Ile kosztuje cytologia – ceny i refundacja NFZ

Cytologia to podstawowe badanie w profilaktyce raka szyjki macicy, które pozwala wykryć zmiany na bardzo wczesnym etapie. W ostatnich latach zmieniły się zasady jej wykonywania w ramach NFZ – wprowadzono testy HPV i cytologię płynną (LBC), co ma znaczenie nie tylko dla diagnostyki, ale także dla kosztów i dostępności badania.

W skrócie o cytologii prywatnie i na NFZ:

• cena cytologii prywatnie zależy od metody – klasyczna jest tańsza, a cytologia płynna (LBC) droższa.
• w programie NFZ badanie jest bezpłatne dla kobiet w wieku 25–64 lat i nie wymaga skierowania.
• obecnie podstawą programu profilaktyki raka szyjki macicy jest test HPV HR, a w przypadku wyniku dodatniego wykonywana jest cytologia płynna (LBC).
• od połowy 2026 roku cytologia klasyczna ma zostać wycofana z programu NFZ na rzecz nowocześniejszych metod diagnostycznych.

Ile kosztuje cytologia prywatnie w Polsce?

Cena badania cytologicznego w sektorze prywatnym zależy przede wszystkim od jego rodzaju i wynosi orientacyjnie:

• cytologia klasyczna (konwencjonalna) – ok. 40-100 zł,
• cytologia płynna (LBC) – od 110 zł do 145-170 zł.

Od czego zależy cena badania cytologicznego?

Ostateczny koszt cytologii w gabinecie ginekologicznym zależy od kilku czynników:

• metoda badania – cytologia płynna (LBC) jest droższa od klasycznej, ale cechuje się wyższą czułością diagnostyczną,
• zakres diagnostyki – LBC może być wykonywana łącznie z testem HPV, co zwiększa koszt, ale pozwala na bardziej kompleksową ocenę,
• lokalizacja  – ceny różnią się w zależności od miasta,

dodatkowe opłaty – mogą obejmować wizytę ginekologiczną lub konsultację wyniku.

Sprawdź popularne kategorie

Ile kosztuje cytologia płynna (LBC) i test HPV?

Cytologia płynna (LBC) jest droższa od klasycznej i często wykonywana z rozszerzeniem o test HPV. Koszty poszczególnych badań to:

• test HPV HR: – 250 do 450 zł (pozwala wykryć onkogenne typy wirusa, np. 16 i 18),
• cytologia LBC – od 110 zł do 145-170 zł,
• pakiet HPV + LBC (z jednej próbki) – od 340 do 420 zł, a niekiedy nawet 600 zł.

Czy cytologia na NFZ jest bezpłatna i kto może z niej skorzystać?

Tak, badanie cytologiczne jest bezpłatne dla osób ubezpieczonych w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy, skierowanego do kobiet w wieku 25–64 lat.

Zależnie od rodzaju cytologii jest ona powtarzana co:

• 3 lata (w przypadku klasycznej),
• 5 lat (test HPV i LBC),
• roku, np. u pacjentek zakażonych wirusem HIV, przyjmujących leki immunosupresyjne.

Warto pamiętać, że warto wykonać również badanie cytologiczne przed ciążą!

Jakie zmiany w refundacji cytologii obowiązują od 2025–2026 roku?

Lata 2025–2026 przyniosły zmiany w profilaktyce onkologicznej dzięki rozporządzeniu Ministra Zdrowia z marca 2025 roku. Kluczowe zmiany obejmują:

• wprowadzenie testu HPV HR jako standardu – każda kobieta w wieku 25–64 lat może wykonać test DNA w kierunku wirusa HPV raz na 5 lat,
• model triage – jeśli wynik testu HPV jest dodatni, laboratorium z tej samej próbki automatycznie wykonuje cytologię płynną (LBC),
• wycofanie cytologii klasycznej – będzie dostępna w programie NFZ jedynie do końca czerwca 2026 roku.

Ważnym elementem w profilaktyce jest również szczepionka HPV, która dla dorosłych jest dostępna z 50% zniżką. Co ważne, dostęp do szczepień jest łatwiejszy dzięki szczepieniom w aptekach.

Jak zapisać się na bezpłatną cytologię w ramach NFZ?

Skorzystanie z programu jest proste i nie wymaga skierowania.

Badanie można wykonać w poradni ginekologiczno-położniczej lub wybranych placówkach POZ realizujących program. Cytologię (lub test HPV) może pobrać zarówno lekarz ginekolog, jak i położna.

Aby zapisać się na badanie:

• zgłoś się bezpośrednio do placówki realizującej program NFZ (do sprawdzenia na stronie z programami profilaktycznymi),
• zarejestruj się telefonicznie lub osobiście,
• umów wizytę online – przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP), aplikację mojeIKP lub centralną e-rejestrację.

Czy warto wykonać cytologię prywatnie zamiast na NFZ?

Przez lata panowało przekonanie, że tylko prywatne gabinety oferują nowoczesną cytologię płynną. Obecnie NFZ oferuje ten sam standard diagnostyczny. Co ważne, w razie nieprawidłowego wyniku, system NFZ zapewnia ścieżkę dalszej diagnostyki, np. kolposkopię.

Więcej informacji o tym, jak dbać o siebie, znajdziesz na stronie Miesiąc Zdrowia.

Podsumowanie

Regularna cytologia pozostaje jednym z najskuteczniejszych narzędzi profilaktyki raka szyjki macicy. Obecnie program NFZ zapewnia dostęp do nowoczesnej diagnostyki opartej na testach HPV i cytologii płynnej. Badanie prywatne pozostaje alternatywą w sytuacjach wymagających większej elastyczności – np. poza programem lub przy częstszej kontroli.

FAQ

Źródła:

1. NFZ Aktualności Centrali, Wcześniej niedostępny, teraz zrobisz go na NFZ. Test HPV HR – skuteczniejsza profilaktyka raka szyjki macicy, https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/wczesniej-niedostepny-teraz-zrobisz-go-na-nfz-test-hpv-hr-skuteczniejsza-profilaktyka-raka-szyjki-macicy,8841.html, [dostęp: 06.04.2026 r.]
2. Nowe badania na NFZ. Prywatnie kosztują nawet 600 zł. Kto może skorzystać?, https://forsal.pl/lifestyle/zdrowie/artykuly/9778048,nowe-darmowe-badania-na-nfz-prywatnie-kosztuja-nawet-600-zl-kto-moze-skorzystac.html, [dostęp: 06.04.2026 r.]
3. Program profilaktyki raka szyjki macicy (cytologia), https://www.gov.pl/web/zdrowie/program-profilaktyki-raka-szyjki-macicy-cytologia-, [dostęp: 06.04.2026 r.]
4. Profilaktyka raka szyjki macicy, https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/profilaktyka-raka-szyjki-macicy, [dostęp: 06.04.2026 r.]