Zakrzepica - leczenie farmakologiczne może uratować Ci życie!

31. 7. 2018 · Edyta Jakubik · 5 minut czytania
  • leczenie
Zakrzepica - leczenie farmakologiczne może uratować Ci życie!

Nieleczona lub niewłaściwie leczona zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych może prowadzić do udaru mózgu, zatorowości płucnej, a nawet może być zagrożeniem dla życia. Na czym polega leczenie zakrzepicy? W medycynie wyróżnia się 3 metody: niefarmakologiczną (ucisk), farmakologiczną i chirurgiczą.

Zakrzepica żył głębokich − objawy

Jakie są symptomy zakrzepicy? Pacjenci najczęściej zgłaszają, że na nodze nagle pojawił się obrzęk (noga spuchła). Zazwyczaj dotyczy to podudzia. Takiemu obrzękowi może towarzyszyć ból i miejscowe zasinienie. Możesz też mieć wrażenie, że Twoja noga jest dziwnie ciepła − tak się dzieje, kiedy jednocześnie występuje zapalenie żył głębokich.

Objawy zakrzepicy żył głębokich

Zakrzepica − co to jest?

Co sprzyja występowaniu zakrzepicy? Do powstania zakrzepu, a posługując się językiem medycyny − skrzepliny w żyle dochodzi, jeśli zostaną spełnione co najmniej 2  z 3 objawów tzw. triady Virchowa.

Triada Virchowa to:

  • zwolnienie przepływu krwi, np. w wyniku długotrwałego unieruchomienia lub ucisku na żyły, sprzyja temu długie siedzenie w jednym miejscu bez ruchu
  • zaburzenia czynników krzepnięcia – z powodu stosowanych leków (np. tabletek antykoncepcyjnych), odwodnienia, chorób dziedzicznych, chorób przewlekłych (np. choroby nowotworowe) i wraz z wiekiem (do przewagi czynników prozakrzepowych może dochodzić po 60. roku życia)
  • uszkodzenie ściany naczynia – spowodowane urazami lub mikrourazami

Więcej na temat zakrzepicy możesz też przeczytać w artykule: Choroba samolotowa. Czym jest zakrzepica?

Czym jest zakrzepica

Zakrzepica żył głębokich − leczenie

Leczenie zakrzepicy żył głębokich polega przede wszystkim na usunięciu przyczyn opisanych wyżej, czyli czynników sprzyjających tworzeniu się skrzepliny. Jeżeli Tobie lub Twoim bliskim doskwiera zakrzepica, pamiętaj, że bardzo ważny jest ruch. Jeśli tylko jest to możliwe zachęca się pacjentów do chodzenia. Pomaga on przywrócić prawidłowy przepływ przez naczynia żylne. Dodatkowo wykorzystuje się opatrunki uciskowe, żeby zapobiec zastojowi krwi w naczyniach.

Natomiast w przypadkach, kiedy wczesna aktywizacja nie jest możliwa, stosuje się uniesienie kończyny dolnej oraz leczenie farmakologiczne. Leki przeciwkrzepliwe, często nazywane potocznie przez pacjentów lekami „rozrzedzającymi” krew, mają za zadanie zapobiegać tworzeniu się skrzeplin (zakrzepów) w naczyniach i hamować powiększanie się już istniejących.

Z kolei chorym ze stwierdzoną skrzepliną w naczyniach podaje się leki trombolityczne. Są to leki, które rozpuszczają istniejący już zator. W sytuacjach szczególnych stosuje się chirurgiczne usunięcie skrzepliny, a czasami wszczepia się specjalne filtry do żyły głównej dolnej.

Zakrzepica − leczenie niefarmakologiczne

Leczenie niefarmakologiczne to stosowanie ucisku. Możesz do tego wykorzystać bandaż elastyczny lub pończochy uciskowe co najmniej II klasy ucisku (istnieją również rajstopy i podkolanówki uciskowe). Żeby prawidłowo założyć opatrunek uciskowy, zakładaj go zaraz po przebudzeniu, zanim wstaniesz z łóżka i zanim cała krew spłynie do nóg. Przy stosowaniu elastycznego bandaża należy pamiętać, że ucisk powinien być najsilniejszy na dole i stopniowo słabnący powyżej.

Leczenie niefarmakologiczne zakrzepicy

Jak długo trzeba chodzić z opatrunkiem uciskowym? Żeby leczenie było skuteczne, najlepiej noś taki opatrunek przez cały dzień. To lekarz zadecyduje, przez jaki okres czasu trzeba nosić pończochy czy kolanówki uciskowe, ale zwykle zaleca się nosić je przez 2 lata.

W leczeniu zakrzepicy uciskiem wykorzystuje się również specjalne mankiety zakładane na nogi. Do mankietów pompuje się powietrze. Dzięki temu wytwarza się odpowiednie ciśnienie, co przyspiesza ustąpienie bólu i obrzęku.

Zakrzepowe zapalenie żył − leczenie farmakologiczne

Farmakologiczne leczenie zakrzepowego zapalenia żył głębokich najczęściej rozpoczyna się od podawania heparyn. A to dlatego, że działa ona bardzo szybko. Stosuje się heparynę niefrakcjonowaną i podaje się ją dożylnie lub podskórnie. Takie leczenie wymaga monitorowania krzepnięcia za pomocą wskaźnika APTT (czyli czasu aktywacji tromboplastyny). Dlatego zdecydowanie częściej podaje się podskórnie heparyny drobnocząsteczkowe, których nie trzeba monitorować. Zanim lekarz zdecyduje się na leczenie heparynami, najpierw oceni Twoją liczbę płytek krwi, żeby uniknąć wystąpienia małopłytkowości.

Zakrzepowe zapalenie żył − leczenie farmakologiczne

Wśród doustnych leków przeciwkrzepliwych wyróżnia się:

  • takie, które wymagają ścisłej kontroli wskaźnika INR (czyli czasu protrombinowego, który jest parametrem krzepnięcia krwi) ─ są to antagoniści witaminy K
  • takie, które tego nie wymagają, czyli tzw. nowe doustne leki przeciwkrzepliwe

Antagoniści witaminy K to acenocumarol lub warfaryna. Trzeba je dawkować w taki sposób, żeby wskaźnik INR podczas leczenia mieścił się w zakresie między 2 − 3 (w niektórych przypadkach 2,5-3,5).

Natomiast nowe doustne leki przeciwkrzepliwe to rywaroksaban, dabigatran, apiksaban. Nie wymagają monitorowania. Jednak, żeby móc je przyjmować trzeba mieć wydolne nerki. Dlatego przed ich podanie lekarz sprawdzi poziom kreatyniny i filtrację kłębuszków nerkowych (wskaźnik GFR).

Możliwe jest też farmakologiczne leczenie trombolityczne ma na celu rozpuszczenie skrzepliny powstałej w naczyniach. Ale stosuje się je w szczególnych przypadkach ciężkiej zakrzepicy. A to dlatego, że istnieje duże ryzyko krwawienia.

Tabletki na zakrzepicę

Zakrzepica − leczenie chirurgiczne

Najbardziej inwazyjną metodą leczenia zakrzepicy jest zabieg chirurgiczny. Leczenie chirurgiczne to przezskórne usunięcie skrzepliny z naczynia. Podczas zabiegu wykonuje się fragmentację skrzepliny i jednocześnie odsysa się masy zakrzepowe. Stosuje się do tego cewniki donaczyniowe, przez które wprowadza się specjalne końcówki.

U pacjentów z wysokim ryzykiem wystąpienia udaru i zatorowości płucnej wszczepia się przezskórnie filtry do żyły głównej dolnej. Dzięki temu fragmenty skrzepliny zostaną zatrzymane, zanim trafią do serca i nerek. Z uwagi na znaczne ograniczenia tej metody, stosuje się ją rzadko, głównie u chorych z przeciwwskazaniami do farmakologicznego leczenia przeciwkrzepliwego.

Więcej artykułów na ten temat

Edyta Jakubik