Piszczenie w uszach - co oznacza i jak się go pozbyć? Przyczyny i leczenie

Szumy uszne (z łac. tinnitus auris) to przykra dolegliwość, która doskwiera nawet 1/5 ludzi na całym świecie! To dużo, prawda? W dzisiejszych czasach piszczenie w uszach to prawdziwy problem, a do laryngologów zgłasza się z tym coraz więcej pacjentów. Co powoduje piszczenie w uszach? A przede wszystkim, czy istnieje skuteczny sposób na pozbycie się tej dolegliwości?

Jak rozpoznać piszczenie w uszach? Objawy

Objaw piszczenia w uchu stwierdza się, gdy pomimo tego, że do Twojego ucha nie docierają żadne bodźce akustyczne, to słyszysz rozmaite dźwięki. Jak wygląda takie piszczenie w uszach? Chorzy najczęściej zgłaszają szumy, piski, buczenie, dzwonienie czy trzeszczenie w uchu. Problem ten może mieć różne natężenie: od słabego szumu w ciągu dnia, po głośne, niedające się zignorować odgłosy, które utrudniają codzienne funkcjonowanie.

Sprawdź też preparaty do higieny uszu.

Co oznacza piszczenie w uszach? Przyczyny

Istnieje długa lista chorób, które mogą być przyczyną piszczenia w uchu. Co więcej, problem w tym, że nie tak łatwo dojść do podłoża dolegliwości! Diagnostyka szumów usznych jest zwykle długa i żmudna. Co gorsza, niejednokrotnie lekarzom nie udaje się stwierdzić, od czego piszczy w uszach pacjentowi.

Dlaczego piszczy w uszach? Poniżej przedstawiamy najczęstsze przyczyny tej dolegliwości.

Dlaczego piszczy w uszach?

1. Uraz akustyczny

Uszkodzenie słuchu przez głośny dźwięk to jedna z częstszych przyczyn piszczenia w uszach. Do takiego urazu dochodzi np. podczas wybuchu petardy, wystrzału z broni palnej, ale też po głośnym koncercie rockowym. Może mu towarzyszyć również niedosłuch. Uraz akustyczny może mieć również charakter przewlekły – towarzyszy osobom zawodowo pracującym w hałasie.

2. Choroby ucha i zaburzenia słuchu

Przewlekły stan zapalny ucha środkowego może spowodować uszkodzenie jego struktur i dawać subiektywne objawy w postaci piszczenia w uszach. Dlatego tak ważne jest, żeby skutecznie leczyć wszelkie zapalenia uszu, w których wykorzystuje się krople do uszu na ból i stan zapalny, np. z salicylanem choliny.

Warto mieć również na uwadze to, że obecność piszczenia czy dzwonienia w uszach może mieć niską częstotliwość (tonację), co potencjalnie wiąże się z zaburzeniami w obrębie przewodnictwa dźwięku. Mogą być to także dźwięki o wysokiej tonacji związane z tzw. niedosłuchem odbiorczym ślimakowym.

3. Staw skroniowo-żuchwowy

Chorobą, która może prowadzić do uszkodzenia stawu skroniowo-żuchwowego jest bruksizm, czyli nawykowe, nieświadome zaciskanie mięśni żwaczy. Nocne zaciskanie zębów i zgrzytanie powoduje uraz stawu, co czasem skutkuje szumami usznymi.

4. Zwyrodnienie kręgów odcinka szyjnego

Kręgosłup szyjny składa się z kręgów, które mają w sobie otwory. Te otwory doprowadzają krew do Twojego mózgu. Z wiekiem, w obrębie tych struktur, dochodzi do zmian zwyrodnieniowych i zniekształceń, które mogą uciskać wspomniane naczynia krwionośne. Zaburzony przepływ krwi może więc powodować takie objawy jak zawroty głowy czy piszczenie w uszach.

5. Choroby zatok, przeziębienie i infekcje układu oddechowego

Infekcje zatok oraz przeziębienie i inne choroby układu oddechowego mogą prowadzić do zaburzeń drożności trąbki Eustachiusza, co powoduje zmiany ciśnienia w uchu środkowym – w efekcie pojawia się piszczenie w uszach. Zatoki objęte stanem zapalnym, a także obrzęk błony śluzowej nosa i gardła często wywołują dodatkowe dolegliwości, takie jak uczucie pełności w uchu, ból głowy czy osłabienie słuchu, które zwykle ustępują po wyleczeniu infekcji i udrożnieniu zatok.

6. Choroby internistyczne

Czy wiesz, że piszczenie w uszach może też być spowodowane chorobami, które nie mają wiele wspólnego z uszami? Do tych chorób należy nadciśnienie tętnicze, zbyt niskie ciśnienie tętnicze krwi (tzw.  hipotensja), niedokrwistość (np. anemia z niedoboru żelaza), miażdżyca tętnic czy niektóre wady serca, np. zwężenia lub niedomykalność zastawek.

Sprawdź też leki na nadciśnienie.

7. Leki

Co ciekawe, również niektóre leki przyjmowane przez pacjentów są powodem pisków i szumów w uszach. Najlepszym przykładem jest chociażby często stosowany przeciwzapalny kwas acetylosalicylowy, antybiotyki takie jak erytromycyna czy przyjmowane w nadciśnieniu leki moczopędne, np. diuretyki pętlowe (furosemid). Jeśli zauważysz, że po rozpoczęciu terapii nowym lekiem szumi Ci w uszach – skonsultuj to z lekarzem.

8. Przyczyny psychogenne

Zaburzenia lękowe, nerwica i stres mogą prowadzić do piszczenia w uszach, wpływając na układ nerwowy i percepcję dźwięków. Objaw ten często nasila się w sytuacjach stresowych i może współwystępować z innymi dolegliwościami psychosomatycznymi.

Piszczenie w uszach - nerwica

Nerwica może powodować piszczenie w uszach na skutek nadmiernej aktywacji układu nerwowego i zwiększonej wrażliwości na bodźce. Objaw często nasila się w stresie i współwystępuje z kołataniem serca czy zawrotami głowy. U niektórych osób utrzymuje się nawet w stanie spoczynku.

Piszczenie w uszach - depresja

Depresja może nasilać piszczenie w uszach, wpływając na percepcję dźwięków i zwiększając wrażliwość na bodźce. Objaw często współwystępuje z obniżonym nastrojem, lękiem i problemami ze snem. Dodatkowo, niektóre antydepresanty mogą powodować lub nasilać piszczenie w uszach.

Piszczenie w uszach - stres

Przewlekły stres może powodować lub nasilać piszczenie w uszach, wpływając na układ nerwowy i krążenie. Napięcie emocjonalne zwiększa wrażliwość na dźwięki i może prowadzić do zaburzeń percepcji słuchowej. Objaw ten często ustępuje po redukcji stresu i wyciszeniu organizmu.

9. Brudne ucho, woskowina i czop w uchu

Nagromadzony brud, a przede wszystkim woskowina, mogą blokować przewód słuchowy, prowadząc do uczucia zatkania, osłabienia słuchu oraz piszczenia w uszach. Nadmiar woskowiny nie powinien być usuwany patyczkiem higienicznym. Do jego usunięcia wykorzystuje się preparaty do czyszczenia uszu, które rozpuszczają i zmiękczają korek (czop) woskowinowy.

Więcej na temat czyszczenia ucha możesz przeczytać tu: Płukanie ucha: w domu czy u laryngologa? [opinia lekarza]

10. Zmiany ciśnienia atmosferycznego

Nagła zmiana ciśnienia atmosferycznego, np. podczas podróży w góry, lotu samolotem czy nurkowania, może prowadzić do zaburzeń równowagi ciśnień w uchu środkowym. Takie różnice często powodują uczucie zatkania, dyskomfort oraz piszczenie w uszach. Ciśnienie nie zawsze wyrównuje się od razu, a u niektórych osób objawy mogą utrzymywać się dłużej, szczególnie przy problemach z drożnością trąbki Eustachiusza.

11. Alkohol

Czy piszczenie w uszach po alkoholu jest możliwe? Jego spożycie wpływa na naczynia krwionośne, ciśnienie i przepływ krwi, co u niektórych osób może powodować piszczenie w uszach. Dodatkowo zmienia percepcję dźwięków, co może nasilać ten objaw.

Diagnostyka piszczenia w uszach

Częste i ciągłe piszczenie w uszach wymaga diagnostyki. Podstawowe badania obejmują ocenę słuchu (audiometrię), otoskopię oraz konsultację laryngologiczną. W niektórych przypadkach konieczna jest diagnostyka obrazowa, np. rezonans magnetyczny lub USG Dopplera naczyń szyjnych.

Piszczenie w uszach - jak się pozbyć? Leczenie

Leczenie piszczenia w uszach powinno być przede wszystkim przyczynowe. Zatem, jak zlikwidować piszczenie w uszach?

• Podstawową opcją jest terapia choroby podstawowej, np. nadciśnienia tętniczego, zaburzeń krążenia, chorób uszu czy nerwicy. 
• Co na piszczenie w uszach warto stosować? W niektórych przypadkach pomocne są farmakoterapia, terapie dźwiękowe, a także techniki redukcji stresu oraz psychoterapię, jeśli ma ono podłoże psychogenne. Można zastosować także krople do uszu.
• W przypadku bruksizmu i zwyrodnień kręgosłupa szyjnego skutecznym wsparciem może być rehabilitacja, obejmująca terapię manualną i ćwiczenia rozluźniające.

Piszczenie w uszach - domowe sposoby

Nie ma naukowo udowodnionych domowych sposobów na piszczenie w uszach. Mogą one jedynie wspierać terapię, ale nie zastąpią leczenia przyczynowego. W zależności od źródła problemu pomocne są m.in.:

• Dbanie o higienę uszu, 
• Unikanie hałasu o wysokich częstotliwościach, a także ciszy,
• Eliminowanie czynników nasilających stres, np. ćwiczenia relaksacyjne, 
• U niektórych pacjentów pomocna może okazać się suplementacja miłorzębem japońskim.

Czy piszczenie w uszach przechodzi samo?

Jeśli piszczenie w uszach jest spowodowane stosowaniem leków, takich jak kwas acetylosalicylowy, jego odstawienie może wyeliminować problem. Podobnie dzieje się, gdy objaw wynika z krótkotrwałej ekspozycji na hałas. Jednak w większości przypadków piszczenie wymaga diagnostyki i odpowiedniej interwencji, ponieważ rzadko ustępuje samoistnie.

Czy piszczenie w uszach jest niebezpieczne?

Piszczenie w uszach jest objawem kłopotliwym, a jego pojawienie może wskazywać na schorzenia wymagające leczenia. Dolegliwości nie wolno zatem bagatelizować. Objaw może świadczyć o:

• Potencjalnych powikłaniach nadciśnienia tętniczego,
• Miażdżycy, 
• Urazach głowy, 
• Infekcji ucha,
• Chorobach neurologicznych.

Warto zatem skonsultować się z lekarzem w celu kompleksowej diagnostyki.

Czemu piszczy w uszach - podsumowanie

Piszczenie w uszach to objaw, który może wynikać z różnych chorób, zaburzeń krążenia, schorzeń neurologicznych lub być skutkiem ubocznym leczenia. W niektórych przypadkach ustępuje samoistnie, ale często wymaga diagnostyki i leczenia przyczynowego. Jeśli jest przewlekłe, nasila się lub towarzyszą mu inne dolegliwości, nie należy go ignorować. Konieczna jest wówczas konsultacja lekarska.