Szczepionka na rotawirusy – jakie są rodzaje i kiedy najlepiej rozpocząć szczepienie?

Rotawirusy to jedna z najczęstszych przyczyn ostrej biegunki u małych dzieci. Zakażenie może prowadzić do groźnych powikłań, zwłaszcza u niemowląt. Sprawdź, kto powinien otrzymać doustną szczepionkę przeciw rotawirusom, kiedy najlepiej ją podać oraz jakie są dostępne schematy i rodzaje szczepionek.

Dlaczego warto szczepić dzieci przeciw rotawirusom?

Rotawirusy u dzieci są jedną z najczęstszych przyczyn ostrych zakażeń przewodu pokarmowego. Prawie każde dziecko do 5. roku życia przechodzi przynajmniej jedną infekcję. Pierwszy epizod ma zwykle najcięższy przebieg.

Zakażenie może prowadzić do poważnych powikłań:

• nasilonej biegunki u dziecka, wymiotów i gorączki,
• szybkiej utraty płynów i zwiększonego ryzyka odwodnienia

Ponad 80% ostrych biegunek u niemowląt i dzieci do 3. roku życia jest spowodowanych przez rotawirusy, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.

Jakie są dostępne rodzaje szczepionek przeciw rotawirusom?

Szczepionki przeciw RSV zawierają żywe (atenuowane czyli osłabione) wirusy. Podawane są doustnie. W Polsce dostępne są:

• Rotarix – zawiera 1 szczep rotawirusa (RIX4414),
• Rotateq – zawiera 5 szczepów wirusa (G1, G2, G3, G4 i P1A).

Zobacz również inne szczepionki, które chronią niemowlęta i starsze dzieci!

Kiedy najlepiej rozpocząć szczepienie na rotawirusy?

Szczepienie należy rozpocząć po ukończeniu 6. tygodnia życia, ale nie później niż przed ukończeniem 12. tygodnia życia.

Szczepienie przeciw rotawirusom daje dziecku ochronę przed biegunką rotawirusową, powszechną chorobą zakaźną wieku dziecięcego.

Ile dawek szczepionki przeciw rotawirusom jest potrzebnych?

Schemat szczepienia zależy od rodzaju preparatu:

• Rotarix – 2 dawki, podane przed ukończeniem 24. tygodnia życia (najlepiej do 16. tygodnia),
• RotaTeq – 3 dawki, podane przed ukończeniem 32. tygodnia życia (najlepiej do 20–22. tygodnia).

Wirus ze szczepionki może być wydalany z kałem do 2 tygodni po podaniu, dlatego w tym czasie zaleca się ograniczenie kontaktów dziecka z osobami z obniżoną odpornością.

Gdzie można zaszczepić się przeciwko rotawirusom?

Szczepionka przeciw rotawirusom ma postać zawiesiny doustnej i nie jest podawana ani w aptece, ani w domu. Szczepienie realizuje się wyłącznie w przychodniach lub punktach szczepień, pod nadzorem personelu medycznego, który kwalifikuje niemowlę do szczepienia i prowadzi obserwację po jego podaniu. Warto wiedzieć, że dostępne są także inne szczepienia w aptece, z których mogą skorzystać wyłącznie osoby dorosłe.

Pamiętaj! Apteka nie realizuje szczepień u dzieci, tylko u osób pełnoletnich.

Szczepionka na rotawirusy – przeciwwskazania

Szczepienia nie należy wykonywać u niemowląt z:

• przebytym wgłobieniem jelita,
• wrodzoną wadą przewodu pokarmowego zwiększającą ryzyko wgłobienia,
• rozpoznaniem lub podejrzeniem pierwotnych lub wtórnych zaburzeń odporności,
• ciężką reakcją alergiczną na składniki szczepionki, jej opakowania, a także po poprzedniej dawce szczepionki,
• ostrą chorobą infekcyjną o ciężkim przebiegu (z gorączką lub bez),
• biegunką lub wymiotami w dniu szczepienia,
• wiekiem powyżej 24 tygodni (dla Rotarixu) lub 32 tygodni (dla Rotatequ).

Szczepionka na rotawirusy – skutki uboczne

U większości dzieci nie występują niepożądane odczyny poszczepienne. Jeśli się pojawią, mają zwykle łagodny przebieg i mogą obejmować:

• biegunkę,
• wymioty,
• gorączkę,
• brak łaknienia.

Szczepionka na rotawirusy – podsumowanie

Szczepienie przeciw rotawirusom chroni niemowlęta przed groźną biegunką i odwodnieniem. Jest obowiązkowe, bezpłatne i powinno być podane we wczesnym okresie życia dziecka. Dzięki niemu można uniknąć powikłanej jelitówki wywołanej rotawirusami, która często wymaga hospitalizacji.

FAQ

Źródła:

1. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/rotawirusy/ [dostęp 25.08.2025]
2. CHPL szczepionek przeciw rotawirusom zarejestrowanych w Polsce, https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public [dostęp 25.08.2025]
3. Bernatowska W, Grzesiowski P, Szczepienia ochronne. Obowiązkowe i zalecane od A do Z, PZWL, Warszawa, wyd.4, 2021
4. https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/od-25-sierpnia-2025-roku-wiecej-szczepien-w-aptekach-za-podanie-szczepionki-zaplaci-nfz,8816.html [dostęp 28.08.2025]