Szczepionka na dengę – kto powinien ją przyjąć?

Denga jest ostrą wirusową chorobą zakaźną przenoszoną przez komary z rodzaju Aedes, występującą w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Wywołana jest przez wirusa dengi (DENV), który występuje w czterech serotypach: DENV-1, DENV-2, DENV-3 i DENV-4. Zakażenie może przebiegać łagodnie, ale w części przypadków prowadzi do ciężkich powikłań wymagających hospitalizacji. W kontekście wyjazdów do krajów endemicznych istotnym elementem profilaktyki jest możliwość wykonania szczepienia ochronnego.

W skrócie:

• Szczepionka na dengę jest preparatem żywym, czterowalentnym i chroni przed czterema serotypami wirusa.
• W Polsce podstawowe znaczenie ma szczepionka Qdenga, która może być stosowana zarówno u osób wcześniej niechorujących, jak i po przebytym zakażeniu.
• Szczepienie na dengę zalecane jest osobom planującym wyjazd do krajów endemicznych w Azji, Ameryce Łacińskiej i Afryce.
• Pełny schemat dla Qdenga obejmuje 2 dawki w odstępie 3 miesięcy; ochrona utrzymuje się ponad 4 lata i zmniejsza ryzyko hospitalizacji o około 90%.

Jaka szczepionka przeciw dendze jest dostępna w Polsce?

Na rynku były dostępne 2 szczepionki przeciwko dendze. Obecnie dostępna jest Qdenga – to odpowiednia szczepionka dla osób planujących wyjazd do krajów endemicznych (charakterystycznych dla występowania danej choroby).

Kto powinien zaszczepić się na dengę przed podróżą?

Szczepienie przeciwko dendze preparatem Qdenga zalecane jest osobom planującym wyjazd do krajów, w których wirus występuje endemicznie. Dotyczy to zarówno krótkich podróży turystycznych, jak i wyjazdów długoterminowych – zawodowych, edukacyjnych czy humanitarnych.

Szczególne znaczenie ma ono w przypadku wyjazdów do:

• Azji Południowo-Wschodniej i Południowej,
• Ameryki Łacińskiej,
• Afryki Subsaharyjskiej.

Szczepionka na dengę Qdenga może być stosowana niezależnie od tego, czy dana osoba przebyła wcześniej zakażenie wirusem dengi. Oznacza to, że szczepienie to jest możliwe zarówno u osób bez wcześniejszego kontaktu z wirusem, jak i u tych, które chorowały w przeszłości.

W kontekście rosnącej liczby przypadków importowanych – takich jak opisywane zachorowania na dengę u nastolatków w Krakowie – profilaktyczne szczepienie przed podróżą nabiera dodatkowego znaczenia.

Jak wygląda schemat dawkowania szczepionki?

Szczepionka Qdenga podawana jest w schemacie dwóch dawek w odstępie 3 miesięcy. Pełną ochronę uzyskuje się po przyjęciu całego cyklu, czyli około 30 dni po podaniu drugiej dawki.

Odpowiedź immunologiczna po podaniu szczepionki zaczyna kształtować się już po pierwszym wstrzyknięciu, jednak maksymalny poziom ochrony obserwuje się w pierwszym roku od zakończenia szczepienia. To właśnie w tym okresie skuteczność ochrony przed ciężkim przebiegiem choroby jest najwyższa.

Ile kosztuje szczepionka przeciw dendze?

Najważniejsze informacje dotyczące szczepionki Qdenga:

• Cena – 580–1050 zł za jedną dawkę; pełny cykl obejmuje 2 dawki.
• Schemat – dwie dawki podawane w odstępie 3 miesięcy.
• Dostępność – preparat przeznaczony dla osób od 4. roku życia.

Podana cena dotyczy kosztu jednej dawki szczepionki. Do całkowitego kosztu należy doliczyć konsultację kwalifikacyjną oraz podanie preparatu w poradni medycyny podróży lub punkcie szczepień ochronnych.

Jaką skuteczność oferuje szczepienie ochronne?

Szczepienie preparatem Qdenga zapewnia wysoką skuteczność w zapobieganiu gorączce denga i charakteryzuje się skutecznością przed jej najcięższymi postaciami.

Zgodnie z wynikami badań klinicznych:

• Szczepionka zmniejsza ryzyko hospitalizacjio około 90% w pierwszym roku po pełnym zaszczepieniu.
• Ochrona poszczepienna ma charakter długoterminowy i utrzymuje się przez ponad 4 lata – na przestrzeni tego czasu ogólna skuteczność zapobiegania konieczności pobytu w szpitalu utrzymuje się na wysokim poziomie 84,1%

Przed jakimi objawami dengi chroni szczepionka?

Szczepionka przeciwko dendze zmniejsza ryzyko wystąpienia objawowej postaci choroby, która najczęściej przebiega z:

• nagłą wysoką gorączką, 
• silnym bólem mięśni i stawów, 
• bólem głowy (szczególnie zlokalizowanym za oczami), 
• nudnościami,
• znacznym osłabieniem.

Istotne znaczenie ma również ochrona przed ciężkim przebiegiem zakażenia, określanym jako ciężka postać dengi (dawniej: gorączka krwotoczna). W takich przypadkach mogą pojawić się nasilone dolegliwości bólowe, uporczywe wymioty, zaburzenia krzepnięcia oraz objawy krwawienia, które wymagają pilnej hospitalizacji.

Jakie są przeciwwskazania do szczepienia na dengę?

Przeciwwskazania do zastosowania szczepionki na dengę obejmują:

• Uczulenie (nadwrażliwość) na substancję czynną, którykolwiek ze składników pomocniczych szczepionki lub wystąpienie silnej reakcji alergicznej/nadwrażliwości po podaniu poprzedniej dawki tego samego preparatu.
• Wrodzony lub nabyty niedobór odporności (dotyczy to grupy, jaką są osoby z obniżoną odpornością). Przeciwwskazanie to obejmuje również pacjentów stosujących leczenie silnie osłabiające układ immunologiczny, takie jak chemioterapia lub ogólnoustrojowe kortykosteroidy w wysokich dawkach w okresie 4 tygodni przed planowanym szczepieniem.
• Objawowe zakażenie wirusem HIV oraz zakażenie bezobjawowe, w którym występuje upośledzenie funkcji układu odpornościowego.
• Ze względu na zawartość żywych wirusów, stosowanie szczepionek jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz u kobiet karmiących piersią. 

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić po podaniu preparatu?

Jak każda szczepionka, preparat przeciwko dendze może wywołać pewne działania niepożądane. Większość z nich ma jednak charakter łagodny lub umiarkowany, ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni i nie występuje u każdego zaszczepionego.

Bardzo częste i częste dolegliwości (mogą dotyczyć od 1 do ponad 10 na 100 osób):

• miejscowe reakcje – w miejscu wkłucia może pojawić się ból, zaczerwienienie, obrzęk, zasinienie lub swędzenie.
• ogólne osłabienie – np. złe samopoczucie, zmęczenie, gorączka.
• dolegliwości bólowe – np. ból mięśni i stawów, ból głowy.
• objawy infekcji – np. stany zapalne nosa lub gardła, a także ogólne objawy przypominające grypę.

Rzadsze działania niepożądane (występują u mniej niż 1 na 100 osób):

• problemy żołądkowo-jelitowe – np. bóle brzucha, wymioty, biegunka oraz nudności.
• reakcje skórne – np. wysypka (w tym przebarwienia i swędzące zmiany) oraz pokrzywka.

U dzieci 4-5 lat bardzo często obserwuje się dodatkowo osłabienie apetytu, senność oraz drażliwość.

Gdzie można wykonać szczepienie przeciwko dendze?

Szczepienie na dengę preparatem Qdenga wykonywane jest w punktach szczepień ochronnych, przede wszystkim w poradniach medycyny podróży. To właśnie tam realizowane są kompleksowe szczepienia przed wyjazdem za granicę, obejmujące kwalifikację lekarską, ocenę ryzyka epidemiologicznego oraz podanie preparatu.

Szczepienie przeciwko dendze – podsumowanie

Szczepionka na dengę Qdenga jest obecnie formą profilaktyki dla osób podróżujących do regionów endemicznych np. Ameryki Środkowej czy Azji Południowo-Wschodniej. Dwudawkowy schemat szczepienia zapewnia ochronę utrzymującą się przez co najmniej 4 lata oraz znacząco zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu choroby i hospitalizacji. Odpowiednio zaplanowane szczepienie denga (zwykle na ok. 4 miesiące przed) stanowi istotny element bezpiecznego przygotowania do wyjazdu do krajów tropikalnych.

FAQ

Źródła:

1. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/denga-2/, [dostęp: 09.03.2026 r.]
2. https://www.ecdc.europa.eu/en/dengue, [dostęp: 09.03.2026 r.]
3. https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/dengue-vaccines, [dostęp: 09.03.2026 r.]
4. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/qdenga, [dostęp: 09.03.2026 r.]
5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Qdenga, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2022/20221205157583/anx_157583_pl.pdf, [dostęp: 09.03.2026 r.]
6. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/dengvaxia, [dostęp: 09.03.2026 r.]
7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dengvaxia, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań w ampułkostrzykawce, https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2020/20200917149302/anx_149302_pl.pdf, [dostęp: 09.03.2026 r.]
8. https://www.cdc.gov/dengue/vaccine/index.html, [dostęp: 09.03.2026 r.]
9. See KC. Dengue Vaccination: A Practical Guide for Clinicians. Vaccines. 2025; 13(2):145. https://doi.org/10.3390/vaccines13020145 [dostęp: 09.03.2026 r.]