Kolagen dla sportowców − dlaczego jest ważny?

28. 2. 2021 · Izabela Daniel · 5 minut czytania
Kolagen dla sportowców − dlaczego jest ważny?

Kolagen to białko, które nadaje odporność na rozciąganie skórze i ścięgnom. Wchodzi w skład substancji międzykomórkowej. Składnik ten ważny jest dla każdego człowieka, ale dużą uwagę przywiązać powinny do niego osoby aktywne fizycznie. Dlaczego? Odpowiedź znajdziesz w tym artykule.

Co to jest kolagen? Funkcja w ciele człowieka

Kolagen to białko fibrylarne (włókniste), a dokładniej rodzina białek, które uodparniają tkanki organizmu na rozciąganie. Budują je głównie aminokwasy takie jak: glicyna, prolina, hydroksyprolina i hydroksylizyna.

Kolagen w największych ilościach znajduje się w skórze, ścięgnach, chrząstkach stawowych i kościach, ale tak naprawdę występuje w praktycznie każdej tkance zwierzęcej, nie tylko ludzkiej. Naukowcy podają, że może stanowić nawet 25% całkowitej masy białek. Warto wiedzieć, że dzieli się na XII różnych typów. W zależności od tego, w jakiej części ciała występuje i jaką rolę spełnia, przybiera różne struktury. Np. w skórze i ścięgnach znajduje się kolagen typu I, a w chrząstce − typu II. W przypadku sportowców kolagen pełni bardzo ważne funkcje, dlatego warto zadbać o jego odpowiednią jakość i poziom.

Poznaj także znaczenie kolagenu w kosmetykach: Czy kolagen w kosmetykach w ogóle działa?.

Kolagen do picia

Rolą kolagenu jest przede wszystkim:

  • udział w procesach regeneracyjnych,
  • odpowiednie nawodnienie skóry,
  • przyśpieszenie gojenia się ran poprzez tworzenie blizn,
  • łączenie ze sobą komórek − głównie skóry, chrząstek, naczyń krwionośnych,
  • zapewnienie ciągłości procesów odnowy komórkowej, np. w skórze,
  • ułatwienie wchłaniania składników mineralnych zwiększając gęstość kości,
  • stymulowanie aktywności komórek tkanki chrzęstnej przez wspieranie jej procesów ochronnych,
  • odporność na rozciąganie i ściskanie tkanek w obrębie organizmu.


Białko to może być regularnie wymieniane w ciele − szczególnie w organizmie młodym i silnym. Dzięki temu jego ilość jest na odpowiednim poziomie i może spełniać swoje funkcje. Niestety z biegiem czasu organizm traci umiejętność odtwarzania kolagenu. Już od 25. roku życia jego poziom zaczyna się znacząco zmniejszać, a po 50. spadek staje się gwałtowny. Osoby po 60. przestają wytwarzać to białko.

Na poziom i jakość kolagenu w Twoim organizmie mogą również wpływać:

  • obciążenia mechaniczne,
  • choroby,
  • zmiany hormonalne,
  • nadmierna ekspozycja na słońce,
  • zbyt wysokie lub niskie temperatury otoczenia.

To wszystko sprawia, że przy niskim poziomie kolagenu możesz mieć kłopoty z poruszaniem się, bólami kręgosłupa i stawów, kruchością i odwapnieniem kości (będą podatne na złamania), a także z pogorszoną kondycją skóry (szczególnie ze zmarszczkami) i wypadaniem włosów. Mogą pojawić się również problemy z widzeniem, narządami wewnętrznymi czy osłabieniem włosów.

Kolagen w tabletkach

Zobacz też: Kolagen na stawy i inne sposoby jak dbać o stawy.

Kolagen dla sportowców − dlaczego jest ważny?

Ze względu na funkcję, jaką jest odporność na rozciąganie i ściskanie, kolagen amortyzuje uderzenia chrząstek kości. Dzięki temu zapobiega kontuzjom, które częściej zdarzają się sportowcom niż osobom znacznie mniej aktywnym.

Intensywna i częsta aktywność fizyczna, uprawianie sportów na poziomie zaawansowanym bywają przyczyną zwiększonej destrukcji kolagenu w organizmie oraz problemów z jego syntezą.

Gdy pojawiają się zaburzenia syntezy kolagenu i przekształcania się włókien, kości zaczynają być bardziej kruche i podatne na złamania. Zmniejsza się wtedy również produkcja mazi stawowej i pogarsza ogólny stan chrząstek stawowych. To powoduje, że ogólna jakość życia sportowca spada, zwiększa się też ryzyko złamań, naciągnięć lub zerwań ścięgien, co może skutkować poważnymi zabiegami operacyjnymi, długą rehabilitacją oraz znaczącą przerwą w uprawianiu swojej dyscypliny sportowej.

Kolagen na stawy dla sportowców

Suplementacja kolagenu

Kolagen występuje szczególnie w produktach pochodzenia zwierzęcego, np. w galaretkach, esencjonalnych mięsnych wywarach czy przetworach mięsnych. Niestety kolagen z diety nie uzupełni jego niedoborów, ponieważ słabo się przyswaja z pożywienia. Przy niskim poziomie kolagenu w organizmie pozostaje suplementacja. Najlepiej sięgnij po suplementy, które dostaniesz np. w aptece. Kolagen do picia czy w tabletkach łatwiej się przyswaja oczywiście pod warunkiem, że produkt, którym zdecydujesz się suplementować, jest wysokiej jakości. Najlepiej wybieraj hydrolizaty kolagenowe.

Kolagen w jedzeniu

Preparaty kolagenowe wspierają procesy regeneracyjne tkanki łącznej, skóry, kości i stawów, usprawniają odporność na obciążenia mechaniczne tkanki chrzęstnej, co jest szczególnie ważne dla sportowców. Dodatkowo kolagen bardzo pozytywnie wpływa na stan skóry i włosów. Zawodowi sportowcy, którzy intensywnie obciążają układ kostny, powinni zadbać o jego odpowiednią jakość. Syntezę tego białka możesz wspierać dzięki jedzeniu składników bogatych w witaminy A, C i E,  a także suplementacji.

Kolagen dla sportowców − ważna rzecz! Co zapamiętać?

Kolagen to niezwykły składnik organizmu, spełniający szereg ważnych funkcji. Ma szczególne znaczenie dla osób, które są zawodowo aktywne fizycznie i bardziej narażone na wszelkie kontuzje – złamania, skręcenia kości i naciągnięcia, zerwania ścięgien. W ich przypadku warto rozważyć suplementację kolagenem po konsultacji z dietetykiem bądź lekarzem sportowym.

 

Źródła:

  1. Nowicka A., Zuchowski A.: Kolagen – rola w organizmie i skutki niedoboru. W: Farmakoterapia, 2019
  2. Sobolewski K.: Kolagen – podstawowe białko organizmu ludzkiego. W: Roczniki Naukowe Wyższej szkoły Wychowania Fizycznego i Turystyki, 2006
  3. Frączek B. pod red.: Dietetyka sportowa. PZWL, 2019


 

Izabela Daniel