Przejdź do głównej treści
0 wyników
Mapa aptek i punktów odbioru +48 71 711 98 98
  • 0,00 zł
    Microcart closed

    • Program profilaktyki raka szyjki macicy

    24. 4. 2026 · 5 minut czytania
    zdrowie intymne kobiety

    Program profilaktyki raka szyjki macicy zmienia się – sprawdź, jakie badania obejmuje, kto może z nich skorzystać i jak często należy je wykonywać.

    mgr Katarzyna Deptuła
    mgr Katarzyna Deptuła
    Program profilaktyki raka szyjki macicy

    Spis treści

    Program profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce przeszedł w ostatnich latach istotne zmiany. Wprowadzenie badań molekularnych w kierunku wirusa HPV oraz nowoczesnej cytologii płynnej znacząco zwiększa skuteczność wczesnego wykrywania zmian przednowotworowych. Sprawdź, kto może skorzystać z programu, jakie badania obejmuje oraz jak często należy je wykonywać.

    W skrócie o programie profilaktyki raka szyjki macicy:

    • Program obejmuje bezpłatne badania w kierunku raka szyjki macicy finansowane przez NFZ.
    • Podstawą diagnostyki jest test HPV HR oraz cytologia (obecnie klasyczna, docelowo LBC od czerwca 2026).
    • Przy prawidłowym wyniku testu HPV badanie powtarza się co 5 lat.
    • Z programu mogą skorzystać kobiety w wieku 25–64 lat.

    Na czym polega program profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce?

    Program profilaktyki raka szyjki macicy to populacyjny system badań przesiewowych (skriningowych), którego nadrzędnym celem jest zmniejszenie wskaźnika zachorowalności i umieralności kobiet na ten nowotwór.

    Program opiera się na nowoczesnym modelu postępowania, który od 2025 roku został wzbogacony o badania molekularne wykrywające przyczynę raka – wirusa HPV.

    Rzetelna wiedza dotycząca profilaktyki promowana jest między innymi w ramach akcji takich jak Miesiąc Zdrowia.

    Sprawdź produkty do higieny intymnej

    Zmiany w programie profilaktyki raka szyjki macicy w 2026 roku

    Od czerwca 2026 roku standardem w programie stanie się nowoczesna cytologia płynna (LBC), która zastąpi cytologię klasyczną. W nowym modelu profilaktyki, opartym na wysokoczułych testach molekularnych, badanie wykonuje się raz na 5 lat. 

    Wykonywany jest test HPV HR z genotypowaniem, który wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) dającego wysokie ryzyko wywoływania raka szyjki macicy.

    Co to jest cytologia płynna LBC?

    Cytologia płynna (LBC, liquid-based cytology) to nowocześniejsza metoda przygotowania materiału do badania cytologicznego. Pobrany wymaz umieszcza się w płynie konserwującym, co zapobiega uszkodzeniu komórek i umożliwia oczyszczenie próbki z zanieczyszczeń (np. krwi, śluzu).

    Dzięki temu obraz mikroskopowy jest bardziej czytelny, a wykrywalność zmian przednowotworowych może być nawet dwukrotnie wyższa niż w cytologii klasycznej. Dodatkowo z tej samej próbki można wykonać badania w kierunku onkogennych typów wirusa HPV.

    Sprawdź popularne kategorie

    Kto może skorzystać z bezpłatnych badań w ramach programu?

    Z bezpłatnych badań profilaktycznych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia mogą skorzystać kobiety w wieku od 25 do 64 lat. Program jest skierowany do pań, u których nie zdiagnozowano wcześniej nowotworu złośliwego szyjki macicy.

    Jakie badania obejmuje program profilaktyczny?

    Program profilaktyki raka szyjki macicy obejmuje badania przesiewowe w kierunku wirusa HPV oraz ocenę cytologiczną komórek szyjki macicy.

    W aktualnym modelu podstawowym badaniem jest test HPV HR, wykrywający obecność onkogennych typów wirusa brodawczaka ludzkiego. W przypadku wyniku dodatniego automatycznie wykonywana jest cytologia płynna (LBC) z tej samej próbki.

    Do czerwca 2026 roku w programie dostępna jest również cytologia klasyczna jako alternatywna metoda badania (wykonywana co 3 lata).

    cytologia płynna program profilaktyczny

    Jak zapisać się na badanie i gdzie je wykonać?

    Udział w programie jest prosty i nie wymaga skierowania od lekarza. Aby się zapisać, można skorzystać z kilku dogodnych ścieżek:

    • Centralna e-rejestracja dostępna poprzez Internetowe Konto Pacjenta (IKP).
    • Kontakt bezpośredni z placówką, które realizuje program.
    Warto wiedzieć
    Badania wykonują wszystkie poradnie położniczo-ginekologiczne posiadające umowę z NFZ oraz wybrane przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).

    Jak często należy wykonywać cytologię w ramach programu?

    Częstotliwość badań jest uzależniona od wybranej metody oraz wyniku poprzednich testów. W przypadku nowoczesnego testu HPV HR, jeśli wynik jest prawidłowy (ujemny), kolejne badanie wykonuje się raz na 5 lat. Taki odstęp czasu jest bezpieczny dzięki wysokiej precyzji testów molekularnych. Tradycyjna cytologia klasyczna powinna być powtarzana co 3 lata. 

    Istnieją jednak grupy podwyższonego ryzyka, w których badania należy przeprowadzać częściej – co 12 miesięcy. Dotyczy to kobiet zakażonych wirusem HIV, onkogennymi typami HPV (jeśli zakażenie jest przetrwałe) oraz pacjentek przyjmujących leki immunosupresyjne. Zawsze należy też rozważyć badanie cytologiczne przed ciążą, aby zapewnić bezpieczeństwo przyszłej mamie i dziecku.

    Co oznaczają wyniki badań i jakie są dalsze kroki?

    Interpretacji wyniku powinien zawsze dokonywać specjalista. Możliwe są następujące scenariusze:

    1. Wynik prawidłowy (ujemny) – pacjentka otrzymuje zalecenie kolejnego badania za 3 lub 5 lat.
    2. Dodatni wynik HPV HR przy prawidłowej cytologii LBC – zalecana jest kontrola po 12 miesiącach, aby sprawdzić, czy infekcja uległa samoistnej regresji.
    3. Zmiany dysplastyczne (nieprawidłowe komórki) – w takiej sytuacji lekarz kieruje pacjentkę na dalszą diagnostykę pogłębioną, czyli kolposkopię (oglądanie szyjki macicy w powiększeniu) oraz ewentualne pobranie wycinka do badania histopatologicznego.
    program profilaktyczny cytologia

    Jakie są korzyści z udziału w programie profilaktycznym?

    Udział w bezpłatnym programie to inwestycja w życie i zdrowie. Największą korzyścią jest możliwość wczesnego wykrycia ewentualnych zmian, co daje ponad 99% szans na całkowite wyleczenie i uniknięcie agresywnej chemioterapii czy radioterapii. Kobiety korzystające z programu zyskują spokój oraz realną kontrolę nad własnym ciałem. To także ogromna oszczędność finansowa – kompleksowa diagnostyka molekularna (HPV + LBC), która prywatnie kosztuje nawet 600 zł.

    Cytologia plus szczepionka HPV (szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego) to skuteczny sposób aby uniknąć choroby nowotworowej.

    Podsumowanie

    Program profilaktyki raka szyjki macicy to skuteczne narzędzie wczesnego wykrywania zmian nowotworowych, które często rozwijają się bezobjawowo. Wdrożenie testów HPV i cytologii płynnej zwiększa precyzję diagnostyki i pozwala wydłużyć odstępy między badaniami. Regularny udział w programie, w połączeniu ze szczepieniem przeciw HPV, znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania.

    FAQ

    Czy program profilaktyki raka szyjki macicy jest całkowicie bezpłatny?

    Czy można wykonać badanie poza miejscem zameldowania?

    Czy kobiety zaszczepione przeciw HPV powinny korzystać z programu?

    Co zrobić, jeśli wynik cytologii jest nieprawidłowy?

     

    Źródła:

    1. Cytologia i zdrowie kobiet, Diagnosta Laboratoryjny, Rok XVI nr 2(51) czerwiec 2028
    2. Profilaktyka raka szyjki macicy, https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/profilaktyka-raka-szyjki-macicy, [dostęp: 06.04.2026 r.]
    3. NFZ Aktualności Centrali, Wcześniej niedostępny, teraz zrobisz go na NFZ. Test HPV HR – skuteczniejsza profilaktyka raka szyjki macicy, https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/wczesniej-niedostepny-teraz-zrobisz-go-na-nfz-test-hpv-hr-skuteczniejsza-profilaktyka-raka-szyjki-macicy,8841.html, [dostęp: 06.04.2026 r.]
    4. Cytologia – znajdź czas, https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/wywiady/157643,cytologia-znajdz-czas, [dostęp: 06.04.2026 r.]
    5. Rak szyjki macicy – nowotwór, któremu możesz zapobiec, https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/rak-szyjki-macicy-nowotwor-ktoremu-mozesz-zapobiec, [dostęp: 06.04.2026 r.]
    6. Nowe badania na NFZ. Prywatnie kosztują nawet 600 zł. Kto może skorzystać?, https://forsal.pl/lifestyle/zdrowie/artykuly/9778048,nowe-darmowe-badania-na-nfz-prywatnie-kosztuja-nawet-600-zl-kto-moze-skorzystac.html, [dostęp: 06.04.2026 r.]
    7. Cytologia - kiedy robić badanie, co oznaczają wyniki, https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/badania-i-zabiegi/292320, [dostęp: 06.04.2026 r.]
    8. Cytologia – 5 minut, które może uratować życie, https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/aktualnosci/63105, [dostęp: 06.04.2026 r.]
    9. Mapa programów profilaktycznych, https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/profilaktyka/mapa-programow-profilaktycznych, [dostęp: 06.04.2026 r.]

    Najnowsze artykuły

    Hiperpigmentacja. Niechciana pamiątka z wakacji

    Hiperpigmentacja. Niechciana pamiątka z wakacji

    Hiperpigmentacja to zmiany skórne powstałe po opalaniu. Jak się przed nimi ochronić? Czy można wyrównać koloryt skóry za pomocą kosmetyków? Dowiedz się więcej!
    mgr Sylwia Brodniewska

    SPF – co to znaczy oraz dlaczego jest istotne w codziennej pielęgnacji?

    SPF – co to znaczy oraz dlaczego jest istotne w codziennej pielęgnacji?

    Stosowanie kosmetyków z SPF to jeden z ważnych elementów codziennej pielęgnacji. Pozwalają one chronić skórę przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych, jak przebarwienia, zmarszczki, zaczerwienienie czy nowotwory skóry. Dowiedz się, co oznacza SPF i na co zwrócić uwagę przy jego wyborze.
    mgr Sylwia Brodniewska

    Uczulenie na słońce (fotodermatoza) – przyczyny, objawy, leczenie

    Uczulenie na słońce (fotodermatoza) – przyczyny, objawy, leczenie

    Alergia na słońce to jedna z chorób skóry zaliczanych do fotodermatoz. Choć zazwyczaj jego objawy mijają po kilku dniach, to niektóre osoby muszą poddać się specjalistycznemu leczeniu.
    mgr Sylwia Brodniewska

    Wysypka od słońca – jak leczyć? Domowe sposoby

    Wysypka od słońca – jak leczyć? Domowe sposoby

    Wysypka po opalaniu może pojawiać się z różnych powodów. Jednym z nich jest reakcja na kremy z filtrem. Co jeszcze sprawia, że na skórze pojawiają się zmiany? Sprawdź!
    mgr Katarzyna Deptuła

    Czy opalanie jest zdrowe?

    Czy opalanie jest zdrowe?

    Opalanie: korzyści i zagrożenia. Przeczytaj, jak uzyskać piękną opaleniznę, a jednocześnie uniknąć poparzeń i innych problemów zdrowotnych. Wszystko na temat zdrowego opalania. 
    mgr Sylwia Brodniewska

    Czy solarium jest zdrowe?

    Czy solarium jest zdrowe?

    Marzysz o pięknej, ale i zdrowej opaleniźnie? Zamiast tradycyjnego opalania, chcesz sięgnąć po samoopalacz lub pójść do solarium? Sprawdź, która opcja jest najlepsza!
    mgr Sylwia Brodniewska

    Przełom w leczeniu raka trzustki? Nowy lek podwaja czas przeżycia pacjentów

    Przełom w leczeniu raka trzustki? Nowy lek podwaja czas przeżycia pacjentów

    Redakcja Dr. Max

    Probiotyki na IBS – ranking najlepszych preparatów 2026

    Probiotyki na IBS – ranking najlepszych preparatów 2026

    Probiotyki przywracają równowagę mikrobioty jelitowej. Sprawdź najlepsze probiotyki na IBS!
    mgr Sylwia Brodniewska

    Najlepsze suplementy na stawy – ranking 2026

    Najlepsze suplementy na stawy – ranking 2026

    Suplementy na stawy mogą być wsparciem w sytuacji, kiedy trenujesz, jesteś po urazie lub odczuwasz ból kolan. Ich regularne stosowanie łagodzi objawy choroby zwyrodnieniowej stawów, wspiera regenerację mięśni i chrząstek.
    mgr Sylwia Brodniewska

    Indeks UV – co oznacza i jak z niego korzystać na co dzień?

    Indeks UV – co oznacza i jak z niego korzystać na co dzień?

    Indeks UV pokazuje przewidywany poziom promieniowania ultrafioletowego docierającego do powierzchni ziemi. Im wyższa wartość indeksu, tym większe ryzyko uszkodzenia skóry i oczu podczas przebywania na zewnątrz. Skala pomaga szybko ocenić, czy wystarczy podstawowa ochrona, czy potrzebny jest wyższy SPF, cień, okulary przeciwsłoneczne, nakrycie głowy i odzież osłaniająca skórę.
    mgr Sylwia Brodniewska

    Przeczytaj także

    Jak przygotować się do cytologii

    Jak przygotować się do cytologii

    Jak przygotować się do cytologii, aby wynik był wiarygodny i nie wymagał powtórzenia? Sprawdź najważniejsze zasady dotyczące terminu badania, higieny oraz czynników, które mogą zafałszować wynik.
    mgr Katarzyna Deptuła

    Cytologia płynna (LBC) – na czym polega, zalety badania

    Cytologia płynna (LBC) – na czym polega, zalety badania

    Cytologia na podłożu płynnym (LBC) to rozwinięcie klasycznej metody, które poprawia jakość uzyskanego materiału. Dzięki temu preparat jest bardziej czytelny, a ryzyko powtórzenia badania mniejsze.
    mgr Katarzyna Deptuła

    Cytologia: kiedy zrobić i jak często ją wykonywać. Kiedy wykonać badanie cytologii?

    Cytologia: kiedy zrobić i jak często ją wykonywać. Kiedy wykonać badanie cytologii?

    Jak często wykonywać cytologię? Wyjaśniamy, kiedy zrobić pierwsze badanie, co ile lat je powtarzać i od czego zależy częstotliwość badań.
    mgr Katarzyna Deptuła

    Najlepsze suplementy diety na menopauzę – ranking 2026

    Najlepsze suplementy diety na menopauzę – ranking 2026

    Menopauza to szereg objawów, które mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie kobiety. Poznaj najlepsze suplementy dla kobiet łagodzące najczęstsze dolegliwości.
    mgr Sylwia Brodniewska

    Wyniki cytologii – jak je interpretować (grupy, skala Bethesda)

    Wyniki cytologii – jak je interpretować (grupy, skala Bethesda)

    Otrzymany wynik cytologii nie zawsze jest oczywisty – skróty i specjalistyczne określenia mogą utrudniać jego zrozumienie. Wyjaśniamy, co oznaczają najczęstsze wyniki i jakie mają znaczenie w praktyce.
    mgr Katarzyna Deptuła

    Ile kosztuje cytologia – ceny i refundacja NFZ

    Ile kosztuje cytologia – ceny i refundacja NFZ

    Cytologia to jedno z najważniejszych badań profilaktycznych, ale jej koszt i dostępność mogą budzić pytania. Sprawdź, ile kosztuje cytologia prywatnie, kiedy jest bezpłatna na NFZ i jakie zmiany obowiązują od 2025–2026 roku.
    mgr Katarzyna Deptuła

    Cytologia a rak szyjki macicy

    Cytologia a rak szyjki macicy

    Czy cytologia naprawdę chroni przed rakiem szyjki macicy? Sprawdź, jak działa to badanie i dlaczego jego regularne wykonywanie ma tak duże znaczenie.
    mgr Katarzyna Deptuła

    Rak endometrium a cytologia

    Rak endometrium a cytologia

    Nie każda zmiana nowotworowa zostanie wykryta w cytologii – dotyczy to także raka endometrium. Dowiedz się, jakie objawy i badania mają kluczowe znaczenie w jego rozpoznaniu.
    mgr Katarzyna Deptuła

    Program profilaktyki raka szyjki macicy

    Program profilaktyki raka szyjki macicy

    Program profilaktyki raka szyjki macicy zmienia się – sprawdź, jakie badania obejmuje, kto może z nich skorzystać i jak często należy je wykonywać.
    mgr Katarzyna Deptuła

    Plamienia po cytologii: dlaczego? Czy można zapobiec plamieniu?

    Plamienia po cytologii: dlaczego? Czy można zapobiec plamieniu?

    Po cytologii pojawiło się plamienie i nie wiadomo, czy to powód do niepokoju? Sprawdź, kiedy jest to naturalna reakcja organizmu, a kiedy warto skonsultować się z lekarzem.
    mgr Katarzyna Deptuła

    O autorze
    mgr Katarzyna Deptuła
    mgr Katarzyna Deptuła
    Farmaceutka i copywriterka medyczna, absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Katarzyna Deptuła od 2013 roku pracuje w branży farmaceutycznej, a od 2018 roku łączy wiedzę medyczną z copywritingiem i SEO, tworząc rzetelne i angażujące treści dla pacjentów oraz specjalistów ochrony zdrowia. Od 2023 roku prowadzi własną działalność pod nazwą Medyczny Akapit, specjalizującą się w opracowywaniu treści z zakresu medycyny, zdrowia i farmacji. Specjalizuje się w opracowywaniu artykułów eksperckich, treści edukacyjnych dla pacjentów i HCP, materiałów tworzonych zgodnie z zasadami Evidence-Based Medicine oraz opisów kategorii produktowych dla aptek internetowych. Interesuje się komunikacją zdrowotną, SEO w branży medycznej oraz wykorzystaniem sztucznej inteligencji w procesie tworzenia treści. Posiada certyfikaty AIDEAS oraz Google „Umiejętności Jutra” w obszarze sztucznej inteligencji. W swojej pracy stawia na precyzję, aktualność danych i przejrzysty, zrozumiały język. Prywatnie jest psią mamą oraz fanką muzyki post-rockowej, metalowej i metalcore’u. LinkedIn: linkedin.com/in/katarzyna-deptula Strona: medycznyakapit.com
    Przeczytaj więcej od tego autora
    Powrót do listy
    O autorze
    mgr Katarzyna Deptuła
    mgr Katarzyna Deptuła
    Farmaceutka i copywriterka medyczna, absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Katarzyna Deptuła od 2013 roku pracuje w branży farmaceutycznej, a od 2018 roku łączy wiedzę medyczną z copywritingiem i SEO, tworząc rzetelne...
    Przeczytaj więcej od tego autora

    Spis treści