Pękająca skóra między palcami − przyczyny, objawy i domowe sposoby

Pękająca skóra między palcami nóg czy rąk dość często zdarza się u dorosłych oraz u dzieci i jest powodem wizyt w gabinecie dermatologa. Wiele osób szuka także pomocy w drogeriach czy aptekach i kupuje preparaty, które zazwyczaj nie przynoszą efektów. Żeby raz a dobrze pozbyć się pękającej skóry między palcami, należy znaleźć przyczynę. Może być nią zarówno nieprawidłowa pielęgnacja, jak i wiele chorób dermatologicznych: wyprysk alergiczny, podrażnienia, grzybica skóry gładkiej, atopowe zapalenie skóry czy łuszczyca.

Jak wygląda pękająca skóra między palcami u nóg i rąk?

Pękanie skóry między palcami może występować w różnych okolicznościach. W zależności od przyczyny Twój naskórek może się złuszczać na podłożu rumieniowym, z maceracją naskórka, z grudkami lub żółtymi strupami (te ostatnie świadczą o nadkażeniu bakteryjnym). Możesz też mieć do czynienia z typowymi pęknięciami na skórze suchej, ze zgrubieniami naskórka lub blaszkami rumieniowymi, które pokryte są łuską. Każdy z tych objawów może wskazywać na inną chorobę lub błędy pielęgnacyjne.

Dlaczego pęka skóra między palcami u nóg i rąk? Przyczyny

Pamiętaj, że pękająca skóra między palcami rąk czy stóp nie zawsze oznacza chorobę dermatologiczną! Objawy mogą mieć różne przyczyny. Niekiedy pękanie naskórka w tym miejscu związane jest z nieodpowiednią pielęgnacją. Być może zapominasz o codziennym natłuszczaniu skóry, zbyt często myjesz ręce wodą z mydłem lub nadużywasz preparatów takich jak kwas salicylowy czy mocznik w zbyt wysokim stężeniu. 

Problemy na skórze mogą brać się z niewłaściwej pielęgnacji i niedostatecznego nawilżenia lub natłuszczenia, szczególnie jeśli dłonie czy stopy wystawione są na niskie temperatury, wiatr czy środki dezynfekujące.

Ustalenie przyczyny pękania skóry między palcami pozwala odpowiednio dobrać leczenie lub pielęgnację. W niektórych przypadkach pomocne będzie wprowadzenie codziennego nawilżania skóry, w innych rozwiązanie może być bardziej skomplikowane. Niekiedy pękająca między palcami wynika z błędów żywieniowych, które w łatwy sposób możesz naprawić. Niedobory witamin, jak A i E, mogą powodować nadmierną suchość skóry. Istnieją także choroby, w przebiegu, których mogą pojawić się rany między palcami, mocne zaczerwienienie czy świąd. Oto najczęstsze przyczyny pękającej skóry między palcami.

Sprawdź popularne kategorie

Grzybica

Jedną z najbardziej powszechnych przyczyn pękającej skóry między palcami rąk czy stóp są infekcje grzybicze. Mogą objawiać się rumieniem, złuszczaniem, pękaniem naskórka pomiędzy palcami. Prowadzi to często do maceracji naskórka.

Grzyby lubią ciepłe, wilgotne środowisko, dlatego grupą osób bardziej narażoną na infekcje grzybicze są sportowcy. Ale nie tylko u nich można zaobserwować ten problem. Grzybice często zdarzają się osobom z nadmierną potliwością stóp, w podeszłym wieku, cierpiącym na cukrzycę czy choroby przewlekłe, które upośledzają odporność. Ta dolegliwość może także pojawić się po antybiotykoterapii, kiedy organizm jest bardziej osłabiony. Czasem  jej przyczyny grzybicy są banalne, np. brak higieny osobistej czy korzystanie z miejsc publicznych, jak np. toaleta.

W przypadku grzybicy przed leczeniem warto pobrać wymaz do badania mykologicznego. W ten sposób lekarz będzie wiedział, z jakim rodzajem grzybów ma do czynienia i dzięki temu odpowiednio dobierze leczenie. W terapii stosuje się miejscowe preparaty przeciwgrzybiczne takie jak izokonazol, terbinafina, klotrimazol czy inne. Jeżeli zmiany skórne nasilają się  lub kiedy miejscowe leczenie nie wystarcza, lekarz może zdecydować, o włączeniu leków ogólnoustrojowych. Dodatkowo możesz wspomóc swoje leczenie i stosować preparaty odkażające do butów.

Kontaktowe zapalenie skóry

Pękająca skóra na palcach dłoni czy stóp może być także objawem kontaktowego zapalenia skóry. Tak zwany wyprysk kontaktowy alergiczny lub wyprysk kontaktowy z podrażnienia powstaje, kiedy Twoja skóra ma kontakt z substancjami drażniącymi. Powodują one u Ciebie nadwrażliwość lub podrażnienie, jeśli nawet występują w niewielkim stężeniu. Objawy wyprysku kontaktowego, oprócz pękania skóry, to także rumień, grudki czy drobne pęcherzyki na skórze. Do takich zmian skórnych może doprowadzić m.in. podczas noszenia biżuterii z niklu (jeżeli masz na niego alergię) lub kontakt z chemikaliami np. podczas sprzątania bez rękawiczek.

Sprawdź także artykuł: Alergia na nikiel dotyka nawet 17% dorosłych. Sprawdź, na co uważać!

Przy leczeniu wyprysku kontaktowego z podrażnienia lub alergicznego najważniejsze to określić, która substancja go wywołuje, a następnie unikać z nią interakcji. Nie zawsze jednak jest to możliwe. W takich momentach, kiedy dochodzi do zaostrzenia choroby, lekarz może zapisać Ci miejscowe preparaty z glikokortykosteroidami lub doustne leki antyhistaminowe. Warto też w takich sytuacjach stosować odpowiednie preparaty do mycia skóry. Bardzo ważna jest odbudowa uszkodzonej bariery hydrolipidowej naskórka. Pomogą Ci w tym emolienty.

Łuszczyca

Łuszcząca się skóra między palcami rąk i stóp może być objawem łuszczycy. W przypadkach tej choroby zmiany skórne często występują na owłosionej skórze głowy, w okolicy lędźwiowej, międzypośladkowej, na łokciach i na kolanach, jednak paznokcie także mogą być zmienione łuszczycowo. 

Łuszczyca pojawia się na skórze w formie tzw. blaszek łuszczycowych z obecnością rumienia, nacieku i charakterystycznej srebrzystej łuski. Choroba ta ma podłoże genetyczne i autoimmunologiczne. Dzieci, których rodzice cierpią na łuszczycę, także mogą zachorować. Poza zmianami na skórze choroba może również dawać inne objawy. Może zaatakować też stawy i doprowadzić do łuszczycowego zapalenia stawów. Pojawia się przy nim obrzęk i ból zajętych stawów. 

Łuszczycę najczęściej leczy się miejscowo, preparatami z glikokortykosteroidami, kwasem salicylowym i kalcypotriolem. Często pomocne jest zastosowanie leczenia immunosupresyjnego.

Atopowe zapalenie skóry

Niekiedy pękająca skóra pomiędzy palcami u nóg czy rąk jest objawem atopowego zapalenia skóry. Dolegliwość charakteryzuje się świądem skóry i zmianami o charakterze rumieniowo-złuszczającym. Występują one, oprócz dłoni i stóp, także w zgięciach łokciowych i kolanowych czy na karku. 

U osób, które mają bardzo wrażliwą skórę, na skutek kontaktu z substancjami uczulającymi dochodzi do rozwinięcia się stanu zapalnego. Takie kontaktowe zapalenie skóry jest nazywane właśnie atopowym zapaleniem skóry (AZS) czy egzemą. Alergen wywołuje patologiczną reakcję układu odpornościowego, która skutkuje szeregiem objawów, również tych ze strony skóry. 

Jak wygląda AZS? Skóra jest zaczerwieniona, a na jej powierzchni pojawiają się zmiany w formie małych grudek, czasem nawet niewielkich ran. Charakterystycznym objawem AZS jest silny świąd. To właśnie przez nie chorzy często uszkadzają sobie skórę, bo nie mogą powstrzymać się od drapania zmian. Inną typową cechą skóry objętą egzemą jest jej nadmierna suchość i łuszczenie się.

A pękająca skóra na zgięciach palców – czy to może być AZS? Może. Wprawdzie obraz AZS często różni się w zależności od wieku osoby, u której wystąpią objawy czy nasilenia choroby, ale o AZS również może świadczyć pękająca skóra na palcach. U mniejszych dzieci przeważają zmiany o charakterze pęcherzyków i grudek. Z wiekiem zmiany te występują częściej w formie mocno wysuszonych obszarów, nieraz z łuszczącą się skórą, które często pojawiają się na nadgarstkach, łokciach czy kolanach. U dorosłych pojawiają się zmiany na twarzy oraz dłoniach i stopach. Pierwsze objawy AZS to zaczerwienienie, zmiany grudkowate, drobne pęcherzyki czy też drobne rany na skórze, a u niektórych również rany między palcami u rąk i nóg. Po pewnym czasie skóra staje się zgrubiała i bardzo sucha.

Wyprysk alergiczny

Wyprysk alergiczny to najczęstsza forma wyprysku, jaki może pojawić się na skórze. Powstaje w momencie kontaktu z alergenem, którym są m.in. środki czystości, kosmetyki, metale ciężkie czy ubrania. Zmiany mogą pojawić się u każdego, niezależnie od wieku czy płci. 

• Najbardziej narażone są na nie ramiona, dłonie, plecy i twarz. Bardzo charakterystyczne dla tej choroby jest zajęcie skóry rąk i przestrzeni międzypalcowych. Na ich powierzchni można zaobserwować zmiany zapalne w postaci rumienia, grudek i pęcherzyków. 
• Zmianom często towarzyszy świąd. Nasilenie wykwitów zależy od czasu ekspozycji na konkretny alergen, np. detergent. 
• U niektórych wystarczy ograniczyć kontakt z alergenem, u innych konieczne jest włączenie odpowiedniego leczenia. Zazwyczaj opiera się ono na podobnych zasadach, jak te stosowane przy AZS.

Pękająca skóra między palcami rąk i nóg jako objaw chorób ogólnych

Rany między palcami u rąk czy pękająca skóra na palcach mogą towarzyszyć też chorobom takim jak niedoczynność tarczycy, czy cukrzyca. Dlatego też jeśli pomimo starannej pielęgnacji zmiany nie zmniejszają się, pokaż pękającą skórę lekarzowi. Ten postawi precyzyjną diagnozę oraz wskaże Ci, jak skutecznie radzić sobie z pękającą skórą między palcami.

Sprawdź, jak rozpoznać niedoczynność tarczycy w artykule: Niedoczynność tarczycy. Objawy często maskują chorobę!

Właściwe kosmetyki na pękającą skórę między palcami

Co zrobić, gdy pęka skóra między palcami? Podstawową metodą walki z pękającą skórą między palcami jest odpowiednia pielęgnacja. W tym celu warto stosować łagodne kremy nawilżające i natłuszczające, najlepiej o prostych składach. Wtedy będziesz mieć pewność, że dodatki, takie jak parabeny, konserwanty czy substancje zapachowe, nie wywołają na Twojej skórze podrażnienia. Składniki aktywne tych kremów pomogą utrzymać nawilżenie i będą hamować odparowywanie wody ze skóry. Dodatkowo w wielu kosmetykach na pękającą skórę między palcami znajdują się substancje takie jak pantenol (prowitamina B5 − więcej na jej temat przeczytasz w artykule: D-pantenol: tajemnica nawilżenia skóry) czy wyciąg z aloesu (o jego działaniu przeczytaj więcej tu: Aloes w kosmetyce − poznaj sekret pięknej skóry Kleopatry!), które pomogą złagodzić podrażnienie i przyspieszą regenerację. Zaleca się też stosowanie kremów z mocznikiem, który w odpowiednim stężeniu zmiękcza skórę i pomaga ją optymalnie nawilżyć (więcej o moczniku przeczytasz tutaj: Tajemnice składników kosmetycznych: mocznik).

Dowiedz się więcej, jak zregenerować zniszczone dłonie.

Pęknięcia między palcami u nóg i rąk – domowe sposoby

Sprzątanie to jedna z czynności, która często może prowadzić do pękania skóry między palcami. Częste moczenie rąk i praca z detergentami niekorzystnie wpływa na barierę hydrolipidową skóry. Żeby temu zapobiec, możesz stosować odpowiedni krem. Koniecznie sprawdź nasz ranking: Najlepszy krem na bardzo suche i zniszczone dłonie przez detergenty? TOP 8.

Jeśli jednak często obserwujesz pęknięcia na skórze między palcami, warto im zapobiegać. Zrezygnuj ze stosowania drażniących detergentów czy kosmetyków, a także po każdym umyciu rąk nakładaj krem. Zadbaj również o suplementację kwasów omega-3. Unikaj częstych zmian temperatur, a zimą noś rękawiczki. O stopy dbaj w podobny sposób, jak o dłonie. Staraj się regularnie nakładać krem do stóp. Dobierz wygodne obuwie, wykonane z naturalnych materiałów. Możesz również skorzystać z pomocy podologa, który wykona badanie chodu i w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dobierze wkładki lub zaproponuje następne kroki.

Częste mycie rąk podrażnia skórę? Zobacz, jak dbać o dłonie.

Leczenie pękającej skóry między palcami

Jak wygląda terapia, kiedy męczy Cię pękająca skóra między palcami u nóg? Leczenie dobiera się w zależności od przyczyny. Gdy udasz się do lekarza, ten przeprowadzi z Tobą dokładny wywiad. Jeśli przed pojawieniem się zmian, zdarzyło Ci się korzystać z publicznych basenów czy saun, a skóra między palcami u nóg swędzi i pęka, może atakować ją grzybica. Wtedy sama pielęgnacja nawilżająca nie wystarczy. Należy zastosować kremy ze składnikami przeciwgrzybiczymi, jednak zanim po nie sięgniesz, odwiedź lekarza.

Gdy dermatolog zdiagnozuje u Ciebie atopowe zapalenie skóry, w niektórych przypadkach leczenie może wymagać stosowania ogólnoustrojowych leków, takich jak preparaty przeciwzapalne czy sterydy. Dodatkowo do pielęgnacji skóry z zewnątrz włącza się dostępne w aptekach emolienty i produkty do mycia, stworzone specjalnie do pielęgnacji skóry atopowej

Łuszcząca się skóra między palcami − co zapamiętać?

Pękająca skóra między palcami rąk i nóg może świadczyć zarówno o toczącej się w Twoim ciele chorobie (o charakterze ogólnym lub dermatologicznym), jak i o niewłaściwie stosowanej pielęgnacji. Jeśli masz wątpliwości, co stoi za złuszczeniem skóry w okolicy dłoni i stóp, nie wahaj się pójść do dermatologa. On na pewno określi przyczynę i zaleci odpowiednie postępowanie.

Źródła:

1. Silny W.: Atopowe zapalenie skóry.  W: Termedia, 2012
2. Gliński W., Kruszewski J., Silny W. et al.: Diagnostic prophylactic and therapeutic guidelines in patients with atopic dermatitis position paper by the task force of the national specialists on dermatology and venereology and allergology. W: Przew Lek 2005.
3. Bożek A., Dzienniak A., Foks A. et al.: Treatment methods of atopic dermatitis. W: Med Rodz 2014.
4. Noszczyk M., Kosmetologia pielęgnacyjna i lekarska, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2019.