Aronia – zastosowanie, działanie, właściwości lecznicze i kosmetyczne

Aronia to roślina z rodziny Rosaceae, spokrewniona z powszechnie znaną jarzębiną. Jest krzewem osiągającym około 2-3 metry wysokości. Najpopularniejsze gatunki aronii to: czarnoowocowa, czerwona i śliwolistna. Jakie są jej właściwości i jak działa na organizm człowieka? Warto się tego dowiedzieć, bowiem posiada także  cechy lecznicze!

Aronia i jej przetwory są znane już od wieków!

Krzew aronii był już uprawiany przez rdzenne ludy Ameryki Północnej. W wieku XVII został sprowadzony z Ameryki do Europy, gdzie rozpowszechnił się zwłaszcza na terenie Skandynawii i Rosji. Z owoców aronii korzystano w celach leczniczych, na przykład w zwalczaniu chorób układu pokarmowego, infekcji wirusowych i bakteryjnych, jako lek na zbijanie gorączki. Co ciekawe wykorzystanie aronii na szeroką skalę rozpowszechniło się po wybuchu elektrowni jądrowej w japońskiej Fukushimie. Stosowano ją w celu niwelowania skutków choroby popromiennej.

Aronia - właściwości lecznicze

Owoce jagodowe, do których należy także aronia, charakteryzują się szeroką listą właściwości prozdrowotnych. Dlatego też jej owoce zostały szczegółowo przebadane w kierunku potencjalnego działania leczniczego. Wykazano, że soki, świeże owoce,  jak również  przetwory z owoców aronii są  bogate przede wszystkim w związki o charakterze antyoksydacyjnym. Roślina ta cechuje się nawet czterokrotnie wyższym wpływem antyoksydacyjnym, niż borówki, truskawki, a także jabłka, winogrona czy żurawina! A to sprawia, że aronia wykazuje działanie przeciwnowotworowe, przeciwkrzepliwe, przeciwmiażdżycowe oraz antycukrzycowe.

Aronia - właściwości zdrowotne: czy niweluje ryzyko nowotworów?

Silne właściwości antyoksydacyjne aronii powodują, że naukowcy chętnie badają ten produkt w kontekście działania przeciwnowotworowego. Wnioski z badań są bardzo zachęcające. Dowiedziono na przykład, że zawarte w owocach antocyjany mogą hamować działanie enzymów biorących udział w szkodliwych przemianach mutagennych zachodzących w komórkach.

Dowiedź się także, dlaczego profilaktyka nowotworów ma tak duże znaczenie.

Opisane działanie wiąże się także z właściwościami przeciwnowotworowymi aronii. W badaniach wykazano, że zarówno ekstrakty z owoców, jak i sok z aronii mogą hamować rozwój raka jelita grubego. Aronia poprawia także funkcje komórek wątroby, siatkówki (w oku) czy też żołądka. Jej działanie ochronne na wymienione rodzaje komórek przyczynia się również do zmniejszenia ryzyka rozwoju chorób tych narządów oraz wystąpienia nowotworów. Dlatego też wyciąg z niej znajdziemy w wielu suplementach diety, np. Lutezan Premium, suplement diety na wzrok czy błonnik w kapsułkach Aronia Powder Pharmovit.

Aronia – działanie związane z układem krążenia

Można stwierdzić, że aronia (przetwory, soki, owoce) to surowiec bardzo korzystny dla serca człowieka, a w zasadzie dla całego układu sercowo-naczyniowego. Stwierdzono, że związki w niej zawarte (zwłaszcza polifenole) mogą wpływać ochronnie na komórki naczyń krwionośnych oraz mięśnia sercowego. Dodatkowo mają działanie hipotensyjne i mogą przyczyniać się do obniżania stężenia cholesterolu oraz triglicerydów, niwelując tym samym ryzyko rozwoju miażdżycy.

Sok z aronii w badaniach działała wielokierunkowo na polepszenie profilu lipidowego także u pacjentów, u których stwierdzono już rozwinięte problemy ze stężeniem cholesterolu we krwi. Dodatkowo obserwuje się, że spożywanie świeżych owoców oraz przetworów prowadzi do stopniowego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi, co może być korzystne zarówno dla osób z rozwiniętym nadciśnieniem, jak i dla tych, którzy chcą podjąć działania profilaktyczne.

Czy aronia na odchudzanie to dobry pomysł?

W wielu badaniach wykazano, że aronia (zwłaszcza sok z aronii) stosowana regularnie przyczynia się do normalizacji masy ciała. Trzeba jednak podkreślić, że fakt ten dotyczył przede wszystkim osób, które cierpiały na cukrzycę lub insulinooporność. Zmniejszenie masy ciała zaobserwowane w badaniach było w dużej mierze wynikiem uregulowania gospodarki węglowodanowej, polegającej na obniżeniu stężenia glukozy na czczo, zwiększeniu wrażliwości komórek ciała na działanie insuliny, a także obniżeniu wartości hemoglobiny glikowanej.

Nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, że aronia odchudza. Zmniejszenie masy ciała może wystąpić, ale nie musi jako efekt wtórny uregulowania reakcji organizmu na węglowodany.

Sprawdź też, jak powinna wyglądać dieta w cukrzycy typu 1.

Aronia w kosmetyce – właściwości i zastosowanie

Zastosowanie aronii w kosmetyce wynika głównie z antyoksydacyjnego działania związków zawartych w tej roślinie. Mają one właściwości przeciwstarzeniowe, ale także mogą niwelować szkodliwe reakcje skórne związane z ekspozycją na promienie UVA/UVB. Często są więc dodawane do kremów przeciwzmarszczowych. Zatem aronia stosowana w różnych formach nie tylko może spowalniać procesy starzenia skóry, ale i zmniejszać ryzyko pojawienia się przebarwień skórnych czy też rozwoju czerniaka (raka skóry).

Aronia – przetwory do samodzielnego przygotowania

Owoce krzewu aronii wykorzystuje się w produkcji dżemów, galaretek, herbat owocowych, a także alkoholi. Wytłoki z aronii są natomiast chętnie wykorzystywane w paszach dla zwierząt. Co ciekawe, ten sam surowiec stosuje się również w produkcji przetworów mięsnych! To dlatego, że może poprawiać trwałość oraz korzystnie wpływać na  smak, zapach wyrobów. Badania nad zastosowaniem aronii w tego typu produktach nadal trwają, ale już dostarczają bardzo pozytywnych wniosków.