Cytrynian magnezu – właściwości, działanie i zastosowanie

Preparaty z magnezem są dostępne w kilku formach. Każda z nich różni się od siebie m.in. biodostępnością oraz właściwościami. Przed zakupem odpowiedniego preparatu warto porównać je ze sobą, aby wybrać ten, który będzie najbardziej odpowiadał naszym potrzebom. W tym artykule przyjrzymy się formie, jaką jest cytrynian magnezu. Co to jest? Na co pomaga cytrynian magnezu i jakie niesie za sobą korzyści? Wyjaśniamy!

Cytrynian magnezu – właściwości

Cytrynian magnezu to organiczny związek magnezu i kwasu cytrynowego, który cechuje się dobrą rozpuszczalnością w wodzie. Co ważne, jego przyswajalność przez organizm jest znacznie wyższa niż w przypadku niektórych nieorganicznych form, takich jak tlenek magnezu.

Cytrynian magnezu jest polecany przez lekarzy jako preparat skutecznie uzupełniający niedobory magnezu w organizmie. W aptekach i drogeriach jest dostępny w formie kapsułek, tabletek i proszku.

Jakie są właściwości cytrynianu magnezu? Wśród najważniejszych warto wymienić:

• Utrzymanie mocnej struktury kości – cytrynian magnezu pomaga zwiększać gęstość mineralną kości, dlatego bywa stosowany jako wsparcie w leczeniu osteoporozy. Powinny po niego sięgać także osoby z podwyższonym ryzykiem chorób układu kostnego. Badanie z 2009 roku (Aydın i in.) wykazało, że 30-dniowa suplementacja cytrynianem magnezu u kobiet po menopauzie z osteoporozą zwiększała poziom osteokalcyny – białka wskazującego na tworzenie nowej tkanki kostnej oraz obniżyła wskaźniki odpowiadające za utratę kości. Wyniki te pokazują, że nawet krótkotrwała suplementacja może wspierać zdrowie kości i spowalniać ich demineralizację.
• Wsparcie leczenia zespołu metabolicznego – choć wiele badań wskazuje, że niedobór magnezu zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy i chorób układu sercowo-naczyniowego, okazuje się, że korzyści z suplementacji mogą odnieść także osoby z prawidłowym poziomem tego pierwiastka. W badaniu z 2021 roku (Afitska i in.) wykazano, że 12-tygodniowa suplementacja cytrynianem magnezu u pacjentów z zespołem metabolicznym znacząco obniżyła ciśnienie tętnicze oraz poziom HbA1c (hemoglobiny glikowanej). Ponadto zaobserwowano wzrost stężenia magnezu we krwi i witaminy D, czego nie stwierdzono w grupie placebo.
• Zapobiega powikłaniom cukrzycowym – w badaniu z 2023 roku (Halawa i in.) sprawdzano, czy suplementacja magnezem w formie cytrynianu pomoże osobom z nefropatią cukrzycową. Po 12 tygodniach przyjmowania magnezu pacjenci mieli lepsze wyniki badań nerek, obniżony poziom białka w moczu, poprawił się ich profil lipidowy oraz odczuwali lepszą jakość życia.

• Wpływa na pracę jelit – cytrynian magnezu łagodzi zaparcia i może regulować pracę jelit. Działa jako łagodny środek przeczyszczający, który przyciąga wodę do jelit, zmiękcza stolec i ułatwia wypróżnianie.
• Wykazuje potencjalne właściwości przeciwbólowe – badanie z 2020 roku (Koc i in.) pokazało, że pojedyncza dawka cytrynianu magnezu podawana myszom podniosła ich próg bólu. Ponadto zaobserwowano, że magnez obniżył poziom receptora TLR4 w mózgu, który jest związany z odczuwaniem bólu i reakcją zapalną. Jednak aby potwierdzić te wyniki u ludzi, konieczne jest przeprowadzenie badań klinicznych.
• Wsparcie funkcjonowania układu nerwowego – większość form magnezu, w tym cytrynian, wykazuje działanie neuroprotekcyjne i usprawniające funkcjonowanie układu nerwowego. Magnez poprawia funkcje poznawcze, ułatwia zapamiętywanie i wspiera zdolność koncentracji. Wpływa także na plastyczność mózgu oraz chroni neurony przed stresem oksydacyjnym i uszkodzeniami związanymi z procesami neurodegeneracyjnymi.

Dowiedz się, jaki magnez dla cukrzyków będzie odpowiedni.

Cytrynian magnezu – zastosowanie

Cytrynian magnezu ze względu na swoją wysoką przyswajalność jest często zalecany do uzupełniania niedoborów magnezu w organizmie. Oprócz tego warto po niego sięgać w przypadku:

• zaburzeń snu,
• wahań nastrojów,
• stanów lękowych,
• zaburzeń koncentracji,
• przewlekłego zmęczenia,
• stanach przewlekłego stresu,
• skurczów mięśni i drgań np. powiek,
• wzmożonego wysiłku intelektualnego.

Sprawdź popularne kategorie

Wspomniane dolegliwości i zaburzenia są związane z funkcjonowaniem układu nerwowego. Magnez ze względu na swój udział w przewodnictwie nerwowym i regulacji neuroprzekaźników może poprawiać ogólny komfort psychiczny, łagodzić negatywne skutki stresu oraz wspierać funkcje kognitywne.

Oprócz tego cytrynian magnezu może okazać się wsparciem przy leczeniu wielu współczesnych chorób cywilizacyjnych, takich jak cukrzyca typu II, insulinooporność czy schorzenia sercowo-naczyniowe. Co więcej, może on stanowić element ich profilaktyki wśród osób, które są nimi zagrożone.

Warto również zwrócić uwagę na korzystny wpływ magnezu na układ kostny i mięśniowy. Pierwiastek ten uczestniczy w procesie mineralizacji kości oraz pomaga utrzymać ich prawidłową strukturę i gęstość. Z tego względu cytrynian magnezu może być szczególnie polecany osobom z grup ryzyka rozwoju osteoporozy, na przykład kobietom w okresie okołomenopauzalnym, u których naturalnie dochodzi do spadku poziomu estrogenów i zwiększonej utraty masy kostnej.

Warto tu też wspomnieć o sportowcach. Rolą magnezu w organizmie jest m.in. produkcja energii, regulacja proces skurczu i rozkurczu mięśni oraz zapobieganie ich nadmiernemu napięciu. Osoby aktywne wykazują dodatkowo większe zapotrzebowanie na ten składnik, ponieważ tracą go wraz z potem oraz na skutek nasilonych procesów metabolicznych towarzyszących wysiłkowi, dlatego powinny rozważyć suplementację łatwo przyswajalnymi formami magnezu, takimi jak cytrynian.

Sprawdź też dostępny magnez dla dzieci.

Cytrynian magnezu – przeciwwskazania

Preparaty z magnezem są zwykle dobrze tolerowane przez organizm, jednakże nie każdy może je przyjmować. Najczęściej występujące przeciwwskazania do stosowania cytrynianu magnezu to:

• miastenia,
• hipermagnezemia,
• przewlekłe biegunki,
• niedociśnienie tętnicze,
• ciężka niewydolność nerek,
• blok przedsionkowo-komorowy,
• nadwrażliwość na cytrynian magnezu.

Jeśli preparat z cytrynianem magnezu został przepisany przez lekarza, koniecznie należy poinformować go o wszystkich stosowanych lekach i suplementach. To istotne, ponieważ może on wchodzić w interakcje z innymi substancjami, co może wpływać na skuteczność lub bezpieczeństwo terapii. Przykładowo nie należy łączyć preparatów z magnezem z niektórymi antybiotykami np. z grupy tetracyklin oraz z bisfosfonianami stosowanymi przy leczeniu osteoporozy.

Dowiedz się więcej o tym, z czym nie łączyć magnezu.

Cytrynian magnezu – skutki uboczne

Tak jak w przypadku wielu innych preparatów, również cytrynian magnezu może wywoływać pewne skutki uboczne, takie jak np.:

• odwodnienie,
• bóle brzucha,
• osłabienie mięśni,
• nudności, wymioty,
• zaczerwienienie skóry,
• reakcje alergiczne np. wysypka, swędzenie.

W niektórych przypadkach może dojść także do zaburzeń pracy serca, problemów z ciśnieniem tętniczym krwi, zaburzeń równowagi elektrolitowej czy zaburzeń ze strony układu nerwowego. Czy cytrynian magnezu jest zatem szkodliwy? Nie, jeśli jest stosowany zgodnie z zaleceniami lekarza i w dawkach wskazanych na ulotce opakowania. Działania niepożądane najczęściej pojawiają się w przypadku przedawkowania magnezu.

Sprawdź, czy magnez obniża ciśnienie tętnicze krwi.

Podsumowanie

Cytrynian magnezu charakteryzuje się wysoką biodostępnością, dzięki czemu skutecznie uzupełnia niedobory tego pierwiastka w organizmie. Coraz więcej badań wskazuje jednak, że jego działanie może mieć znacznie szerszy zakres. Magnez wspiera zdrowie kości, wspomaga leczenie zespołu metabolicznego i korzystnie wpływa na funkcje układu nerwowego. Pomimo wysokiego profilu bezpieczeństwa, nie każdy może go stosować. Przeciwwskazania obejmują m.in. niewydolność nerek, miastenię oraz niektóre choroby serca. Jeśli nie masz do końca pewności, czy cytrynian magnezu będzie dla Ciebie odpowiedni, zapytaj o opinię swojego lekarza.

Źródła:

1. Afitska K. i in., Magnesium citrate supplementation decreased blood pressure and HbA1c in normomagnesemic subjects with metabolic syndrome: a 12-week, placebo-controlled, double-blinded pilot trial, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34859788/, [dostęp 13.06.2025]
2. Aydın H. i in. Short-Term Oral Magnesium Supplementation Suppresses Bone Turnover in Postmenopausal Osteoporotic Women, https://link.springer.com/article/10.1007/s12011-009-8416-8, [dostęp 13.06.2025]
3. Halawa N. i in., Impact of magnesium supplementation on clinical outcome and disease progression of patients with diabetic nephropathy: a prospective randomized trial, https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/20406223231214641, [dostęp 13.06.2025]
4. Hassan C. i in., Bowel preparation for colonoscopy: European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) Guideline – Update 2019, https://www.thieme-connect.com/products/ejournals/html/10.1055/a-0959-0505, [dostęp 13.06.2025]
5. Koc B. i in., Magnesium Citrate Increases Pain Threshold and Reduces TLR4 Concentration in the Brain, https://www.researchgate.net/publication/344445952_Magnesium_Citrate_Increases_Pain_Threshold_and_Reduces_TLR4_Concentration_in_the_Brain, [dostęp 13.06.2025]
6. Patel V. i in., Neuroprotective effects of magnesium: implications for neuroinflammation and cognitive decline, https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2024.1406455/full, [dostęp 13.06.2025]