Co sprzyja rozwojowi zwyrodnienia kolana?
- Urazy - zarówno te niewielkie, jak i te poważniejsze, które mogą prowadzić do uszkodzenia chrząstki, więzadeł, czy łękotki. Szczególnie niebezpieczne są wtedy, kiedy są niedoleczone, ponieważ staw cały czas nie pracuj jak należy.
- Choroby ogólnoustrojowe - tutaj przede wszystkim należy wymienić choroby reumatyczne oraz choroby tarczycy.
- Choroby zakaźne - głównie borelioza i chlamydioza, które prowadzą do rozwoju stanu zapalnego w mazi stawowej.
- Nadwaga i otyłość - spowodowana głównie nieprawidłowym stylem życia i zaniedbaniem prawidłowych nawyków żywieniowych.
Do innych, które głównie związane są z naszym stylem życia należą: ciężka praca fizyczna i uprawianie wyczynowych sportów, które prowadzą do nadwyrężenia Twojego układu ruchowego, co po czasie niestety odbija się na Twoim zdrowiu.
Jak leczyć zwyrodnienie stawów kolanowych i uchronić się przed operacją?
Problem przede wszystkim stanowi podstępny rozwój choroby. Niby odczuwasz dyskomfort, ale nie idziesz do lekarza, bo uczucie to jest w zupełności do wytrzymania. Czujesz ograniczenie ruchomości, słyszysz strzelanie podczas ruchu kolanem, ale wydaje Ci się, że to takie nic… no i w końcu pojawia się ból. Trafiasz do lekarza i wtedy okazuje się, że zmiany w kolanach są już daleko posunięte. Co wtedy robić przy zwyrodnieniu kolana?
Leczenie zależy od stopnia uszkodzenia stawu kolanowego i od jego rodzaju. Jeżeli stopień zaawansowania nie jest wielki i struktury okołostawowe (m.in. więzadła) są w prawidłowym stanie, masz następujące opcje i zadania:
1. Unormowanie wagi ciała
Jeśli dotyczy Cię problem kilku kilogramów w nadmiarze, pamiętaj, że zrzucenie ok. 10 kilogramów zmniejsza nawet do 30% ryzyko wystąpienia zwyrodnienia kolan. A gdy już cierpisz na zwyrodnienie kolan, zgubienie nadwagi jest ogromnym odciążeniem. Dlatego warto zadbać o odpowiednią dietę i, wbrew pozorom, o odpowiednią dawkę aktywności fizycznej - ta nie dość, że pomoże pozbyć się kilogramów, to dodatkowo wzmocni stawy i zadba o ich odpowiednią ruchomość. Bo nie ma nic bardziej mylnego, jak stwierdzenie, że całkowity brak ruchu da naszym kolanom wytchnienie i zapewni samouzdrowienie.
2. Leczenie zachowawcze
Tutaj masz szeroki wachlarz możliwości – w zależności, jaki mechanizm działania na swoje kolana chcesz wykorzystać i tak:
- NLPZ - czyli niesteroidowe leki przeciwzapalne będą pomocne w przypadku objawów bólowych. Możemy stosować je w postaci doustnych preparatów, miejscowych żeli lub kremów, a także domięśniowych zastrzyków. Te ostatnie są dostępne wyłącznie na receptę.
- Leki wspomagające regenerację chrząstki stawowej - mogą one zahamować postęp degeneracji chrząstki, ale niestety nie cofną już istniejących zmian. Tutaj możemy wymienić preparaty zawierające glukozaminę, siarczan chondroityny, czy kolagen typu II. Substancje te wchodzą w skład chrząstki chroniąc ją przed destrukcją i odpowiadają za jej prawidłowe odżywienie.
- Wiskosuplementacja - ta metoda polega na podawaniu kwasu hialuronowego prosto do stawu. Wpływa to na poprawę jakości i składu płynu stawowego – zwiększa to jego lepkość i elastyczność. Stawy odzyskują odpowiednie odżywienie i nawilżenie, a co za tym idzie, odpowiedni poślizg i amortyzację w czasie ruchu.
- Rehabilitacja - daje bardzo dobre efekty przy niewielkich zmianach. Poprzez odpowiednie ćwiczenia czy fizykoterapię (czyli laser, prądy, ultradźwięki) możesz uzyskać fantastyczne efekty. Kolana odzyskują odpowiednią ruchomość, zmniejsza się w nich stan zapalny i poprawia ukrwienie.
Zwyrodnienie kolana: leczenie domowe już nie pomaga. Kiedy konieczna jest operacja?
Są jednak sytuacje, kiedy niestety powyższe sposoby nie pomagają i jedynym wyjściem z sytuacji jest wyłącznie zabieg operacyjny.
Kiedy zmiany w stawie kolanowym nie są rozległe wystarczy przeprowadzić artroskopię – ta głównie polega na oczyszczeniu płynu stawowego z fragmentów uszkodzonej chrząstki stawowej, które pływając sobie w niej swobodnie, zwiększają tarcie i powodują uszkodzenia mechaniczne pozostałych struktur.
Innym sposobem jest operacyjna zmiana ustawienia kości względem siebie, a dokładniej ich kątów ustawienia (tzw. osteotomia korekcyjna). Dzięki zabiegowi zmniejsza się tarcie pomiędzy kościami i dalsza degeneracja zostaje zahamowana, a ból znika.
No i na koniec: alloplastyka, czyli wstawienie protezy. Podczas tego zabiegu struktury stawowe zostają zastąpione elementami metalowymi i plastikowymi - w zależności od nasilenia zmian wymieniane są fragmenty lub cały staw kolanowy. Ale ta sytuacja ma miejsce tylko w przypadku znacznego uszkodzenia struktur, kiedy ani leki, ani rehabilitacja nie dają żadnej poprawy, a pacjent cierpi z powodu ciągłego bólu.
Bez operacji nie obędzie się również w dwóch dodatkowych sytuacjach, a mianowicie w przypadku zwyrodnienia stawu kolanowego spowodowanego zerwaniem więzadeł oraz pęknięciem lub rozerwaniem łąkotki. W pierwszym przypadku przeprowadza się rekonstrukcję więzadła, w drugim natomiast artroskopowe zszycie łąkotki.
