Czerwone policzki u dziecka – co oznaczają i kiedy powinny niepokoić?

Zmiany na skórze dziecka budzą niepokój rodziców, dlatego w tym artykule bliżej przyjrzymy się ich przyczynom. Zaczerwienione policzki mogą wskazywać zarówno na niegroźne dolegliwości, jak i poważniejsze problemy, które wymagają wdrożenia leczenia. Sprawdź, o czym świadczą czerwone plamy na policzkach u malucha i jak sobie z nimi poradzić!

Co oznaczają czerwone policzki u dziecka?

Plamy na policzkach u dzieci przybierają kolor od różowego po ciemnoczerwony. Ponadto różnią się kształtem – są płaskie lub wystają ponad powierzchnię skóry. Bardzo często zmianom towarzyszą inne objawy: świąd skóry, łuszcząca się skóra twarzy czy wypryski.

Czerwone wypieki na policzkach u dziecka to bardzo często przejściowy stan wynikający z działania niekorzystnych warunków atmosferycznych: mrozu, wiatru, czy wysokiej temperatury lub substancji drażniących w postaci kosmetyków do pielęgnacji lub środków piorących. Po usunięciu czynnika drażniącego buzia malucha powraca do normalności. Czerwone, gorące policzki u dziecka pojawiają się także pod wpływem emocji czy dużego wysiłku fizycznego. U niemowląt czerwone policzki mogą być nieodłącznym elementem ząbkowania. Zaczerwienienia na twarzy to także jeden z objawów przewlekłych chorób toczących się w organizmie.

Specjalista dokładnie oceni stan skóry na twarzy dziecka i w razie potrzeby wykona potrzebne badania i zleci odpowiednie leczenie.

Sprawdź popularne kategorie

Czerwone policzki u dzieci – przyczyny

Istnieje kilka potencjalnych przyczyn czerwonych policzków u dzieci. Objaw może być wywołany przez czynniki zewnętrzne. Zmiany są wówczas krótkotrwałe i ustępują samoistnie. Czasem jednak zaczerwienione policzki to oznaka toczących się stanów infekcyjnych i zapalnych, które wymagają leczenia.

Czerwone policzki mogą wskazywać na:

Czerwone policzki u dziecka – ząbkowanie

Czerwone policzki u niemowląt mogą być jednym z objawów zwiastujących ząbkowanie. Czasem, gdy ząbkowanie występuje po jednej stronie, rodzice mogą zauważyć, tylko jeden czerwony policzek u dziecka. Jest to nietypowe, ale nie niepokojące, jeśli w grę wchodzi ząbkowanie. Maluch w tym okresie wydziela dużą ilość silny, która w kontakcie z delikatną skórą powoduje zaczerwienienia policzków. Dziecko zmaga się także z podwyższoną temperaturą ciała i jest płaczliwe. W tym przypadku raczej nie ma powodów do niepokoju. Kiedy ząb przebije dziąsło, temperatura spadnie, a buzia przybierze naturalny odcień. Warto ulżyć maluchowi aplikując na podrażnioną okolicę twarzy cienką warstwę kremu nawilżającego. Najlepiej wybierać specjalne kosmetyki dla dzieci.

Czerwone policzki u dziecka – poparzenie słoneczne/wychłodzenie

Suche czerwone policzki u dziecka mogą pojawiać się również w wyniku poparzenia słonecznego albo styczności z mroźnym powietrzem. Cienka skóra dzieci jest szczególnie wrażliwa i mniej odporna na promieniowanie UV i niekorzystne warunki atmosferyczne.

Czerwone policzki u dziecka – reakcja na substancje drażniące

Czerwona twarz bywa wynikiem reakcji na składniki chemiczne zawarte w kosmetykach czy detergentach do prania.

Czerwone policzki u dziecka – atopowe zapalenie skóry (AZS)

Czerwona twarz u dziecka może wystąpić także w przebiegu atopowego zapalenia skóry. AZS jest chorobą dziedziczną, jednak stosunkowo rzadko rozwija się u maluchów, których rodzice nie mają skłonności do alergii.

• Jednym z objawów schorzenia jest rumień na buzi u dziecka, a także czerwona, sucha i błyszcząca skóra w zgięciach łokciowych, kolanowych oraz na brzuchu.
• Do najczęstszych przyczyn atopowego zapalenia skóry zaliczana jest skaza białkowa – inaczej alergia na białko mleka krowiego, znajdujące się w mleku oraz w jego przetworach. Czerwone plamy na policzkach mogą być jednym z jej pierwszych symptomów, dodatkowo dołączają także objawy ze strony układu pokarmowego (bóle brzucha, biegunki).
• Stosunkowo częstą przyczyną AZS bywa również alergia wziewna (na pyłki roślin, czy kurz) lub alergia kontaktowa (na kosmetyki),

Czerwone policzki – trądzik różowaty

Choroba rzadko diagnozowana jest u dzieci, z reguły dopada osoby dorosłe. U pacjentów zmagających się z tą przypadłością dodatkowo w okolicy twarzy może zadomowić się nużeniec – pasożyt dający objawy skórne w postaci zaczerwienionych policzków, wyprysków, świądu czy stanów zapalnych.

Czasem jednak zaczerwienione policzki to oznaka toczących się stanów infekcyjnych i zapalnych, które wymagają leczenia.

Sprawdź też: zmiany skórne u niemowlaka.

Czerwone policzki u dziecka – choroby zakaźne

By odpowiednio zdiagnozować dziecko, należy udać się z nim do lekarza. Specjalista, po obejrzeniu dziecka i przeprowadzeniu wywiadu, prawdopodobnie będzie w stanie określić, co może być przyczyną czerwonych policzków u dziecka. Jeśli jednak będzie miał wątpliwości, może skierować dziecko na badania i testy, które potwierdzą albo wykluczą schorzenie.

Czerwone policzki a rumień zakaźny

Jedną z chorób, które może podejrzewać lekarz jest rumień zakaźny (piąta choroba – jedna z pięciu chorób, które wywołują wysypkę u dzieci). Czerwone, grudkowate plamy na policzkach mogą być objawem rumienia zakaźnego – ostrej choroby wirusowej wywołanej przez parwowirus B19.

• Schorzenie objawia się charakterystycznym rumieniem na twarzy, który przybiera czerwono-fioletowe zabarwienie. Nos, broda i usta pozostają niezajęte. Dziecko wygląda jak spoliczkowane, stąd też wzięła się potoczna nazwa choroby – zespół spoliczkowanego dziecka.
• W przebiegu choroby obserwujemy także zaczerwienienie na ramionach, tułowiu, rękach i nogach. Najczęściej dziecko jest w bardzo dobrej formie, czasem może pojawić się niewysoka gorączka lub objawy przypominające przeziębienie.
• Rumień zakaźny przenoszony jest z chorego na drugą osobę drogą kropelkową i kontaktową. Do zakażenia może dojść także w trakcie ciąży – wirus negatywnie wpływa na rozwój płodu.
• U większości dzieci rumień zakaźny to choroba łagodna, która często przebiega bezobjawowo i ustępuje bez pozostawienia trwałych następstw i powikłań.

Czerwone policzki a inne choroby zakaźne

Lekarz może również podejrzewać inne choroby zakaźne, które powodują zmiany skórne.

• Szkarlatyna – czerwone policzki i broda u dziecka mogą być pierwszym objawem tej infekcji paciorkowcowej. Wysypka drobnoplamista początkowo obejmuje twarz, a następnie rozprzestrzenia się na tułów i kończyny. Dodatkowo pojawia się wysoka gorączka, ból gardła i malinowy język. W leczeniu konieczna jest antybiotykoterapia.
• Trzydniówka (rumień nagły) – wywoływana przez wirus HHV-6. Po kilku dniach wysokiej gorączki pojawia się wysypka na twarzy i tułowiu, która znika samoistnie, nie pozostawiając śladów.
• Odra – początkowo objawia się kaszlem, światłowstrętem i gorączką. Charakterystyczna wysypka obejmuje całe ciało, często towarzyszy jej zapalenie spojówek i silne osłabienie organizmu.

Czerwone policzki u dziecka przy przeziębieniu

Podczas infekcji wirusowej organizm reaguje wzrostem temperatury, co może powodować czerwone policzki u dziecka i gorączkę. To naturalny mechanizm obronny, który zwiększa ukrwienie skóry, nadając jej rumień. Dodatkowo katar i czerwone policzki u dziecka często idą w parze – podrażniona skóra wokół nosa i policzków może wynikać z wycierania chusteczką lub reakcji na wirusa. Warto dbać o odpowiednie nawodnienie i nawilżenie skóry, aby złagodzić ewentualne podrażnienia i zapobiec jej przesuszeniu.

Czerwone policzki u dziecka – alergia

Reakcje alergiczne często objawiają się zmianami skórnymi, takimi jak czerwone, szorstkie policzki u dziecka. Suchość, podrażnienie i swędzenie mogą wynikać z kontaktu z alergenem pokarmowym, wziewnym lub skórnym. Wysypka może obejmować również inne obszary twarzy – często pojawiają się czerwone policzki i broda u dziecka, szczególnie przy alergii na mleko, jaja czy roztocza. Ważne jest ustalenie przyczyny reakcji i eliminacja alergenu, a także regularne nawilżanie wrażliwej skóry, by zapobiec jej pękaniu i pogorszeniu stanu.

Czerwone policzki u dziecka – jak sobie radzić?

Nie istnieje jedna uniwersalna rada, która pozwoli złagodzić problem czerwonych plam na policzkach u dziecka. Postępowanie w każdym przypadku zależeć będzie od źródła problemu.

• Jeśli czerwone policzki są jednym z objawów ząbkowania, można podać dziecku schłodzony w lodówce gryzak. W razie gorączki należy schładzać czoło malucha zimnymi kompresami (za pomocą bawełnianej ściereczki nasączonej chłodną wodą), a w razie tendencji do jej wzrostu podać leki przeciwgorączkowe.
• Przy alergiach kluczowe znaczenie ma wyeliminowanie czynnika uczulającego. W przypadku skazy białkowej konieczne jest całkowita rezygnacja z mleka i jego przetworów. Wskazane jest, aby maluch był pod opieką alergologa, który wdroży odpowiednie leki na alergię dla dzieci. Rodzice, rozszerzając dietę swojej pociechy, muszą zwracać szczególną uwagę na nowe produkty pojawiające się w jadłospisie. Najlepiej włączać każdy z nich po kolei, wówczas najłatwiej zorientować się, który z nich uczula.
• W AZS kluczowe znaczenie ma pielęgnacja skóry atopowej. Działania powinny uwzględniać używanie preparatów na atopowe zapalenie skóry, które zawierają witaminę E, pantenol oraz naturalne olejki roślinne. Bardzo dobrze sprawdzą się emolienty dla dzieci i niemowląt, które odbudują naruszoną strukturę skóry i zapewnią maluchowi odpowiednią ochronę przed czynnikami zewnętrznymi.

• W łagodzeniu objawów czerwonych policzków u dziecka należy przede wszystkim zadbać o odpowiednią higienę rąk – warto uczyć dziecka od najmłodszych lat regularnego mycia rąk po zabawie w piaskownicy lub głaskaniu zwierząt.
• Równie istotna jest ochrona skóry przed słońcem. Jeśli czerwone policzki u dziecka pojawiają się od słońca, obowiązkowo przed każdym wyjściem na zewnątrz należy aplikować na twarz i ciało krem z najwyższym filtrem UV oraz ubierać malucha w luźne ubrania, wykonane z przewiewnych materiałów.
• Czerwone policzki u dziecka po mrozie mogą wynikać z podrażnienia i przesuszenia skóry przez zimny wiatr. Warto przed wyjściem zabezpieczyć twarz tłustym kremem ochronnym, a po powrocie nawilżyć skórę preparatem z pantenolem lub masłem shea, by złagodzić podrażnienia.

Czerwone policzki u dziecka – czym smarować?

Podrażnioną skórę warto nawilżać delikatnymi emolientami, które odbudowują barierę ochronną. Sprawdzają się kremy z pantenolem, alantoiną i naturalnymi olejami, np. migdałowym. Jeśli czerwone policzki u dziecka są efektem alergii lub mrozu, pomocne będą preparaty łagodzące z tlenkiem cynku lub lanoliną.

Czerwone policzki u dziecka – podsumowanie

Wszelkie zmiany na skórze zawsze budzą zaniepokojenie rodziców, szczególnie wtedy, gdy widać je w okolicy twarzy. Czerwone policzki u dziecka nie zawsze świadczą o procesach chorobowych, chociaż niekiedy są ich objawem. Warto obserwować, w jakich sytuacjach dochodzi do ich pojawienia się, aby łatwiej poznać przyczynę czerwonych plam i skutecznie ją wyeliminować.

Źródła:

1. Kalicki, L. Bartosiewicz, A. Grad i in., Manifestacje skórne wybranych chorób o etiologii wirusowej, Pediatr. Med. Rodz. 2009, p. 108-112
2. Millan, J. Mijas, Atopowe zapalenie skóry – patomechanizm, diagnostyka, postępowanie lecznicze, profilaktyka, Nowa Pediatria, 2017
3. Brzeziński, Dermatologia okresu noworodkowego – choroby skóry niewymagające leczenia, Przegląd Lekarski, no 2009/66/9,
4. https://www.researchgate.net/publication/47632175_Dermatology_of_neonatal_period--skin_diseases_undemanding_of_treatment, [dostęp: 14.09.2023 r.]