Dermatoskopia − badanie znamion i pieprzyków

Dermatoskopia to badanie, które może uchronić Cię przed rozwojem jednego z najbardziej niebezpiecznych nowotworów skóry − czerniakiem. Zobacz, jak przeprowadza się to badanie w  gabinecie dermatologa.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Dermatoskopia to nieinwazyjne, bezbolesne badanie skóry, które pozwala dokładnie ocenić znamiona i wcześnie wykryć zmiany nowotworowe, w tym czerniaka.
• Dzięki powiększeniu i oświetleniu dermatoskop umożliwia rozróżnienie zmian łagodnych od podejrzanych oraz wskazanie tych, które wymagają usunięcia lub dalszej obserwacji.
• Regularne wykonywanie badania (co najmniej raz w roku) znacząco zwiększa szanse na wykrycie raka skóry we wczesnym, w pełni wyleczalnym stadium.

Dermatoskopia − co to?

Badanie dermatoskopowe polega na zbadaniu całej powierzchni skóry przede wszystkim po to, żeby wykryć ewentualne zmiany nowotworowe. Do badania dermatoskopowego służy specjalne urządzenie, czyli dermatoskop. Jest to rodzaj specjalnej lupy powiększającej, przez którą można dokładnie obejrzeć każde znamię. Dzięki odpowiedniemu powiększeniu i wbudowanemu oświetleniu lekarz za pomocą dermatoskopu może stwierdzić, czy badane znamię ma jakiekolwiek niepokojące cechy. Dermatoskopia umożliwia odróżnienie zmian złośliwych od tych łagodnych.

Sprawdź też, kiedy usuwa się pieprzyki.

Jak przebiega dermatoskopia?

Badanie znamion to całkowicie bezbolesna i nieinwazyjna procedura. W zależności od ilości znamion na skórze pacjenta dermatoskopia może trwać od 15 minut do nawet godziny. Przeciętnie badanie trwa około 20 minut. Przed przystąpieniem do badania lekarz zbiera od pacjenta krótki wywiad.

O co może zapytać Cię lekarz?

• Czy u Ciebie lub któregoś z członków Twojej rodziny wystąpiły w przeszłości jakiekolwiek nowotwory skóry?
• Czy lubisz się opalać i czy dużo opalałeś się w przeszłości?
• Czy w dzieciństwie zdarzyło Ci się poparzenie słoneczne?
• Czy zawsze przed ekspozycją na słońce stosujesz wysokie filtry przeciwsłoneczne?
• Czy któreś ze znamion Cię niepokoi?
• Czy któreś ze znamion w ostatnim czasie urosło, zmieniło kształt, krwawi a może swędzi?

Sprawdź też, kiedy wykonuje się biopsję skóry.

Sprawdź popularne kategorie

Dermatoskopia – jak wygląda badanie?

Po zebraniu wywiadu lekarz przystępuje do badania całej powierzchni skóry, przykładając dermatoskop do każdego znamienia po kolei. Ma wtedy możliwość przyjrzenia się dokładnie każdej ze zmian i porównania jej z pozostałymi. Dermatoskop umożliwia oglądanie znamion w 10−12-krotnym powiększeniu, a to pozwala dostrzec cechy niewidoczne gołym okiem. 

Dzięki zastosowaniu takich urządzeń, czerniak w dermatoskopii ukazuje specyficzne cechy strukturalne, takie jak asymetria czy siatka barwnikowa, które są niemożliwe do zauważenia podczas zwykłego przeglądu skóry. Dermatoskopia zmian skórnych pozwala na ocenę struktur głębszych warstw naskórka.

Badanie dermatoskopowe skóry − wyniki

Wynik badania dermatoskopowego skóry otrzymuje się bezpośrednio po badaniu. Specjalista poinformuje Cię, czy którakolwiek ze zmian budzi jego niepokój. Za pomocą badania dermatoskopowego lekarz może wykryć nie tylko czerniaka, ale też inne nowotwory skóry, jak na przykład raka podstawnokomórkowego (łac. Carcinoma basocellulare) czy raka kolczystokomórkowego (łac. Carcinoma spinocellulare). Więcej o tej chorobie możesz przeczytać w artykule: Rogowacenie słoneczne − leczenie zacznij szybko!

W przypadku podejrzenia nowotworu lekarz zleca pilne chirurgiczne usunięcie podejrzanej zmiany i badanie histopatologiczne. Tylko taka procedura pozwala potwierdzić lub wykluczyć złośliwy charakter zmiany skórnej.

Dermatoskopia − rola w diagnostyce

Choć badanie to najczęściej kojarzy się z profilaktyką czerniaka, dermoskopia ma dużo szersze zastosowanie. Badanie skóry za pomocą dermatoskopu umożliwia też wytypowanie znamion do obserwacji, czyli takich, które wymagają częstszej niż pozostałe kontroli. Za pomocą dermatoskopii dermatolog może też zdiagnozować inne choroby skóry, jak na przykład świerzb.

Badanie znamion lub potocznie mówiąc „badanie pieprzyków” wykonuje najczęściej specjalista dermatolog lub onkolog specjalizujący się w badaniu skóry. Od niedawna również lekarze rodzinni, po ukończeniu specjalnych kursów, potrafią wstępnie ocenić niepokojące pacjenta znamię i zalecić odpowiednie postępowanie.

Badanie dermatoskopowe znamion powinno wykonywać się przynajmniej raz w roku. Specjaliści twierdzą, że coroczne badanie skóry pozwala na wykrycie ewentualnych zmian nowotworowych we wczesnym stadium i ich skuteczne usunięcie bez dalszych konsekwencji dla pacjenta. Częstsze niż raz w roku badanie znamion powinny wykonywać osoby obciążone dodatnim wywiadem nowotworów skóry i pacjenci z tak zwanym zespołem znamion atypowych.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Podsumowanie

Dermatoskopia to prosta, nieinwazyjna i całkowicie bezbolesna procedura, która stanowi fundament nowoczesnej onkologii skóry. Regularne sprawdzanie pieprzyków pozwala wykryć nowotwór na etapie, w którym jest on wyleczalny w niemal 100%. Nawet jeśli Twoje znamiona nie zmieniają się i nie budzą Twojego niepokoju, zaplanuj kontrolę raz w roku. Pamiętaj, że ta krótka i rutynowa wizyta u specjalisty może uratować Ci życie.

Źródła:

1. Errichetti E, Stinco G. Dermoscopy in General Dermatology: A Practical Overview. Dermatol Ther (Heidelb). 2016 Dec;6(4):471-507. doi: 10.1007/s13555-016-0141-6. Epub 2016 Sep 9. PMID: 27613297; PMCID: PMC5120630.
2. Longo C, Pampena R, Moscarella E, Chester J, Starace M, Cinotti E, Piraccini BM, Argenziano G, Peris K, Pellacani G. Dermoscopy of melanoma according to different body sites: Head and neck, trunk, limbs, nail, mucosal and acral. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2023 Sep;37(9):1718-1730. doi: 10.1111/jdv.19221. Epub 2023 May 27. PMID: 37210653.
3. Yélamos O, Braun RP, Liopyris K, Wolner ZJ, Kerl K, Gerami P, Marghoob AA. Usefulness of dermoscopy to improve the clinical and histopathologic diagnosis of skin cancers. J Am Acad Dermatol. 2019 Feb;80(2):365-377. doi: 10.1016/j.jaad.2018.07.072. Epub 2018 Oct 13. PMID: 30321580.