Wzdęcia w ciąży - jak sobie z nimi radzić i czy są niebezpieczne?

Ciąża w dużym stopniu zmienia funkcjonowanie organizmu kobiety. Przyszłe mamy skarżą się m.in. na dolegliwości związane z zaburzeniem pracy przewodu pokarmowego. Niektóre badania pokazują, że nawet połowa ciężarnych może zmagać się z uporczywymi wzdęciami. Sprawdź, co jest ich przyczyną. 

Wzdęcia podczas ciąży – co stoi za tym problemem? 

Wzdęciem nazywa się subiektywne odczucie tego, że w jamie brzusznej znajduje się nadmierna ilość gazów. Towarzyszy temu zwiększenie obwodu brzucha, a czasem także dyskomfort lub nawet ból. 

Wzdęcia u kobiet w ciąży mają często takie same przyczyny, jak u innych osób. Zaliczają się do nich: 

• spożywanie nadmiernej ilości pokarmów o potencjale wzdymającym, 
• picie napojów gazowanych, 
• żucie gumy, 
• zaburzenia flory jelitowej, 
• choroby jelit, 
• mówienie podczas jedzenia, 
• nietolerancje pokarmowe. 

Wzdęcia na początku ciąży 

Od pierwszych dni po poczęciu organizm kobiety produkuje coraz więcej progesteronu – hormonu, który odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu ciąży. Progesteron wpływa na wiele układów i narządów ciała, w tym również na układ trawienny i może przyczyniać się do wzdęć we wczesnej ciąży. Jego wysoki poziom w ciąży spowalnia perystaltykę przewodu pokarmowego. Mięśniówka jelit pracuje wolno i leniwie, a trawienie pokarmów jest utrudnione i wydłużone. 

Wzdęcia pod koniec ciąży 

W późnej ciąży do wzdęć może prowadzić nie tylko zwiększona aktywność progesteronu. Wraz ze wzrostem płodu, macica powiększa swój rozmiar i zajmuje coraz więcej miejsca w jamie brzusznej. Przesuwa jelita i uciska na nie. Zgromadzony w jelitach gaz jest więc usuwany stamtąd z utrudnieniem. 

Co może pomóc na wzdęcia w ciąży? 

Istnieje wiele sposobów na wzdęcia w ciąży. Warto stosować jednocześnie kilka z nich, co pozwala na zwiększenie skuteczności powziętych działań. 

Domowe sposoby na wzdęcia w ciąży 

W walce ze wzdęciami duże znaczenie mają domowe remedia. Oto niektóre ze sposobów na nadmierne wzdęcia w ciąży. 

• Zmniejsz ilość spożywanych produktów powodujących wzdęcia. Należą do nich m.in. rośliny strączkowe, rośliny cebulowate i krzyżowe, słodycze i słodkie napoje. 
• Odpowiednie nawodnienie. Jest konieczne dla właściwej pracy układu trawiennego. Pomaga zapobiegać zaparciom, które przyczyniają się do wzdęcia brzucha. 
• Jedz mniej, a częściej. Spożywanie małych porcji pokarmu mniej obciąża rozleniwione jelita i może zapobiegać pojawieniu się wzdęć. 
• Masaż brzucha. Może okazać się skuteczny u kobiet, które zmagają się ze wzdęciami w pierwszym trymestrze ciąży. Masowanie brzucha powinno odbywać się zgodnie z ruchem wskazówek zegara, bo w tym kierunku odbywa się perystaltyka jelit. 
• Herbatki ziołowe. Napary z mięty pieprzowej, kopru włoskiego i imbiru mogą przyspieszać usuwanie gazu uwięzionego w jelitach. Zanim sięgniesz po ziołowe herbaty, upewnij się, że mogą być stosowane jako preparaty dla kobiet w ciąży. 

Ćwiczenia na wzdęcia w ciąży 

Jeśli nie ma ku temu medycznych przeciwwskazań, w ciąży powinno się zachować regularną aktywność fizyczną. Każdego typu ruch pobudza pracę jelit i usprawnia wydalanie gazów. Bezpieczne aktywności to m.in.: 

• joga, 
• pływanie, 
• spacery, 
• nordic walking. 

Warto skorzystać z usług fizjoterapeuty lub fizjoterapeuty uroginekologicznego, który w szczególności specjalizuje się opieką nad kobietami ciężarnymi. 

Symetykon na wzdęcia w ciąży 

Kobiety ciężarne mogą sięgnąć po apteczne preparaty na wzdęcia w ciąży, które w swoim składzie zawierają symetykon. Jest to substancja powierzchniowo czynna. Jej działanie polega na zmniejszaniu napięcia powierzchniowego pęcherzyków gazu, dzięki czemu pękają. Mniejsze cząstki gazów mogą w łatwiejszy sposób zostać wydalone pod postacią wiatrów lub odbijania. 

Symetykon nie jest wchłaniany przez przewód pokarmowy i jest wydalony z organizmu w niezmienionej postaci, dzięki czemu nie wpływa na ciążę i rozwój płodu. 

Czy wzdęcia w ciąży są niebezpieczne? 

W większości przypadków wzdęcia są dokuczliwą, ale nieszkodliwą dolegliwością. Kobiety w ciąży powinny obserwować swój organizm i zwracać uwagę na niepokojące symptomy. Kiedy wzdęty brzuch jest wskazaniem do pilnej konsultacji z lekarzem? 

• Występowanie uporczywych zaparć lub biegunek, 
• Częste nudności i wymioty, 
• Gorączka, 
• Obecność krwi lub śluzu w stolcu, 
• Zaostrzenie chorób przewlekłych, 
• Wzdęcia przebiegające z bólem brzucha. 

Podsumowanie 

Wiele kobiet doświadcza wzdęć w czasie ciąży i jest to normalne zjawisko, które powinno ustępować i nie wpływać znacząco na dobrostan ciężarnej. Jeśli czujesz się zaniepokojona nadmiernymi wzdęciami, porozmawiaj ze swoim lekarzem rodzinnym lub z ginekologiem. Medyk oceni Twój stan zdrowia i wskaże, co robić, a czego unikać w ciąży, żeby zmniejszyć problem wzdętego brzucha.

Źródła:

1. G.H. Bręborowicz (red.), Położnictwo, wyd. III, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa, 2020
2. Symetykon – możliwe zastosowania w praktyce klinicznej i samoleczeniu, https://www.termedia.pl/poz/Symetykon-mozliwe-zastosowania-w-praktyce-klinicznej-i-samoleczeniu,43212.html, [dostęp: 25.01.2025 r.]
3. Graziano S., Johnson P., Mount K., Functional bowel disorders in pregnancy: effect on quality of life, evaluation and management, Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 2014
4. Indeks Leków MP, https://indeks.mp.pl/,  [dostęp: 25.01.2025 r.]
5. Grzymisławski M. Gulbicka P., Wzdęcia brzucha – najczęstsze przyczyny i postępowanie, Nursing and Public Health, 2016