie.

badanie kapilaroskopowe

Kapilaroskopia − przygotowanie do badania

Bardzo ważne jest, żeby podczas badania kapilaroskopowego badany czuł się komfortowo i przebywał w odpowiedniej temperaturze (a także miał czas do aklimatyzacji w warunkach, w których będzie przeprowadzone badanie). Zapobiegnie to skurczowi naczyń i odpłynięciu krwi i wpłynie, na jakość badania. Jest to ważne, bo naczynia włosowate mają bardzo cienką i mało widoczną ścianę i stają się dobrze widoczne dopiero, kiedy wypełnią się czerwonymi krwinkami.

kapilaroskopia badanie

W badaniu kapilaroskopowym najczęściej poddaje się obserwacji mikronaczynia wałów paznokciowych, ze względu na łatwość uzyskania dobrego obrazu. Wynika to z budowy naczyń włosowatych w obrębie tej struktury i ułożenia ich względem powierzchni skóry. W związku z tym, przed planowanym badaniem, przez co najmniej 2 tygodnie nie wykonuj żadnych zabiegów na paznokciach i w ich okolicach. Zmyj też z paznokci lakier czy odżywki.

W niektórych przypadkach obserwacji mogą być poddawane również wargi, skóra na grzbiecie stóp, język, dziąsła lub też spojówki. W każdym z tych przypadków warto zwrócić uwagę przed badaniem, czy na skórze nie ma żadnych kosmetyków, które mogłyby wpływać, na jakość obserwacji.

Podczas badania kapilaroskopowego ocenia się przejrzystość skóry, liczbę i rozmieszczenie mikronaczyń, obecność wybroczyn, charakter przepływu krwi poprzez naczynia, podbrodawkowy splot żylny i budowę pętli naczyniowych. Stan i obecność wszystkich tych elementów dają pełny obraz diagnostyczny.

Więcej artykułów na ten temat

Irmina Turek