Nadciśnienie płucne – przyczyny
Najczęściej rozpoznaje idiopatyczne nadciśnienie płucne, czyli bez ustalonej, jednoznacznej przyczyny.
Najważniejsze przyczyny nadciśnienia płucnego to:
- wady wrodzone serca (np. ubytek w przegrodzie międzykomorowej lub przedsionkowej),
- choroby tkanki łącznej (np. twardzina, toczeń układowy),
- marskość wątroby (nadciśnienie wrotne),
- niektóre leki (np. zmniejszające apetyt),
- toksyny (np. amfetamina),
- genetyka (mutacja genetyczna).
Aleksandra Malewska dodaje:
„Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) dzieli nadciśnienie płucne na kilka grup ze względu na jego przyczyny:
● Grupa I – tętnicze nadciśnienie płucne-idiopatyczne (o nieznanej przyczynie), dziedziczne, nadciśnienie płucne w przebiegu chorób tkanki łącznej lub zakażenia wirusem HIV, wywołane pod wpływem leków lub toksyn (metamfetamina),
● Grupa II − nadciśnienie płucne spowodowane chorobami lewej części serca – np. skurczowe lub rozkurczowe zaburzenia lewej komory,
● Grupa III – nadciśnienie płucne w przebiegu chorób płuc np. przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), która jest konsekwencją palenia papierosów,
● Grupa IV – nadciśnienie płucne związane z przewlekłą chorobą zakrzepowo-zatorową,
● Grupa V – nadciśnienie płucne o niejasnych przyczynach."
Nadciśnienie płucne − objawy
Niezależnie od przyczyny, każde nadciśnienie płucne charakteryzuje się podobnymi objawami. Pierwszym objawem choroby jest zwykle duszność i zmęczenie, która pojawia się w wyniku zmniejszenia objętości krwi przepływającej przez płuca podczas wysiłku fizycznego. Dość charakterystyczne dla nadciśnienia płucnego jest to, że objawy występują przede wszystkim podczas wysiłku i ustępują w spoczynku. U prawie wszystkich chorych duszność jest pierwszym objawem, następnie pojawiają się typowe objawy dla niewydolności serca:
- obrzęki nóg,
- wodobrzusze,
- poszerzenie naczyń szyjnych,
- szmer niedomykalności zastawki trójdzielnej,
- sinica,
- palce pałeczkowate.
Sprawdź, o czym jeszcze mogą świadczyć duszności.
Nadciśnienie płucne – jak zdiagnozować?
Zazwyczaj od pojawienia się pierwszych objawów nadciśnienia płucnego do pierwszego zgłoszenia się do lekarza upływa około 9 miesięcy. Natomiast leczenie rozpoczyna się zwykle dopiero po 2 − 4 latach, co jest związane ze szczegółową diagnostyką, składającą się z kilkunastu badań. Podstawowym badaniem, można powiedzieć, że przesiewowym − jest echo serca, w którym wstępnie ocenia się ciśnienie w tętnicy płucnej. W celu potwierdzenia rozpoznania nadciśnienia płucnego wykonuje się inwazyjne badanie cewnikowanie prawostronne serca.
Nadciśnienie płucne − leczenie zależne od przyczyny
Z uwagi na to, że leczenie nadciśnienia płucnego jest skomplikowane, pacjentów kieruje się do wyspecjalizowanych ośrodków. Obecnie program leczenia nadciśnienia płucnego jest realizowany w 23 szpitalach w całej Polsce. Nadciśnienie płucne jest chorobą przewlekłą, którą obecnie, poza kilkoma wyjątkami nie można całkowicie wyleczyć. Obecnie ok. 80% leczonych przeżywa 2 lata. Nie ma możliwości zapobiegania tej choroby, natomiast wykrywając ją w krótkim czasie, można szybko wdrożyć odpowiednie leczenie, co spowolni jej postęp.
Leczenie nadciśnienia płucnego obejmuje głównie farmakoterapię. Stosowane są leki zmniejszające objawy niewydolności serca, poprawiające codziennie funkcjonowanie i jakość życia. Chorym zaleca się unikanie wykonywania większych wysiłków fizycznych i przebywania na dużych wysokościach. Podczas podróży samolotem zaleca się stosowanie tlenoterapii. Pacjenci z nadciśnieniem płucnym powinni również ograniczyć spożywanie soli kuchennej i przyjmowanie nadmiernej ilości płynów. U osób, które nie odpowiadają w sposób wystarczający na farmakoterapię nadciśnienia płucnego, mogą poprawić jakość życia metody leczenia zabiegowego, czyli:
- septosomia przedsionkowa,
- przeszczepienie płuc,
- endarektomia płucna,
- pionierskie zabiegi angioplastyki tętnic płucnych.
Sprawdź też zioła na nadciśnienie.
Nowe leki na nadciśnienie płucne − czy jest nadzieja?
Aleksandra Malewska dodaje:
„W przypadku pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym dostępne są również nowe leki w formie tak zwanej terapii celowanej. Co dzieje się w naczyniach tych pacjentów? Nadciśnienie płucne wynika z nadmiernego skurczu i proliferacji (rozprzestrzeniania się) komórek mięśni gładkich, które budują ściany tętnic płucnych. I tu z pomocą przychodzą leki poprawiające funkcjonowanie śródbłonka naczyń krwionośnych (najbardziej wewnętrznej warstwy ściany naczyń) oraz wykazujące działanie antyproliferacyjnie.
Istnieją trzy grupy tych substancji
- Inhibitory fosfodiesterazy 5
Do leków tych należy popularny sildenafil, który działa na fosfodiesterazę 5 w krążeniu płucnym i w ciałach jamistych prącia. U pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym leki te działają na mięśnie gładkie naczyń i powodują ich rozkurcz. Tym samym spadek ciśnienia.
- Antagoniści receptora endotelinowego
Substancjami aktywnymi tych leków są np. bozentan czy ambrisentan przeciwdziałają wpływowi endoteliny, która kurczy naczynia płucne i pobudza proliferację mięśni gładkich, przez co powoduje tętnicze nadciśnienie płucne. Leki te zmniejszają ogólny opór naczyń krwionośnych w płucach.
- Prostanoidy
A wśród nich analogi prostacyklin to krótko działające substancje, które między innymi rozszerzają naczynia krwionośne. Przykładem leków z tej grupy jest epoprostenol podawany w ciągłym wlewie, lub iloprost stosowany w postaci inhalacji.
Zalecenia dla pacjentów z nadciśnieniem płucnym
Niezależnie od przyczyny Twojego nadciśnienia płucnego warto stosować kilka uniwersalnych zasad, które ułatwią Ci codzienne funkcjonowanie.
Pacjent z nadciśnieniem płucnym powinien:
- unikać przebywania na dużych wysokościach,
- unikać wyczerpującego wysiłku fizycznego − chory z nadciśnieniem płucnym powinien skonsultować się z lekarzem zanim podejmie wysiłek fizyczny,
- unikać dużej ilości soli kuchennej w diecie oraz ograniczyć zbyt dużej ilości wypijanych płynów.
Nadciśnienie płucne - podsumowanie
Nadciśnienie płucne to postępująca choroba, która z czasem może doprowadzić do ciężkiego kalectwa, a nawet zgonu. Jak tego uniknąć? Leczenie nadciśnienia płucnego trzeba włączyć już na wczesnym etapie choroby. To bardzo ważne, szczególnie w przypadku tętniczego nadciśnienia płucnego, w którym leki celowane skutecznie opóźniają postępy choroby. Dzięki temu znacznie poprawia się jakość oraz długość życia pacjentów chorujących na tę dotkliwą chorobę."
