Skala NYHA − co to jest i jak opisuje niewydolność serca?

W ostatnich latach wzrasta liczba chorych na niewydolność serca, która obecnie może dotyczyć ok. 3% populacji ogólnej. Według Sekcji Niewydolności Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego szacuje się, że z powodu niewydolności serca leczy w Polsce od 600 − 700 tys. osób. Skala NYHA pomaga ocenić stopień zaawansowania choroby i dopasować leczenie oraz rehabilitację. Na czym polega klasyfikacja NYHA i jak należy ją interpretrować?

Skala NYHA − co to jest?

Skala NYHA to używana na całym świecie klasyfikacja niewydolności serca według New York Heart Association, Nowojorskie Towarzystwo Kardiologiczne. Od nazwy organizacji wziął się właśnie skrót NYHA. Skala ta pozwala subiektywnie ocenić postęp choroby i efekty zastosowanego leczenia.

Skala niewydolności NYHA po raz pierwszy została zaproponowana w 1928 r. i następnie kilkakrotnie poprawiana. Ostatnia modyfikacja została wprowadzona w 1994 r. Chociaż w 1964 r. Komitet Do Spraw Kryteriów NYHA określił skalę jedynie jako „tylko przybliżoną” i reprezentatywną dla „wyrażenia opinii lekarza”, jest ona szeroko stosowana w badaniach.

Sprawdź też preparaty wspomagające serce i krążenie.

Klasyfikacja niewydolności serca wg skali NYHA

Klasyfikacja NYHA opisuje 4 klasy natężenia objawów niewydolności serca w zależności od okoliczności, kiedy się pojawią - w trakcie podjęcia aktywności fizycznej lub nawet w stanie spoczynku.

Skala nyha - stopnie i klasy

Skala niewydolności serca według NYHA składa się z 4 klas:

Sprawdź też objawy niewydolności serca.

Skala NYHA − jak klasyfikuje się chorych?

Jak ustalana jest klasa NYHA? Pacjenci z niewydolnością serca są często proszeni o oszacowanie odległości, jaką są w stanie przejść po płaskiej powierzchni, zanim stracą oddech. Jednak nie wiadomo, jak trafny jest „dystans chodu podawany przez samych siebie” jako miara wydolności wysiłkowej i czy ma znaczenie prognostyczne. Nie wiadomo również, jak dobrze pacjenci mogą oszacować odległość. To, do której klasy lekarz zdecyduje się przypisać pacjenta, będzie zależeć od interpretacji określającej „zwykłą aktywność fizyczną” i „niewielkie” i „wyraźne” ograniczenia.

Sprawdź też leki i suplementy wspomagające układ krążenia.

NYHA − skala nieidealna

Wartość systemu NYHA w badaniach klinicznych może być wątpliwa, bo jest subiektywną oceną rzeczywistych zdolności funkcjonalnych pacjenta. Chociaż rozróżnienie między pacjentami klasy I i IV według NYHA może być łatwe, o wiele trudniej jest rozróżnić niewydolność serca NYHA II i niewydolność serca 3. stopnia. Ma to wpływ na opiekę nad pacjentem, a także na ocenę w badaniach klinicznych. Podczas włączania pacjentów do badania klinicznego według klas czynnościowych, badacze mogą mieć tendencję do „podwyższania klasy”, co powoduje, że pacjenci spełniają kryteria włączenia do danego badania klinicznego.

Skala niewydolności krążenia wg NYHA - badanie jej użyteczności

Przeprowadzono badanie, w którym Raphael i współpracownicy zapytali 30 kardiologów, jakich pytań używali podczas oceny pacjentów z niewydolnością serca. Żeby ocenić zmienność międzyoperacyjną, 2 kardiologów oceniło serię 50 pacjentów w klasach II i III, stosując klasyfikację NYHA. Przeprowadzono wywiady z 45 pacjentami, którzy przeszli badanie krążeniowo-oddechowe, za pomocą specjalnie opracowanego kwestionariusza. Zapytano ich również, jak daleko mogą chodzić, zanim pojawiły się dolegliwości powodujące zatrzymanie się, a następnie przetestowano ich zdolność oszacowania odległości. O wyniku badania przeczytasz w dalszej części artykułu.

Jakie były wyniki badania Raphael? Niestety badanie kardiologów wykazało brak spójnej metody oceny zajęć NYHA. Badanie wykazało tylko 54% zgodności między 2 kardiologami. 70% kardiologów pytało pacjentów o odległość, jaką pokonują. Jednak ten dystans marszu słabo korelował z rzeczywistą wydolnością wysiłkową mierzoną w badaniu sercowo-płucnym. Również w badaniu klasyfikacji NYHA przez Goldmana wartość powtarzalności kwalifikacji danego pacjenta do danej klasy wyniósł jedynie 56% między 2 niezależnymi lekarzami obserwowanymi w badaniu.

Skala wg NYHA - problem z odtwarzalnością klasyfikacji niewydolności serca

System klasyfikacji NYHA jest słabo odtwarzalny. Sugeruje się, żeby artykuły naukowe wykorzystujące klasyfikację NYHA zawierały kryteria lub pytania użyte do ustalenia klasy funkcjonalnej pacjenta. Zaleca się równie zadawanie szczegółowych pytań, które mogą znacznie poprawić powtarzalność tego systemu klasyfikacji.

Skala NYHA - interpretacja korelacji niewydolności serca i wydolności wysiłkowej

Wielu lekarzy pyta pacjentów z niewydolnością serca, jak daleko mogą chodzić. Badania pokazują, że podawany przez samych użytkowników dystans marszu nie mierzy wydolności wysiłkowej, ani nie koreluje ze znaną miarą wydolności wysiłkowej. Nawet słaba zdolność pacjentów do szacowania odległości nie tłumaczy braku korelacji z obiektywnie mierzoną wydolnością wysiłkową. Wreszcie, nie ma udokumentowanych dowodów na znaczenie prognostyczne tego środka. Dlatego wątpliwe jest, czy pytanie to powinno być zadawane rutynowo.

Sprawdź też objawy choroby niedokrwiennej serca.

Skala NYHA − wpływ na leczenie kardiologiczne

Istnieją różne zaawansowane metody leczenia niewydolności serca: złożona farmakoterapia, na którą składają się leki regulujące rytm serca, ciśnienie tętnicze i leki odwadniające, odciążające serca i elektroterapia, czyli wszczepianie rozruszników, kardiowerterów-defibrylatorów i innych zaawansowanych urządzeń wspomagających pracę serca, a w zaawansowanej, ciężkiej niewydolności serca: przeszczepienie narządu.

Decyzję o zastosowaniu danej terapii podejmuje się na podstawie wyników badań i stanu klinicznego pacjenta, w którym mieści się ocena według NYHA.

Sprawdź też, na co może wskazywać płytki oddech.

Skala NYHA a alternatywne klasyfikacje niewydolności serca

Obecnie są dostępne alternatywne sposoby oceny wydolności: pewne standardowe kwestionariusze, które mogą podzielić pacjentów na różne klasy funkcjonalne − na przykład Minnesota Living With Heart Failure Questionnaire. Jednak niestety nie nadają się one do rutynowego użytku, bo pytania z ankiety stanowią komercyjnie chronioną własność intelektualną.

Skala NYHA a stadia niewydolności serca według ACC/AHA

Ciekawym uzupełnieniem klasyfikacji według NYHA jest zaproponowana w 2001 r. przez American College of Cardiology/American Heart Association (ACC/AHA) nowa klasyfikacja niewydolności serca, wskazująca na czynniki ryzyka i ich progresję, początkowo do bezobjawowej dysfunkcji serca, a następnie − do rozwoju pełnoobjawowego zespołu chorobowego.

Sprawdź też, na co może wskazywać kłucie w mostku.

Stadia niewydolności serca według ACC/AHA:

Żeby przezwyciężyć tę subiektywną ocenę zdolności funkcjonalnej pacjenta, można zastosować obiektywne pomiary, takie jak np. testy wysiłkowe.

Sprawdź też, jakie są wskazania do testów wysiłkowych EKG.

Skala NYHA a testy wysiłkowe

Przykładowym testem wysiłkowym może być ergospirometria, w której ocenia się zużycie tlenu podczas wysiłku. Wykazano, że pomiar szczytowego zużycia tlenu (VO₂), mierzony w czasie badania koreluje z wydolnością funkcjonalną i śmiertelnością. Z kolei inne pomiary uzyskane podczas testu pozwalają przewidywać śmiertelność u pacjentów ze schyłkową niewydolnością serca. Dlatego testy wysiłkowe są obecnie rutynowo wykonywane w ocenie pacjentów do przeszczepienia serca i są często wykorzystywane w ocenie nowych terapii w leczeniu niewydolności serca.

Niewydolność serca a skala NYHA - podsumowanie

NYHA to skala klasyfikująca niewydolność serca obowiązująca na całym świecie. New York Heart Association jest zobowiązana do ciągłej oceny swoich kryteriów w świetle aktualnych informacji. Organizacja przyjmuje również koncepcję, że każda klasyfikacja, która nie uwzględnia wszystkich aspektów choroby pacjenta, może wprowadzać w błąd lekarza i osoby, z którymi chciałby się o nim poinformować. Z tego względu należy liczyć, że skala NYHA będzie poprawiana i udoskonalana.