Gorzki posmak w ustach – co to za objaw?

Gorzki posmak w ustach to uciążliwa dolegliwość mogąca obniżyć jakość codziennych przyjemności takich jak jedzenie ulubionych potraw czy picie porannej kawy. Co oznacza gorzki smak w ustach i kiedy udać się do lekarza? Poznaj najprostsze sposoby, jak zlikwidować gorzki smak w ustach.

Czym jest gorzki posmak w ustach?

Smak to jeden ze zmysłów, z którego korzystamy każdego dnia. Niekiedy jednak sposób jego odczuwania może się zmienić. Jest to dysgeusia – zaburzenia odczuwania smaku.

Osoby, które na nią cierpią, zamiast odczuwać przyjemne smaki, okresowo lub bez przerwy czują nieprzyjemny gorzki, słonawy lub metaliczny posmak w ustach. Problem ten może trwać mimo dokładnego szczotkowania zębów czy sięgania po specjalny płyn do płukania jamy ustnej. 

Sprawdź też, jakie są neurologiczne zaburzenia smaku.

Choć metaliczny, gorzki posmak w ustach może wynikać z niedostatecznej higieny jamy ustnej, pamiętaj, że odczuwanie ciągłej goryczy w ustach może też być objawem m.in. chorób gastrycznych, a także wynikać z tła psychologicznego. Jakie jednostki chorobowe mogą powodować gorzki posmak w ustach? 

Gorzki posmaku w ustach – przyczyny

Gorzki posmak w ustach sam w sobie nie jest chorobą, a kłopotliwym i nawracającym objawem. Pojawia się m.in. w przebiegu problemów gastrologicznych takich jak:

• Refluks żołądkowo-jelitowy,
• Zapalenie błony śluzowej przełyku, żołądka
• Wrzodów żołądka i dwunastnicy.

Dowiedz się, jak leczyć wrzody żołądka.

Gorzki smak na wargach może również wystąpić w wyniku schorzeń w obrębie jamy ustnej i migdałków czy też problemów na tle nerwowym jak depresja i nerwica.

Posmak goryczy w ustach stanowi niekiedy również konsekwencje stosowania różnych leków. 

Sprawdź popularne kategorie

Problemy w jamie ustnej

Jedną z najczęstszych przyczyn pojawienia się uczucia gorzkiego posmaku w ustach stanowią problemy w obrębie jamy ustnej. Powodem wielu z nich jest zła higiena. W jaki sposób niedostateczne przestrzeganie czystości może doprowadzić do zaburzeń smaku? 

Nieodpowiednia higiena jamy ustnej prowadzi do nadmiernego namnażania się bakterii na błonie śluzowej, języku i zębach. Bakterie te przyczyniają się do rozwoju licznych stanów zapalnych, próchnicy oraz różnego rodzaju infekcji. W przebiegu przewlekłego stanu zapalnego zębów czy przyzębia może pojawiać się gorzki lub metaliczny smak w ustach. 

Poza złą higieną do stanów zapalnych w jamie ustnej powodujących uczucie niesmaku z przewagą słonego i gorzkiego smaku dochodzi wskutek nadmiernej suchości błony śluzowej, która występuje m.in. przy kserostomii prawdziwej. Może się ona pojawić u osób:

• Palących papierosy,
• Spożywających duże ilości ostrych i drażniących przypraw
• Pijących niewystarczającą ilość płynów.
• Zmagających się z depresją,
• Z chorobami ślinianek.

Sprawdź, skąd się bierze suchość w jamie ustnej.

Problemy żołądkowo-jelitowe

Smak goryczy w ustach może pojawić się także w przebiegu wielu schorzeń żołądkowo-jelitowych. Najczęstsze z nich stanowi refluks żołądkowo-jelitowy, który występuje gdy płynna treść z żołądka zarzucona zostanie ponownie do przełyku. Przyczyną takiego stanu jest zaburzone funkcjonowanie zwieracza przełyku. W takiej sytuacji również może pojawić się ból żołądka i gorzki posmak w ustach lub gardle. Dowiedz się, jakie są przyczyny i objawy refluksu żołądka. Jak temu zapobiec? 

Inną możliwą opcją jest refluks dwunastniczo-żołądkowy. Dolegliwość ta jest czasową konsekwencją chirurgicznego usunięcia pęcherzyka żółciowego, tzw. cholecystektomii. Dochodzi w niej do zarzucania treści dwunastniczej (zawiera żółć spływającą z wątroby) przez żołądek do przełyku. Niekiedy dochodzi również to tzw. wymiotów żółciowych – przybierają one zielonkawe zabarwienie, co może wskazywać na niedrożność jelita cienkiego.

Jeśli jednak uczuciu gorzkiego smaku w ustach towarzyszą inne objawy takie jak: bóle brzucha, utrata apetytu, spadek masy ciała, zmiana rytmu wypróżnień, wówczas jak najszybciej trzeba udać się do lekarza. Specjalista gastrolog wykonuje wówczas szereg badań diagnostycznych, w tym endoskopowych jak gastroskopia i kolonoskopia, które pozwalają zdiagnozować przyczynę problemu. Sprawdź, co warto wiedzieć o gastroskopii.

Gorzki posmak w ustach a wątroba

Zaburzenia prawidłowego funkcjonowania wątroby i trzustki powodują szerokie spektrum różnych objawów. Jednym z symptomów problemów z wątrobą jest nawracające uczucie gorzkiego smaku w ustach. Schorzeniom tego rodzaju, poza zaburzonym odczuciem smaku, towarzyszą dużo poważniejsze objawy jak utrata masy ciała, żółtaczka, brak apetytu czy nawracające biegunki.

Nerwica

Gorzki smak w ustach może stanowić problem na tle nerwowym. Przewlekły stres jest jednym z powodów pojawienia się w ustach gorzkiego smaku. 

Gorzki smak w ustach i stres? Tak, to możliwe połączenie. Osoby żyjące w ciągłym stresie mają wzmożone wydzielanie kwasu solnego w żołądku, co zwiększa ryzyko refluksu żołądkowo-przełykowego, zgagi i w efekcie uczucia goryczy w ustach. Oprócz tego część pacjentów doświadcza innych objawów psychosomatycznych związanych z zarzucaniem żółci, które są efektem dysregulacji przewodu pokarmowego. Często jedyny ratunek w takiej sytuacji stanowią leki na zgagę. Dowiedz się, jakie mogą być przyczyny palenia w przełyku.

Gorycz i gorzki smak w gardle po jedzeniu lub lekach

Gorzki posmak w ustach często pojawia się przy jedzeniu określonych pokarmów. Do tych, które najczęściej wywołują uczucie goryczy na wargach, należą:

• orzechy włoskie,
• orzeszki pinii,
• rukola,
• cykoria,
• karczochy,
• seler,
• starta skórka pomarańczy,
• czy gorzka herbata.

Gorzki posmak w ustach po lekach

Przyczyną gorzkiego smaku w ustach są również bardzo często leki. Przykładowo gorzki posmak w ustach po antybiotyku, np. tetracyklinach, jest dość częstym zjawiskiem. Wiele substancji leczniczych w działaniach niepożądanych ma wymieniony objaw uczucia gorzkiego smaku w ustach. Są to m.in. lit, leki stosowane w nadciśnieniu tętniczym, astmie oskrzelowej, czy przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POCHP).

Warto wiedzieć, że gorzki smak w ustach po zastosowaniu wielu leków to kwestia smaku samej substancji czynnej. Można go odczuwać, stosując, np.:

• Niepowlekane tabletki z drotaweryną na ból brzucha,
• Płyny do płukania ust bazujące na korze dębu,
• Roztwory do płukania z oktenidyną,
• Tradycyjne roślinne leki wzmagające produkcję soków trawiennych.

Dlatego wiele produktów leczniczych występuje w formie tabletek powlekanych lub słodkich syropów z dodatkiem substancji poprawiających smak.

Przyjmowanie niektórych suplementów diety zawierających takie pierwiastki jak żelazo czy cynk może również powodować gorzki smak.

Gorzki posmak w ustach po alkoholu

Spożycie alkoholu może powodować gorzki posmak w ustach, głównie ze względu na jego działanie wysuszające na błonę śluzową jamy ustnej. Dodatkowo niektóre alkohole mają naturalnie gorzki smak, co wynika z obecności ziół, takich jak piołun w absyncie czy jałowiec w ginie. Gorzki posmak może wystąpić w niektórych czerwonych winach, szczególnie wytrawnych.

Gorzki posmak w ustach po kawie

Kawa sama w sobie ma naturalny gorzki smak, co zawdzięcza kofeinie i polifenolom. Stopień jej goryczy wynika m.in. z rodzaju ziaren, stopnia palenia i sposobu parzenia. Może także sprzyjać występowaniu refluksu żołądkowo-przełykowego u osób predysponowanych.

Gorzki posmak w ustach w ciąży

W okresie ciąży zachodzą zmiany hormonalne, które mogą sprzyjać refluksowi żołądkowo-przełykowemu, nasilającemu się w późniejszych miesiącach. Część kobiet doświadcza także dysgeusii ciążowej, czyli zaburzeń smaku, które mogą objawiać się gorzkim posmakiem w ustach i nudnościami. Na pojawienie się tego objawu wpływa również przyjmowanie niektórych suplementów diety, zwłaszcza preparatów z żelazem.

Gorzki posmak w ustach rano

Gorzki posmak w ustach po przebudzeniu to dolegliwość, którą wiele osób zauważa szczególnie po nocy. Może wynikać z kilku czynników, w tym zmniejszonego wydzielania śliny podczas snu, co sprzyja suchości w jamie ustnej i namnażaniu się bakterii. Częstą przyczyną jest także refluks żołądkowo-przełykowy lub dwunastniczo-żołądkowy – cofanie się treści pokarmowej do przełyku w pozycji leżącej może powodować gorzki posmak w ustach po nocy. Objaw ten może być również efektem niektórych leków lub diety bogatej w tłuste i ciężkostrawne potrawy spożywane przed snem.

Jak zlikwidować gorzki smak w ustach?

Pamiętaj, że gorzki smak w ustach może być symptomem różnych schorzeń, dlatego też zawsze należy znaleźć przyczynę tego zjawiska. Z objawem tym trzeba udać się do dentysty oraz lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który pokieruje pacjenta do specjalisty. 

Jakie są domowe sposoby na gorzki smak w ustach? Z problemem wywołanym złą higieną poradzisz sobie, prawidłowo dbając o zdrowie jamy ustnej. Regularne mycie zębów po każdym posiłku, dokładne szczotkowanie języka, czyszczenie przestrzeni międzyzębowych nitką dentystyczną, odpowiednia pasta do zębów oraz używanie specjalistycznych płynów do płukania jamy ustnej to podstawowe zabiegi, które pozwolą uchronić Cię przed rozwojem opisanych wcześniej problemów. 

Ważne są również regularne kontrole u stomatologa, by wszelkie ubytki jak najszybciej wyleczyć oraz zdrowa, zbilansowana dieta i picie odpowiedniej ilości czystej wody. 

Gorzki smak w gardle – podsumowanie

Uczucie goryczy w jamie ustnej to sygnał, że coś niepokojącego dzieje się w Twoim organizmie. Nie próbuj zatem maskować problemu przy pomocy gum do żucia, cukierków miętowych czy sięgać po odświeżacze do ust. Zawsze trzeba znaleźć przyczynę problemu. Dlatego warto zasięgnąć konsultacji stomatologa, lekarza rodzinnego czy gastroenterologa. Oprócz tego pamiętaj, że to również sygnał, aby lepiej zadbać o dietę, nawodnienie, higienę jamy ustnej i porzucenie używek, takich jak palenie lub alkohol.

Źródła:

1. Konturek S. J., Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006.
2. Kaltenbach T., Crockett S., Gerson L.B., Are lifestyle measures effective in patients with gastroesophageal reflux disease? An evidence-based approach, „Arch Intern Med”. 166 (9), s. 965-71, May 2006.
3. Duława J., Vademecum medycyny wewnętrznej, Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2015.
4. Jańczuk Z., Banach J., Choroby błony śluzowej jamy ustnej i przyzębia. Podręcznik dla studentów stomatologii, Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2013.