Jak objawia się szpiczak mnogi?
Najczęstszym objawem szpiczaka są bóle i złamania kości. Mogą dotyczyć kręgosłupa lędźwiowego, żeber, miednicy, czaszki czy kości długich (rąk i nóg). Nagły ból może świadczyć o złamaniu. Z objawów neurologicznych pojawiają się zaburzenia czucia, niedowłady i porażenia, nietrzymanie moczu czy stolca. Chory czuje się osłabiony i traci masę ciała.
Około 3/4 pacjentów może prezentować objawy anemii, takie jak wzmożona męczliwość, bóle i zawroty głowy, duszność czy osłabienie koncentracji. Hiperkalcemia, czyli zwiększenie stężenia wapnia w surowicy, prowadzić może do zaburzeń czynności nerek, przewodu pokarmowego, sercowo-naczyniowych i nerwowo-mięśniowych.
U około 1/3 osób już w momencie rozpoznania stwierdza się objawy niewydolności nerek. Rzadziej pojawiają się krwawienia z nosa i jamy ustnej czy pogorszenie widzenia. Dodatkowo, mogą temu towarzyszyć nawrotowe zakażenia bakteryjne i wirusowe.
W 10 − 15% przypadków nie występują symptomy choroby (bezobjawowy szpiczak mnogi). Objawy skórne bezpośrednio związane z chorobą są bardzo rzadkie i obejmują grudki lub guzki w odcieniach różu, czerwieni czy też fioletu. W zespole POEMS, czyli bardzo rzadkiej manifestacji szpiczaka, obok polineuropatii, powiększenia narządów (głównie wątroby i śledziony) i zaburzeń endokrynologicznych, pojawiają się zmiany skórne w postaci ścieńczenia skóry, wzmożonej pigmentacji i owłosienia.
Szpiczak mnogi może objawiać się bardzo różnorodnie. Co ciekawe, istnieją też różne jego postaci. Komórki nowotworowe mogą czasem rosnąć w postaci pojedynczych guzów (guz plazmocytowy) w kości lub w innych tkankach.
Białaczka plazmocytowa to agresywna forma, charakteryzuje się złym rokowaniem. Czasami natomiast nie stwierdza się obecności białka monoklonalnego (niewydzielający szpiczak mnogi).
Stadia choroby ocenia się na podstawie stężeń białek: beta2-mikroglobuliny i albuminy w surowicy, a także oceny ryzyka cytogenetycznego.
Sprawdź też, kiedy stosuje się żywienie dojelitowe.
Szpiczak mnogi − badania
Podstawowe badania, od których zwykle rozpoczyna się diagnostykę w przypadku podejrzenia szpiczaka plazmocytowego to morfologia z rozmazem, OB i ogólne badanie moczu.
W dalszej kolejności:
- mocznik
- kreatynina
- kwas moczowy
- wapń
- elektroforeza białek
- ilościowa ocena białka M
- badanie wolnych łańcuchów lekkich
- CRP
- LDH
- beta2-mikroglobulina
Konieczne jest wykonanie trepanobiopsji szpiku kostnego i badań obrazowych − RTG, TK, MRI, PET. Badanie cytogenetyczne pomoże określić grupę ryzyka.
Sprawdź też, jakie badania wykonać po 60. roku życia.
Szpiczak mnogi − leczenie
Leczenie przeciwnowotworowe dobiera się w zależności od wieku, stanu chorego, dynamiki choroby i chorób współistniejących. Opiera się przede wszystkim na stosowaniu leków przeciwnowotworowych, chemioterapii i transplantacji autologicznych komórek krwiotwórczych.
Istotne jest także leczenie wspomagające niewydolności narządowych. Choroba nerek może wymagać hemodializ lub plazmaferez i odpowiedniego nawodnienia.
Bisfosfoniany stosuje się dla hamowania osteolizy (niszczenia kości). Nie można zapominać o leczeniu hiperkalcemii, hiperurykemii, niedokrwistości i łagodzeniu dolegliwości bólowych.
Jako, że jedną z najczęstszych przyczyn zgonu są infekcje, warto pamiętać o odpowiedniej profilaktyce zakażeń (np. szczepienia, stosowanie leków przeciwwirusowych i przeciwbakteryjnych). W izolowanej postaci szpiczaka i leczeniu paliatywnym przydatna okazuje się także radioterapia.
Szpiczak mnogi jest poważnym schorzeniem, o średnim przeżyciu chorych z postępującą postacią choroby około 5 − 7 lat. Stale prowadzone badania nad optymalizacją leczenia i minimalizacją skutków ubocznych pozwalają wierzyć, że udoskonalanie terapii stopniowo prowadzi do wydłużenia i poprawy życia chorych z tym nowotworem.
