Maślan sodu – właściwości i zastosowanie

Maślan sodu to naturalny związek wykazujący szerokie zastosowanie kliniczne. Znany jest głównie ze swoich właściwości regulujących funkcjonowanie układu pokarmowego i wspierających pracę jelit. Ale nie tylko. Pomaga również zadbać o odporność i sylwetkę. Czym jest maślan sodu? Jakie ma właściwości i zastosowanie? Na co pomaga maślan sodu?

Co to jest maślan sodu?

Maślan sodu to sól sodowa kwasu masłowego, należącego do grupy tzw. krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych. Ilość maślanu sodu dostarczanego z pożywieniem jest często niewystarczająca dla poprawnego funkcjonowania mikrobiomu jelitowego, jednak nie musi to oznaczać jego niedoboru. W organizmie każdego dnia zachodzi wewnętrzna produkcja kwasu masłowego oparta o proces bakteryjnej fermentacji prebiotyków i węglowodanów. Produkowany w jelicie grubym kwas masłowy jest podstawowym składnikiem odżywczym komórek nabłonka jelitowego, czyli kolonocytów, umożliwiającym ich prawidłowy rozwój i różnicowanie.

Związek można znaleźć w niektórych produktach spożywczych, między innymi w mlekopochodnych (masło, jogurty naturalne, mleko, śmietana, sery twarde) i pofermentacyjnych, np. w kiszonkach (kiszone ogórki i kapusta). Wytwarzanie kwasu masłowego w organizmie wspomaga spożywanie skrobi opornej, której źródłem są między innymi rośliny strączkowe, zielone banany i ziemniaki. Można również przyjmować maślan sodu w formie kapsułek dostępnych bez recepty.

Maślan sodu – właściwości

Maślan sodu charakteryzuje się licznymi właściwościami prozdrowotnymi i jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na wspieranie pracy jelit.

• Poprzez przyspieszanie odbudowy komórek nabłonka jelitowego, zniszczonych wskutek różnego rodzaju procesów chorobowych, maślan sodu umożliwia prawidłową regenerację, co korzystnie wpływa na ich kondycję i funkcjonowanie. Wspiera również proces proliferacji, czyli namnażania się komórek błony śluzowej jelita.
• Działanie maślanu sodu jest również przeciwzapalnie. Powstrzymuje aktywność mediatorów zapalnych w nabłonku jelitowym, czyli związków chemicznych uwalnianych w wyniku zapalenia.
• Może hamować rozrost komórek nowotworowych w jelicie grubym.
• Utrzymuje prawidłowe pH w jelitach, dzięki czemu chroni przed inwazją mikroorganizmów.
• Wspomaga leczenie zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz chorób zapalnych jelit (IBD). Redukuje nieprzyjemne bóle brzucha, częstotliwość występowania zaparć i problemów z wypróżnianiem, poprawia konsystencję stolca.

Sprawdź popularne kategorie

Maślan sodu – zastosowanie

Jak stosować maślan sodu? Podstawowymi wskazaniami do stosowania preparatów, których główny składnik stanowi właśnie maślan sodu, są głównie schorzenia układu pokarmowego:

• Zaburzenia flory jelitowej,
• Zakażenia jelit i dysfunkcje układu pokarmowego,
• Choroby zapalne błony śluzowej jelit i żołądka, zaparcia, biegunka, wzdęcia,
• Stany zapalne jelit powstałe w wyniku radioterapii i chemioterapii,
• Niedobory krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych występujących u pacjentów po przebyciu leczenia przeciwnowotworowego.

Wśród preparatów opartych o maślan sodu wymienić należy głównie leki na zaparcia, a także leki na zespół jelita drażliwego. Oprócz tego związek jest często wykorzystywany w suplementach diety, a także w probiotykach zawierających żywe szczepy bakterii, wywołujących korzystne efekty dla funkcjonowania organizmu, a szczególnie układu pokarmowego. Probiotyki dla dorosłych działają przeciwbakteryjnie, wzmacniająco i przeciwzapalnie, a wytwarzane przez bakterie probiotyczne związki chemiczne hamują rozwój szkodliwych mikroorganizmów. Suplementy diety dla sportowców zawierające w swoim składzie maślan sodu to między innymi Intesta oraz Activlab Pharma DebuActiv 150.

Jak i kiedy powinno się brać maślan sodu?

Maślan sodu należy przyjmować zgodnie z zaleceniami producenta oraz lekarza lub farmaceuty. Najczęściej zaleca się przyjmowanie 1 lub 2 kapsułek dziennie po posiłku. Dlaczego? Wzmożona aktywność motoryczna i wydzielnicza żołądka oraz jelit po jedzeniu ułatwia pasaż jelitowy i stopniowe uwalnianie kwasu masłowego. Kapsułki należy popić wodą i połknąć w całości. Nie rozgryzaj ich, ani nie wysypuj ich zawartości. 

Maślan sodu – jak długo stosować?

Zalecany czas przyjmowania maślanu sodu to ok. 3 miesięcy. W tym okresie możliwe jest wsparcie pracy i regeneracji jelit oraz zaobserwowanie efektów w postaci zmniejszonych dolegliwości i poprawy rytmu wypróżnień. Jeśli po 3 miesiącach suplementacji nie zaobserwujesz efektów, skonsultuj się z lekarzem. Możliwe że Twój problem wymaga innego podejścia i leczenia.

Maślan sodu a tycie

Właściwości związku wykorzystywane są głównie w celu regulacji zaburzeń ze strony układu pokarmowego, ale nie tylko, ponieważ maślan sodu może być pomocny również podczas odchudzania. Na podstawie niektórych badań laboratoryjnych dowiedziono, że krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, takie jak kwas masłowy, wpływają na regulację syntezy kwasów tłuszczowych i sprzyjać rozpadowi tkanki tłuszczowej. Dowodem są badania przeprowadzone na myszach, które wykazały, że suplementacja maślanem znajduje zastosowanie w zapobieganiu i leczeniu otyłości spowodowanej dietą oraz oporności na insulinę, dzięki czemu wśród grupy preparatów opartych o maślan sodu znalazły się również leki na odchudzanie. Należy jednak pamiętać o tym, że wyniki badań na zwierzętach nie mogą być zerojedynkowo przenoszne na ludzi. Kwestia wpływu maślanu sodu na redukcję masy ciała wciąż nie jest jasna i wymaga potwierdzenia.

Maślan sodu w ciąży

Czy można suplementować maślan sodu w ciąży? Aktualnie nie jest to zalecane. Wstępne badania na szczurach wykazały, że przyjmowanie tego związku nie prowadziło do żadnych negatywnych konsekwencji dla zdrowia mamy, rozwoju dziecka i przebiegu ciąży, jednak brakuje wystarczających danych na temat możliwości jego zastosowania u ludzi. 

Decyzja o przyjmowaniu maślanu sodu przez kobiety w ciąży oraz karmiące piersią powinna być poprzedzona konsultacją lekarską. Pomimo że wciąż trwają badania na temat skutków suplementacji maślanu sodu przez ciężarną/karmiącą piersią, to nie zaleca się, by robić to na własną rękę, bez porozumienia ze specjalistą.

Maślan sodu a karmienie piersią

Maślan sodu nie jest aktualnie zalecany kobietom w okresie laktacji. Podobnie jak w przypadku ciąży, wynika to z braku pewności co do jego bezpieczeństwa. Temat ten jest przedmiotem wielu badań naukowych i obserwacji klinicznych, dlatego możliwe, że w ciągu kilku lat zalecenia ulegną zmianie. Do tego czasu suplementację maślanem sodu należy konsultować z lekarzem w celu oceny zasadności i bezpieczeństwa takiej kuracji.

Maślan sodu – przeciwwskazania

Czy maślan sodu ma skutki uboczne? Maślan sodu jest związkiem bezpiecznym, bardzo dobrze tolerowanym przez organizm. Można go suplementować doustnie, w formie kapsułek lub w postaci wlewów doodbytniczych. Przyjmowany zgodnie z zaleceniem nie powinien wywołać skutków ubocznych. Należy również podkreślić, że suplementów i leków na bazie maślanu sodu nie mogą przyjmować dzieci do 7. roku życia. Zalecana dawka dla osoby dorosłej to ok. 300 mg tego związku dziennie. W przypadku zaostrzenia objawów chorobowych dawka może być zwiększona, jednak zawsze według wskazań i pod kontrolą lekarza. Przedawkowanie może wywołać niepożądane reakcje organizmu, takie jak ból brzucha, nudności, wymioty czy biegunkę. Kapsułkę należy przyjmować po posiłku i popijać dużą ilością wody. Aby uzyskać odczuwalną poprawę zdrowia, przyjmowanie preparatów z maślanem sodu powinno trwać minimum 3 miesiące.

Maślan sodu – z czym nie łączyć?

Maślanu sodu nie należy łączyć z niektórymi lekami, w szczególności przeczyszczającymi, przeciwbólowymi i zmniejszającymi kwasowość żołądka. Może to powodować wzajemne obniżenie skuteczności tych preparatów. Dotychczas nie stwierdzono, aby maślan sodu zaburzał wchłanianie witamin lub minerałów. Jednak w przypadku przewlekłego przyjmowania leków przed rozpoczęciem suplementacji należy skonsultować się z lekarzem. 

Podsumowanie

Maślan sodu jest bezpiecznym związkiem, będącym dużym wsparciem dla jelit. Niweluje problemy ze strony układu pokarmowego, umożliwia namnażanie i prawidłowy rozwój komórek nabłonka jelitowego oraz przyspiesza regenerację jelitową. Pomaga w przypadku biegunki, wzdęć, zaparć i problemów z wypróżnianiem. Preparaty z maślanem sodu nie powodują skutków ubocznych, a przyjmowane zgodnie z zaleceniami – są całkowicie bezpieczne.

Źródła: 

1. Anna Kotunia, Piotr Pietrzak, Paul Guilloteau, Romuald Zabielski „Kwas masłowy w przewodzie pokarmowym”, https://pdfs.semanticscholar.org/ea41/dbc4d2c0c222b95175c95fa36550cbc17400.pdf [dostęp 17.06.2022]
2. B. Kuczyńska, A. Wasilewska, M. Biczysko, T. Banasiewicz, M. Drews; Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe – mechanizm działania, potencjalne zastosowanie kliniczne oraz zalecenia dietetyczne; Nowiny Lekarskie; 2011; 80; 4; 299-304
3. T. Banasiewicz, K. Borycka-Kiciak, A. Kiciak, A. Kotunia, P. Pietrzak, R. Zabielski, P. Krokowicz; Kwas masłowy w zapaleniach jelit; Przegląd Gastroenterologiczny; 2010; 5 (5); 251-257
4. Gao Z, Yin J, Zhang J, Ward RE, Martin RJ, Lefevreet M, Cefalu WT, Ye J. Butyrate improves insulin sensitivity and increases energy expenditure in mice. Diabetes 2009, 58: 1509-1517