Zator płucny − jak się go leczy?

24. 7. 2019 · Edyta Jakubik · 4 minuty czytania
  • leczenie
Zator płucny − jak się go leczy?

Zator płucny, czyli zator tętnicy płucnej powoduje gwałtowną niezdrożność naczynia. To może prowadzić do zagrożenia życia i śmierci. Jak wynika z danych epidemiologicznych, jest to jedną z częściej występujących chorób układu sercowo-naczyniowego − co roku ok. 6 − 20 osób na 10 tysięcy zachoruje na zatorowość płucną. Zobacz, jak wygląda leczenie zatoru płucnego.

Co to jest zator płucny?

Zator płucny, inaczej zatorowość płucna to nagłe zamknięcie światła tętnicy płucnej lub jej rozgałęzień przez materiał zatorowy.

Co tworzy materiał zatorowy? Najczęściej jest to skrzeplina, czyli fragment skrzepniętej krwi w naczyniu, który spływa najczęściej z żył głębokich kończyn dolnych w wyniku zakrzepicy. Dlatego tak ważne jest, żeby każda osoba z podejrzeniem zakrzepicy żył głębokich miała wykonane badanie USG. To pomoże wykluczyć zator.

zator płucny co to

Bardzo rzadko materiałem zatykającym naczynie może fragment tkanki tłuszczowej, który może uwolnić się w wyniku złamania kości. Zator może spowodować też płyn owodniowy, który dostanie się do żył w czasie porodu. Najrzadziej zdarza się zator płucny spowodowany przez powietrze, które trafi do naczynia podczas usuwania cewnika.

Zator płucny − pierwsza pomoc

Zatorowość płucna nie musi się od razu się ujawniać. Może zacząć się od suchego kaszlu, któremu następnie może towarzyszyć krwioplucie, kłucie w klatce piersiowej czy duszność.

zator płucny pierwsza pomoc

Objawy chorego z zatorem płucnym zależą od rozległości zatorowości płucnej. Jeśli całkowicie zostanie zablokowane jedno z dużych naczyń, może dojść do nagłego zatrzymania krążenia. W wyniku tego, chory traci przytomność i dochodzi do ustania oddychania i czynności serca.

Chory umrze, jeśli w ciągu kilku minut nie zostanie podjęta resuscytacja krążeniowo-oddechowa, czyli ciągłe uciskanie mostka 30 razy, przerywane 2 wdechami ratowniczymi. W takim przypadku trzeba jak najszybciej wezwać karetkę i kontynuować akcję ratunkową do momentu przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego.

Zator płucny – leczenie

Leczenie zatoru płucnego składa się z 3 etapów:

  • pomocy doraźnej
  • udrożnienia zamkniętych naczyń
  • zapobieganiu nawrotom

To, jak będzie wyglądać leczenie, zależy od rodzaju zatorowości. Wyróżnia się: zatorowość niskiego, pośredniego i wysokiego ryzyka.

Pomoc doraźna to zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych, czyli: podanie tlenu, leczenie przeciwbólowe, uspokajające i zastosowanie leków poprawiających kurczliwość mięśnia sercowego, w razie jego dysfunkcji. Transport pacjenta do szpitala powinien odbywać się w pozycji półsiedzącej i bardzo ostrożnie, żeby nie doprowadzić do oderwania lub przemieszczenia się skrzeplin.

Żeby udrożnić tętnicę płucną stosuje się leczenie przeciwkrzepliwe i trombolityczne lub wykonuje się zabieg embolektomii. Pacjenci z zatorowością niskiego ryzyka otrzymują heparynę niefrakcjonowaną, która nie tylko rozpuszcza drobne skrzepliny, ale również zapobiega powstawaniu nowych.

zator płucny leczenie

Natomiast u chorych z zatorowością wysokiego ryzyka i po rozważeniu u osób z zatorowością pośredniego ryzyka stosuje się leczenie trombolityczne. W Polsce najczęściej podaje się alteplazę, rzadziej streptokinazę, które mają za zadanie rozpuszczenie skrzeplin zatykających naczynia.

Kiedy leczenie trombolityczne nie jest skuteczne lub są przeciwwskazania do jego zastosowania, można wykonać embolektomię. Jest to zabieg, który polega na otwarciu tętnicy płucnej i usunięciu skrzepliny. W niektórych przypadkach usuwa się skrzepliny za pomocą wprowadzonego do naczynia cewnika lub ultradźwięków. Niestety, jest to metoda, która często wiąże się z wysokim ryzykiem, dlatego jest rzadziej stosowana.

zator płucny jak leczyć

Ostatnim etapem leczenia zatorowości płucnej jest zapobieganie jej nawrotom. Dlatego wszyscy pacjenci otrzymują później leki przeciwkrzepliwe i kontynuują ich przyjmowanie przez kilka miesięcy lub do końca życia, w zależności od czynników ryzyka.

Zator płucny rokowania

Z powodu gwałtownego przebiegu, dużej śmiertelności i powikłań rokowania u pacjentów z zatorowością płucną są raczej złe. Niestety aż 15 − 27% pacjentów z zatorowością płucną spowodowaną zakrzepicą żył głębokich umiera. Tylko prawidłowe rozpoznanie i odpowiednio wcześnie wdrożone leczenie pozwalają zmniejszyć ten odsetek do ok. 2 − 8%. Dlatego największe szanse na przeżycie i małe powikłania mają chorzy, którzy zostaną szybko poddani leczeniu.

Więcej artykułów na ten temat

Edyta Jakubik