„Serce sportowca” − wcale nie takie zdrowe

Twój organizm poprzez regularny, intensywny trening zmienia się. Twoje ciało adaptuje się do większego obciążenia wynikającego z intensywnych treningów. Najistotniejsze zmiany możesz zaobserwować w swoim układzie krwionośnym. Serce u sportowców przystosowuje się, żeby dać z siebie więcej. Czy to oznacza jednak, że serce sportowca jest zdrowsze?

Serce sportowca: objawy

Głównym objawem występowania tzw. „serca sportowca” jest przerost mięśnia sercowego. Jest to efekt zwiększonego zapotrzebowania na tlen i składniki energetyczne, jakie pojawia się podczas intensywnego wysiłku. Co więcej, przy „sercu sportowca” charakterystyczna jest również bradykardia (zwolnienie pracy serca) i rozstrzeń jam serca. Żeby sprostać takim podniesionym wymaganiom, „serce sportowca” musi powiększyć się i/lub zwiększyć swoją siłę poprzez zwiększenie liczby i wielkości komórek mięśniowych. O tym, jak wysiłek fizyczny wpływa na Twoje serce pisałam też w artykule: Wpływ wysiłku fizycznego na układ krążenia: Twoje serce kocha siłownię!

Zmiany, jakie zachodzą w Twoim sercu, lekarz może pokazać Ci przez badanie EKG, zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej oraz w badaniu echokardiograficznym. Wyniki EKG sportowca mogą sugerować szereg różnych odbiegających od normy zmian. Są to zmiany, które u osób nieuprawiających sportu sugerowałyby stan patologiczny. Jest to efekt zarówno wzrostu masy mięśnia sercowego, jak i zmian regulacji układu współczulnego i przywspółczulnego. Stan ten może, ale nie musi dawać wyraźnie odczuwalnych objawów.

Sprawdź też preparaty wspomagające serce i krążenie.

Jeżeli posiadasz „serce sportowca”, możesz odczuwać:

• ból zamostkowy (zlokalizowany za mostkiem, zwykle krótkotrwały ból o charakterze piekącym, z pojawiającym się uczuciem ucisku lub rozpierania),
• duszności (przy niewielkiej aktywności odczucie braku tchu i występujące równolegle spłycenie oddechu),
• zawroty głowy
• powtarzające się omdlenia
• zaburzenia rytmu serca

Powiększone serce: przyczyny i skutki

„Serce sportowca” to zarówno zmiany morfologiczne, jak i czynnościowe mięśnia sercowego, które wynikają z intensywnego treningu fizycznego.

Z czym wiąże się „serce sportowca”? W praktyce wygląda to tak: czasem u sportowców czy osób regularnie, intensywnie trenujących w sercu pojawiają się zmiany adaptacyjne, takie jak powiększenie komór, pogrubienie ich ścian i zmniejszenie spoczynkowej akcji serca. To jakie zmiany wystąpią i w jakim stopniu będą nasilone zależy od wielu czynników. Wpływ będzie miał na to Twój wiek, Twoja płeć, to, jaką dyscyplinę sportu uprawiasz oraz, oczywiście, od jak dawna prowadzone są treningi. W zależności, czy przeważają ćwiczenia izotoniczne (np. kolarstwo, bieganie czy pływanie), czy izometryczne (np. podnoszenie ciężarów) może dochodzić albo do przerostu ekscentrycznego albo koncentrycznego.

Sprawdź też, o czym może świadczyć wysoki puls.

Większość dyscyplin łączy oba rodzaje wysiłku, dlatego zwykle zmiany przerostowe serca mają również charakter mieszany. Zazwyczaj u sportowców można zauważyć, że przerastają obydwie komory serca lub tylko lewa komora. Przerost prawej komory serca u sportowców zdarza się rzadko.

Charakterystyczny dla zespołu „serca sportowca” jest fakt, że po zaprzestaniu ćwiczeń powstałe zmiany cofają się.

Co oznacza powiększone serce?

W praktyce zwiększenie objętości jam serca i jego wielkości powoduje wzrost objętości wyrzutowej, czyli ilości krwi, jaką serce wyrzuca podczas skurczu.

Jeśli u osoby trenującej występują jakieś zmiany patologiczne układu krwionośnego, to adaptacja serca do wzmożonego wysiłku może doprowadzić do niebezpiecznych powikłań. Wiele przypadków nagłych zgonów sercowych u osób trenujących wyczynowo wynika właśnie z niezdiagnozowanych wcześniej wad i problemów z sercem. U sportowców wyczynowych częściej dochodzi również do zaburzeń rytmu pracy serca i bloków przedsionkowo-komorowych. Dlatego, jeżeli trenujesz wyczynowo, warto, żebyś poddawał się okresowym badaniom serca, takim jak np. EKG czy badanie echokardiograficzne i konsultowali wszelkie niepokojące objawy z lekarzem.

Sprawdź też, jakie witaminy i minerały powinni suplementować sportowcy.

Wolne bicie serca u sportowców

Intensywny trening, zwłaszcza ten o charakterze wytrzymałościowym, może sprawić, że Twoje serce będzie pracować wolniej. Jest to wynik zarówno oddziaływania nerwu błędnego, jak i zmian regulacji pracy serca poprzez układ współczulny.

Wzmożone napięcie nerwu błędnego powoduje zmniejszenie ilości uderzeń Twojego serca, zarówno w trakcie wysiłku, jak i w spoczynku. Bradykardia spoczynkowa jest jedną z częściej obserwowanych zmian czynnościowych serca u sportowców.