Produkty alkalizujące − czy trzeba je wkomponować w dietę?

21. 5. 2020 · Izabela Daniel · 5 minut czytania
Produkty alkalizujące − czy trzeba je wkomponować w dietę?

Produkty alkalizujące mają za zadanie zmniejszyć poziom zakwaszenia organizmu. Czy jest to jednak potrzebne? Zobacz, czym jest równowaga kwasowo-zasadowa organizmu, kiedy może zmieniać się pH krwi i co to oznacza dla Twojego zdrowia. Poznaj 4 produkty alkalizujące, które możesz wprowadzić do swojego menu.

Żywność dostarcza organizmowi energii w postaci kilokalorii, a także witamin i składników mineralnych. Poza nimi produkty spożywcze mają również właściwości kwaso- i zasadotwórcze przez co uważa się, że zła dieta może doprowadzić do „zakwaszenia organizmu”. Na pomoc zakwaszeniu powinny przyjść produkty alkalizujące. Ale czy jest to potrzebne? Czy zakwaszenie organizmu istnieje i trzeba się go obawiać?

Równowaga kwasowo-zasadowa organizmu − jakie jest pH krwi?

Żeby zrozumieć działanie produktów alkalizujących, warto dowiedzieć się, jak działa równowaga kwasowo-zasadowa. Jest to stan, w którym stosunek jonów w płynach ustrojowych jest odpowiednio zachowany i panuje harmonia. Oznacza to, że pH krwi jest w granicach 7,35-7,45, czyli zgodnie ze skalą pH: lekko zasadowe. Wtedy wszystkie procesy życiowe mogą być prawidłowo przeprowadzone.

produkty alkalizujące

Może dojść do sytuacji, w której pH krwi zmieni się, np. w wyniku choroby. Taka zmiana może prowadzić do kwasicy lub zasadowicy − są to stany zagrożenia życia. Dalej, może to doprowadzić do zatrzymania wymiany gazowej i zaprzestania działania różnych enzymów i w konsekwencji tego, do śmierci. Rozróżniamy kwasicę i zasadowicę oddechową lub metaboliczną. Kwasica oddechowa może powstawać w wyniku niewystarczającego wydalania dwutlenku węgla przez płuca, a metaboliczna w sytuacji utraty zdolności wydalania jonów wodorowych, zazwyczaj w przebiegu różnych chorób. W przypadku zasadowicy jest na odwrót, rozwija się w przebiegu hiperwentylacji (oddechowa) i nadmiernej utraty jonów wodorowych (metaboliczna).

Zakwaszenie organizmu − przyczyny

Równowaga kwasowo-zasadowa regulowana jest przez wiele różnych buforów, między innymi przez przewód pokarmowy, a dokładniej przez wątrobę, żołądek, jelito cienkie i trzustkę. Zakwaszające jony wodoru mogą powstawać przez przemiany metaboliczne w organizmie. Liczba jonów może się zwiększać przy diecie wysokobiałkowej. Ale organizm naturalnie do tego nie dopuszcza.  

produkty alkalizujące organizm

Wysoka aktywność fizyczna też może spowodować zwiększenie ilości jonów wodorowych (zakwaszających). Jest to spowodowane spalaniem glukozy w warunkach niedoboru tlenu. W takiej sytuacji powstaje kwas mlekowy. Jednak w zdrowym organizmie (bez ciężkich przewlekłych chorób) nie doprowadzi to do zmiany pH krwi. Zdarza się, że sportowcy stosują różne środki alkalizujące, które mają na celu utrzymać niskie pH krwi podczas wysiłku fizycznego.

Mówiąc w skrócie: nie istnieje coś takiego, jak zakwaszenie organizmu ze względu na dietę. Organizm człowieka i sportowca wytwarza wiele różnych mechanizmów obronnych, które chronią przed rozwojem kwasicy lub zasadowicy. Co prawda nadmiar substancji kwasotwórczych przewlekle może doprowadzić do obciążenia narządów i układów w organizmie. Nie jest to jednak zakwaszenie!

Produkty zakwaszające i alkalizujące w diecie

Żywność można podzielić na produkty zakwaszające i alkalizujące.  W związku z tym, utarło się przekonanie, że żeby być zdrowym, trzeba odkwaszać organizm. Nie jest to prawda − dieta nie wpłynie na zmianę pH krwi, która równałaby się z zakwaszeniem organizmu.

produkty zakwaszające i alkalizujące

Są jednak produkty, które w swoim składzie mają więcej pierwiastków o działaniu kwasotwórczym i takie, które mają więcej pierwiastków alkalizujących (zasadotwórczych, „odkwaszających”). Dieta, a dokładniej przemiana jedzenia, która zachodzi w organizmie człowieka, może być źródłem zarówno kwasów, jak i zasad. W tym przypadku największe znaczenie ma białko, bo węglowodany i tłuszcze są obojętne dla organizmu pod względem równowagi kwasowo-zasadowej. Metabolizm produktów białkowych powoduje powstanie między innymi silnego kwasu (siarkowego) i z tego względu produkty pochodzenia zwierzęcego dają organizmowi więcej „kwasów” niż produkty pochodzenia roślinnego. Produkty alkalizujące organizm to z kolei świeże owoce i warzywa.

Lista produktów alkalizujących organizm może być bardzo długa, ale to wciąż będą przede wszystkim warzywa i owoce, które warto jeść z powodów o wiele ważniejszych niż „odkwaszanie”. W myśl teorii o zakwaszonym organizmie powstała dieta alkalizująca, w której najwięcej jest produktów roślinnych, bo to w nich przeważają pierwiastki zasadotwórcze. Idąc tym tropem, ogranicza się produkty bogate w pierwiastki kwasotwórcze, czyli mięsa i przetwory mięsne, jaja, produkty zbożowe i ryby. Udowodnione zostało jednak to, że stosowanie się do zaleceń diety alkalizującej nie wpływa na zmiany pH krwi i nieznacznie wpływa na pH moczu. Taka dieta nie wpływa również znacząco na zmniejszenie ryzyka chorób cywilizacyjnych.

Produkty alkalizujące w diecie sportowca

Aktywność fizyczna, szczególnie ta intensywna, a także dieta z wysoką zawartością białka, mogą generować większe ilości kwasów w surowicy krwi sportowca. Żeby to zneutralizować można stosować produkty, które działają alkalizująco. Nie mają one „odkwaszać” organizmu, ale mogą spełnić również ergogeniczne funkcje.

Takim produktem jest np. wodorowęglan sodu – NaHCO3. Wodorowęglan sodowy może poprawiać zdolność do wysiłku fizycznego. Żeby przyniósł odpowiednie rezultaty jego spożycie musiałoby być bardzo wysokie. Ilość wodorowęglanu powinna wynosić ok. 0,3g/kg masy ciała/dobę! To bardzo dużo, więc sportowcy bardzo rzadko decydują się na taką suplementację.

lista produktów alkalizujących

Innymi produktami alkalizującymi w diecie sportowca są cytryniany – mają działanie przeciwzapalne. W diecie sportowca ważne są także warzywa i owoce.

Produkty alkalizujące organizm − czy są potrzebne?

Dieta nie ma większego wpływu na zmianę pH krwi, co równałoby się z zakwaszeniem organizmu. Organizm wytwarza wiele mechanizmów, które temu zapobiegną. Nadmierne spożycie białka i bardzo intensywna aktywność fizyczna to przyczyny zwiększenia kwasów we krwi. Żeby sportowiec mógł wesprzeć organizm w usuwaniu nadmiaru kwasów może wprowadzić do swojej diety te 4 produkty: wodorowęglan sodu/cytrynian sodu, warzywa i owoce.

Izabela Daniel