Wysoki cholesterol – objawy, przyczyny i skutki, czyli wszystko, co powinieneś o nim wiedzieć

21. 2. 2018 · Irmina Turek · 5 minut czytania
  • cholesterol

Wysoki cholesterol dotyczy średnio 7 na 10 dorosłych Polaków. Dlaczego warto uważać na wysoki cholesterol? Skutki podwyższonego lipidogramu mogą prowadzić do chorób serca i układu krążenia. Od czego wysoki cholesterol może się brać?  Czym jest dobry, czym zły cholesterol? Objawy hiperlipidemii mogą nie ujawniać się od razu, jednak są zgubne dla Twojego organizmu. Podwyższony cholesterol – objawy, skutki, przyczyny i leczenie. Poznaj sposób na wysoki cholesterol.

Wysoki cholesterol − przyczyny

Hipercholesterolemia (wysoki poziom cholesterolu) może występować, jako zaburzenie pierwotne lub wtórne. Pierwotne, to zwykle uwarunkowane genetycznie zaburzenie metabolizmu tłuszczy. Wtórne natomiast jest postacią znacznie częstszą.

Przyczyny wysokiego cholesterolu w formie wtórnej to:

  • nieprawidłowe odżywianie (nadmierna ilość tłuszczy w jedzeniu, może być redukowana przez stosowanie odpowiedniej diety na wysoki cholesterol)
  • nadwaga i otyłość
  • nadużywanie alkoholu
  • choroby metaboliczne (np. niedoczynności tarczycy czy cukrzycy)
  • działania niepożądane niektórych leków

Skąd bierze się najczęściej cholesterol podwyższony? Przyczyny leżą głównie w diecie. Od czego jest wysoki cholesterol? Cukry proste i tłuszcze trans wchodzą w skład bardzo wielu gotowych produktów w sklepach spożywczych. Przemysł spożywczy wykorzystuje je na masową skalę, bo są one tanie i podprawiają smak. Niestety, słodycze, tłuste i słone potrawy w formie „do odgrzania” w domu to zgubne jedzenie.

Warto też zwrócić uwagę na stosunek dobrych do złych tłuszczów w diecie. Pamiętaj, że tzw. zły cholesterol (cholesterol LDL) zawarty jest głównie w produktach zwierzęcych. Żeby poprawić swój lipidogram i zniwelować skutki podwyższonego cholesterolu wprowadź do swojej diety warzywa i owoce (minimum 5 porcji dziennie), a tłuszcze zwierzęce zamień na zdrowe tłuszcze roślinne, np. olej lniany czy z orzechów włoskich.

Zobacz, też od czego podwyższony cholesterol może się brać w moim artykule: Te 5 produktów może podwyższyć Twój cholesterol. Najnowsze badania!

Za wysoki cholesterol − objawy

Podwyższony cholesterol długo nie daje o sobie znać. Dlatego możemy być nieświadomi tego, że odkłada się w naczyniach krwionośnych.

Często poziom cholesterolu we krwi wzrasta latami i nawet po przekroczeniu norm możemy nie dostrzec żadnych objawów. Tylko niekiedy widoczne są zewnętrzne przejawy wysokiego poziomu cholesterolu. Bardziej prawdopodobne jest, że objawy wysokiego cholesterolu wystąpią, jeśli jest on dziedziczony po członkach rodziny.

Hipercholesterolemia rodzinna może objawiać się np.: żółtymi podskórnymi guzkami przy powiekach, łokciach, kostkach oraz na pośladkach. Objawy te są następstwem nadmiernego gromadzenia się cholesterolu w tkankach. Niestety rzadko pojawiają się one u osób młodych, więc przez długi czas można pozostać nieświadomym.

Ponadto, przy wysokim cholesterolu możesz odczuwać brak energii, częste zawroty głowy oraz bóle nóg niezależne od wysiłku fizycznego.  

Ze względu na mało charakterystyczne i nie zawsze występujące objawy warto profilaktycznie sprawdzać swój poziom cholesterolu poprzez badania laboratoryjne (co najmniej raz na 5 lat).

pobieranie krwi

Wysoki cholesterol − skutki

Skutki wysokiego cholesterolu to m.in. miażdżyca. Powstawanie blaszki miażdżycowej jest, jak to wykazano w licznych badaniach, ściśle związane ze stężeniem lipidów we krwi. Proces ten zachodzi, jeśli w organizmie dominuje „zły cholesterol” (lipoproteiny LDL), a „dobry” (lipoproteiny HDL, które mają zdolność pobierania cholesterolu odkładanego w ścianach naczyń krwionośnych, zajmują się transportem i usuwaniem nadmiaru cholesterolu) jest obniżony.

Zobacz też, co to jest dobry cholesterol: Dobry cholesterol HDL − co to właściwie jest?

Lipidy występują we krwi w postaci małych cząstek otoczonych cieniutką białkową otoczką (dlatego nazywamy je lipoproteinami). W powstawaniu blaszki miażdżycowej największe znaczenie mają lipoproteiny o małej gęstości (LDL) – „zły cholesterol”. LDL łatwo przenikają do krwiobiegu, gdzie mogą przywierać do wewnętrznych ścian naczyń, tworząc płytkę cholesterolową i zapoczątkowując rozwój miażdżycy.

Nasz organizm stara się uchronić nas przed za wysokim poziomem cholesterolu i za pomocą specjalnych mechanizmów wydala go na zewnątrz. Jeżeli jednak regularnie dostarczamy z dietą nadmiar tego składnika, to odkłada się on stopniowo wewnątrz naczyń krwionośnych. W efekcie czego naczynia stają się mniej elastyczne, kruche i ich średnica się zmniejsza. Prowadzi to do utrudnionego przepływu krwi, a tym samym do gorszego zaopatrzenia komórek w tlen i składniki odżywcze (może rozwinąć się m.in. choroba wieńcowa - niedokrwienna choroba serca).

Blaszka miażdżycowa nie tylko zawęża naczynie, ale może nawet zamknąć je całkowicie. Kiedy zamknie jedno lub kilka naczyń w sercu, dochodzi do zawału, jeśli zrobi to w naczyniach mózgowych – do udaru.

serce

Nadmiar cholesterolu odkładany w postaci blaszek w naczyniach może występować w całym organizmie. Potencjalne niedokrwienie, jak i możliwe pękniecie naczynia (na skutego zwiększonego ciśnienia krwi, która natrafiła na zator − np. w przypadku zablokowania tętnicy) jest równie niebezpieczne w skutkach i może prowadzić m.in. do niedokrwienia nóg, uszkodzenia siatkówki oka, czy niewydolności nerek.

Aby organizm działał bez zarzutu, dostarczony do komórek cholesterol powinien być zużyty, a jego nadmiar odprowadzony z organizmu. Niestety, sposób, w jaki żyjemy (stres, bogata w małowartościowe tłuszcze dieta i brak aktywności fizycznej sprawia, że u większości z nas cholesterol przekracza normę. Jeżeli nie zmienisz w porę nawyków, czekać może Cię: dieta na wysoki cholesterol, a nawet preparaty obniżające poziom cholesterolu we krwi.

Dlatego spróbuj wzbogacić codzienną dietę w kwasy tłuszczowe omega 3 i roślinne sterole, kosztem tak bogato występujących w naszej kuchni narodowej małowartościowych tłuszczy. Z pewnością poprawi to samopoczucie i profil lipidowy. 

Sprawdź, jak leczyć wysoki cholesterol: Jak leczyć zaburzenia lipidowe − czyli co pomoże na wysoki cholesterol?

 

Źródła:

1. Barbara Cybulska, Longina Kłosiewicz-Latoszek, Postępowanie w zaburzeniach lipidowych u chorych na nadciśnienie tętnicze, [w:] Postępy Nauk Medycznych 4/2004, s. 35-42

2. Elżbieta Pac-Kożuchowska, Hipercholesterolemia rodzinna – czynnik ryzyka miażdżycy, [w:] Medycyna Rodzinna 3-4/2001, s. 134-136

3. Tomasz Mrozowski, Miażdżyca, [w:] Medycyna Rodzinna 3-4/2002, s. 128-146

Najnowsze artykuły

  • Zatorowość płucna – przyczyny, objawy i leczenie

    Zatorowość płucna może mieć zróżnicowany obraz kliniczny – od dramatycznych objawów niewydolności krążenia, do postaci zupełnie bezobjawowej. Poznaj jej przyczyny, możliwe objawy i sposoby leczenia.
    • zdrowe płuca
    • problemy z oddychaniem
    Zatorowość płucna – przyczyny, objawy i leczenie
    • zdrowe płuca
    • problemy z oddychaniem
  • Nerwica serca – przyczyny, objawy i leczenie

    Nerwica serca może dawać objawy podobne do zawału serca czy groźnych zaburzeń rytmu. Jednak przyczyna stojąca za rozwojem tego zaburzenia jest zgoła inna. Dowiedz się więcej na temat nerwicy serca.
    • choroby psychiczne
    • choroby serca
    Nerwica serca – przyczyny, objawy i leczenie
    • choroby psychiczne
    • choroby serca
  • Arytmia serca (zaburzenie rytmu serca) – przyczyny, objawy i leczenie

    Nieprawidłowy rytm serca, sprawia, że jego skurcze mogą być mniej efektywne. U części pacjentów objawia się to m.in. osłabieniem, uczuciem kołatania serca, a także bólem w klatce piersiowej.
    • choroby serca
    Arytmia serca (zaburzenie rytmu serca) – przyczyny, objawy i leczenie
    • choroby serca
  • Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki i leczenie

    Zmęczenie, wypadanie włosów czy spadek koncentracji to częste oznaki niskiego stężenia żelaza we krwi. Wykonanie odpowiednich badań pozwala znaleźć przyczynę dolegliwości i dobrać odpowiednie leczenie.
    • niedobory witamin i minerałów
    Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki i leczenie
    • niedobory witamin i minerałów
  • Leki antyarytmiczne - rodzaje, wskazania i działanie

    W zaburzeniach rytmu pracy serca pacjenci przyjmują leki antyarytmiczne. Jakie są ich rodzaje? Jak działają? I jak je bezpiecznie przyjmować? Dowiedz się więcej o lekach antyarytmicznych.
    • zaburzenia krążenia
    Leki antyarytmiczne - rodzaje, wskazania i działanie
    • zaburzenia krążenia
  • Nadciśnienie płucne − objawy, przyczyny, leczenie. Jak zdiagnozować chorobę?

    Odczuwasz częste duszności i zmęczenie? To może być nadciśnienie płucne. Sprawdź, jak rozpoznać chorobę i jakie leczenie podjąć!
    • zaburzenia krążenia
    Nadciśnienie płucne − objawy, przyczyny, leczenie. Jak zdiagnozować chorobę?
    • zaburzenia krążenia
  • Trójglicerydy – czym są i jaki jest ich prawidłowy poziom we krwi?

    Trójglicerydy są estrami glicerolu i kwasów tłuszczowych. Pełnią w naszym organizmie szereg ważnych funkcji metabolicznych. Dowiedz się, jakie są ich zadania i ile wynosi ich optymalny poziom!
    • cholesterol
    Trójglicerydy – czym są i jaki jest ich prawidłowy poziom we krwi?
    • cholesterol
  • Niska hemoglobina – jak unormować jej poziom?

    Rutynowo wykonywana morfologia może ujawnić niski poziom hemoglobiny. Czy jest się czym martwić? W jaki sposób szybko i skutecznie podnieść jej poziom?
    • zdrowe serce
    Niska hemoglobina – jak unormować jej poziom?
    • zdrowe serce

Przeczytaj też

  • Żylaki nóg w młodym wieku – 6 rad jak im zapobiegać

    Choć żylaki kojarzą się z osobami starszymi, czasem pojawiają się już u trzydziestolatków. Co przyczynia się do powstania tych nieestetycznych zmian? Jak zapobiegać „pajączkom”? Sprawdź!
    • żylaki
    • zaburzenia krążenia
    Żylaki nóg w młodym wieku  – 6 rad jak im zapobiegać
    • żylaki
    • zaburzenia krążenia
  • Udar niedokrwienny – objawy i pierwsza pomoc

    Zwężenie lub zamknięcie światła tętnic prowadzi do udaru niedokrwiennego. Jakie są przyczyny i objawy tego zjawiska? Czy odpowiednia dieta i ruch pomogą w zmniejszeniu ryzyka powikłań?
    • zaburzenia krążenia
    Udar niedokrwienny – objawy i pierwsza pomoc
    • zaburzenia krążenia
  • Alkohol a serce – wrogowie czy przyjaciele?

    Czy lampka wina zaszkodzi osobom chorym na serce? Czy piwo podnosi ciśnienie? Czy istnieje bezpieczna ilość alkoholu dla kobiet i mężczyzn? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w naszym artykule!
    • nałogi fizyczne
    • zdrowe serce
    Alkohol a serce – wrogowie czy przyjaciele?
    • nałogi fizyczne
    • zdrowe serce
  • To zwykłe przemęczenie czy już anemia? Sprawdź!

    Ciągłe zmęczenie, obniżenie nastroju, drażliwość – to objawy, które mogą świadczyć o anemii. Jak zdiagnozować tę chorobę i jaką dietę stosować, aby zwiększyć poziom żelaza w organizmie? Sprawdź!
    • niedobory witamin i minerałów
    To zwykłe przemęczenie czy już anemia? Sprawdź!
    • niedobory witamin i minerałów
  • Rzadkie i niebezpieczne pogrypowe zapalenie mięśnia sercowego – leczenie

    Czym jest pogrypowe zapalenie mięśnia sercowego? Jak rozpoznawać i leczyć to schorzenie? Co powinno niepokoić i kiedy natychmiast zgłosić się do lekarza? Poznaj szczegóły!
    • grypa
    • choroby serca
    Rzadkie i niebezpieczne pogrypowe zapalenie mięśnia sercowego – leczenie
    • grypa
    • choroby serca
  • Poważna choroba czy zwykły stres? Co oznacza kołatanie serca w młodym wieku?

    Kołatanie serca może wskazywać na rozwój poważnych chorób. Co powinno niepokoić? Kiedy najlepiej skonsultować się z lekarzem? Jak wygląda diagnostyka? Szczegóły znajdziesz w naszym artykule!
    • choroby serca
    Poważna choroba czy zwykły stres? Co oznacza kołatanie serca w młodym wieku?
    • choroby serca
  • Wysoki cholesterol – objawy, przyczyny i skutki, czyli wszystko, co powinieneś o nim wiedzieć

    Wysoki cholesterol prowadzi do wielu poważnych chorób, w tym miażdżycy. Jak się przed tym ochronić? O czym pamiętać, komponując codzienne menu? Na co uważać? Przeczytaj nasze porady!
    • cholesterol
    Wysoki cholesterol – objawy, przyczyny i skutki, czyli wszystko, co powinieneś o nim wiedzieć
    • cholesterol
  • Wpływ wysiłku fizycznego na układ krążenia: serce kocha siłownię!

    Nie od dziś wiadomo, że sport to zdrowie, ale czy wiesz, że wysiłek obniża tętno spoczynkowe i poprawia ukrwienie? Regularny trening zmniejsza też ryzyko zawału i miażdżycy. Dowiedz się więcej!
    • ćwiczenia prozdrowotne
    Wpływ wysiłku fizycznego na układ krążenia: serce kocha siłownię!
    • ćwiczenia prozdrowotne

Więcej artykułów na ten temat

  • Czym są zaburzenia lipidowe? Jakie produkty pomagają w obniżeniu poziomu złego cholesterolu? Dlaczego ruch jest tak istotny w profilaktyce zdrowotnej? Jak należy się odżywiać? Sprawdź!
  • Dobry cholesterol HDL − co to właściwie jest?

    Dobry cholesterol HDL − co to właściwie jest?

    · 5 minut czytania
    • cholesterol
    Co oznaczają skróty HDL i LDL? Czym grozi zwiększony poziom cholesterolu? Jakie są normy stężenia HDL w surowicy krwi? Więcej dowiesz się, czytając nasz artykuł. Zapraszamy do lektury!
  • Jak obniżyć trójglicerydy?

    Jak obniżyć trójglicerydy?

    · 6 minut czytania
    • cholesterol
    Wysokie trójglicerydy stanowią jedną ze składowych dyslipidemii aterogennej − stanu predysponującego do rozwoju miażdżycy. Izolowana hipertrójglicerydemia może być powodem ostrego zapalenia trzustki.