Adaptogeny w sporcie: turbodoładowanie bez dopingu?

28. 6. 2018 · Izabela Daniel · 5 minut czytania
Adaptogeny w sporcie: turbodoładowanie bez dopingu?

W ostatnim czasie coraz głośniej o substancjach, które mają właściwości niemal tak magiczne, jak ich nazwa. Są to tzw. adaptogeny. Mają za zadanie poprawić odporność, a także walczyć ze stresem, który trudno wyeliminować z codziennego życia. Co to są adaptogeny? Czy mogą być stosowane przez profesjonalnych sportowców?

Adaptogeny – co to takiego?

Nazwa „adaptogen” pochodzi od łacińskiego czasownika adaptare. Oznacza to „przystosowywać, dopasowywać” i jest to określenie, które najbardziej odzwierciedla działanie tych związków.

Wywodzą się one z tradycyjnej medycyny chińskiej i znane są od dawien dawna.  Na zachodzie zostały jednak wprowadzone w latach 40. XX wieku, przez sowieckiego doktora Lazareva.

Czym są adaptogeny

Adaptogen  jest produktem ziołowym (lekiem lub suplementem), który tak jak wspomniałam we wstępie, ma wspomóc organizm w walce ze stresem, a także poprawić funkcjonowanie odporności.

Adaptogen powinien:

  • powodować minimalne zmiany w fizjologii organizmu
  • uodparniać organizm na działanie stresu, oczywiście na działanie stresu przewlekłego, z którym mamy do czynienia każdego dnia (chodzi tu o stres związany z zanieczyszczeniami środowiska, nieprzyjemną pracą czy uczelnią)
  • działać na cały organizm, a nie na tylko jeden organ
  • być nietoksyczny, czyli nie powodować działań niepożądanych − nie może obciążać np. wątroby

Adaptogeny roślinne − działanie najpopularniejszych ziół

Do grupy adaptogenów zaliczanych jest wiele roślin. Najpopularniejsze z nich to, np.: rożeniec górski, ashwagandha, żeń-szeń, reishi, gotu kola.

Dlaczego adaptogeny są przydatne w diecie sportowca? Jak już wiesz, regularna i intensywna aktywność fizyczna jest czynnikiem, który bardzo obciąża organizm. Bardzo częste treningi mogą nie pozwolić na zregenerowanie się organizmu w pełni.

Sam fakt aktywności fizycznej jest czymś, co wpływa „stresująco” na Twoje ciało. Gdy jesteś sportowcem bardzo ważne jest, żeby odpoczywać, spać i skupić się na regeneracji. Nie zawsze sen i odpoczynek wystarczają, dlatego warto spróbować sił z adaptogenami.

Żeń-szeń

Zacznijmy może od adaptogenu najbardziej znanego, czyli od żeń-szenia. Jest popularny od dawna. Żeń-szeń przede wszystkim pozytywnie wpływa na sprawność umysłową, a także ma działanie antyoksydacyjne i antydepresyjne.

Adaptogeny roślinne

Ashwagandha

Kolejnym popularnym w ostatnim czasie adaptogenem jest ashwagandha. Ashwagandha, czy inaczej witania ospała, nadaje się do stosowania przez sportowców, jak i osoby dla których sport nie jest najbardziej priorytetową rzeczą w życiu.

Ashwagandha:

  • utrzymuje optymalne samopoczucie zarówno psychiczne, jak i fizyczne − wspiera w momentach niepokoju i napięcia nerwowego
  • wpływa na koncentrację i wspomaga procesy zapamiętywania
  • wspomaga odporność na stres, a także ułatwia zasypianie
  • ma również działanie optymalizujące organizm, a nie tylko psychikę.
  • wspomaga pracę serca, wpływa na zdolności wysiłkowe u sportowców, wpływa na wytrzymałość i układ oddechowy

Jak widać ashwagandha ma szerokie zastosowanie. Nic więc dziwnego, że zyskała taką popularność.

Ashwagandha

Wąkrota azjatycka

Następny adaptogenem jest gotu kola, czyli wąkrota azjatycka. Więcej na jej temat pisała Natalia: Wąkrotka azjatycka w kosmetyce − magiczny składnik medycyny ajurwedyjskiej. Wąkrota przede wszystkim wspomaga zapamiętywanie oraz naukę i działa pozytywnie na koncentrację.

Ma ponadto działanie przeciwlękowe i przeciwdepresyjne. Ponadto wspiera funkcjonowanie układu pokarmowego i krwionośnego.

Jak widzisz, adaptogeny mają kilka cech wspólnych: wpływają na organizm w podobny sposób.

Wąkrota azjatycka

Reishi

Innym adaptogenem jest Reishi. Reishi nazywany jest grzybem o najsilniejszych właściwościach dla organizmu. Tak, jak wszystkie adaptogeny, wspiera układ odpornościowy, ale dodatkowo ma wpływ na prawidłowe funkcje krążenia, optymalizację poziomu cholesterolu, a także na stan zapalny organizmu.

Reishi

Rożeniec górski

Ostatni adaptogen, na jaki chcę zwrócić Twoją uwagę to rożeniec górski. Jest idealny dla osób żyjących w ciągłym biegu, wiecznie się wszędzie spieszących.

Rożeniec górski sprawdzi się idealnie, gdy:

  • chcesz poprawić swoją kondycję i sprawność fizyczną
  • wspomóc funkcjonowanie mózgu i funkcji poznawczych
  • zadbać o układ pokarmowy i nerwowy

Adaptogen: Rożeniec górski

Jak skuteczne są adaptogeny? Opinie

Opinie na temat adaptogenów różnią się głównie podejściem do ich cudownych właściwości. Tak, jak do większości takich substancji, lepiej podchodzić z dystansem i nie ufać całkowicie zapewnieniom producentów.

Może i wszystkie adaptogeny mają podobne działanie, ale jednak każda roślin jest na swój sposób wyjątkowa. Lepiej nie zaczynaj stosować kilku preparatów na raz. Jeżeli uważasz, że potrzebujesz ich w swojej diecie, to zacznij od tego, który najbardziej wpisał się w Twoje potrzeby. Dodatkowo na rynku obecne są ekstrakty kilku adaptogenów w jednym preparacie. Mają one za zadanie dostarczenie wszystkich dobroci w jednej kapsułce czy kropelce. 

W Internecie możesz również przeprowadzić test, który pokaże, jakie adaptogeny są dla Ciebie najlepsze. Oczywiście nie musisz temu całkowicie ufać, ale z ciekawości możesz to sprawdzić – mi wyszło, że potrzebuje gotu koli.

A i co najważniejsze! Adaptogenów nie stosuje się tak o od czasu do czasu! Stosuj je przez dłuższy czas, regularnie, żeby mogły działać najlepiej.

To jak? Spróbujesz?

Izabela Daniel