Jak chronić się przed kleszczami? Czy domowe sposoby są skuteczne?

Ugryzienie kleszcza może mieć poważne konsekwencje. Te pajęczaki przenoszą boreliozę, którą bardzo trudno wykryć, a jeszcze trudniej wyleczyć. Zobacz, jak chronić się przed kleszczami i jakie są skuteczne, naturalne sposoby na kleszcze.

Jak chronić się przed kleszczami?

Z kleszczami mamy do czynienia przez większość roku. Budzą się do życia w marcu i giną koło listopada. Kleszcze to niewielkie pajęczaki, które mogą przenosić groźne choroby. Tą, o której mówi się najczęściej, jest borelioza. Choroba upośledza wiele funkcji organizmu i co gorsza, zwykle dość trudno ją wykryć. Borelioza to jednak niejedyne zagrożenie ze strony kleszcza. Bardzo groźne jest także odkleszczowe zapalenie mózgu (w skrócie KZM), którego tak naprawdę nie da się wyleczyć, a jedynie złagodzić objawy.

Jak więc się chronić?

Gdzie spotkasz kleszcze?

Kleszcze najczęściej ukrywają się w trawach czy w krzewach do wysokości 150 cm. Można spotkać je na cienistych i wilgotnych łąkach, w lasach czy nad rzeką. Pajęczaki te nie lubią wygrzewać się na słońcu. Kleszcze najbardziej głodne są rano i po południu i to właśnie wtedy najczęściej wbijają się w skórę swojej ofiary. Mogą atakować nie tylko ludzi, ale i zwierzęta, gdyż żywią się krwią.

Sprawdź też, jak chronić dziecko przed kleszczami: Jak zabezpieczyć dziecko przed kleszczami i nie zepsuć mu zabawy na łące?

Ochrona przed kleszczami - profilaktyka

Przed kleszczami najlepiej ochronić się zachowując zdrowy rozsądek. Kiedy wybierasz się na spacer:

• Unikaj nieuczęszczanych ścieżek, porośniętych gęstymi trawami,
• Staraj się też nosić  długi rękaw i długie nogawki,
• Chroń głowę chustką lub czapką. Kleszcze mogą „podróżować” z Tobą na włosach czy na skórze, a dopiero później, kiedy wybiorą odpowiednie miejsce, wpijają się w skórę,
• Stosuj kosmetyki odstraszające kleszcze lub naturalne olejki zapachowe.

Kleszcze lubią miejsca ciepłe i wilgotne, dlatego często możesz je znaleźć w zgięciach łokci czy w pachwinach. Właśnie dlatego, że kleszcze mogą z Tobą wędrować, najlepiej noś jasne ubrania, żeby można było szybko kleszcza zauważyć. Po każdym spacerze w lesie czy na łące dobrze sprawdź swoją skórę. Najlepiej rozbierz się i obejrzyj się dokładnie. Możesz poprosić też kogoś o sprawdzenie Twoich pleców, głowy czy tyłu nóg.

Co zrobić jak ugryzie kleszcz?

Najważniejsze jest zachowanie spokoju. Kleszcza trzeba wyciągnąć, ale nie przekręcać! Przekręcanie kleszcza może doprowadzić do rozerwania owada, a jego części zostaną w Twojej skórze i trudno będzie je wyciągnąć. Co więcej, rozerwany kleszcz to tylko większe ryzyko zakażenia.

Dowiedz się, jak prawidłowo wyciągnąć kleszcza.

Pamiętaj też, żeby kleszcza niczym nie smarować - ani masłem, ani wazeliną, ani tym bardziej alkoholem. Możesz natomiast przemyć spirytusem narzędzie do usuwania kleszcza. Warto wiedzieć, że w aptekach są dostępne specjalne zestawy do usuwania kleszczy. Zawierają one zamrażacz, który skutecznie uśmierca kleszcza, oraz narzędzie do łatwego usunięcia go ze skóry. 

Kiedy już kleszcza wyciągniesz, zdezynfekuj miejsce ukąszenia preparatami do dezynfekcji, które masz w apteczce, jak woda utleniona czy spirytus. Obserwuj miejsce ukąszenia i całe ciało. Sprawdzaj, czy nie pojawia się wędrujący rumień, który jest charakterystyczny dla boreliozy. 

Sprawdź też akcesoria do usuwania kleszczy.

Podsumowanie

Kleszcze mogą przenosić groźne choroby, takie jak borelioza i KZM. Chcąc się przed nimi chronić, unikaj wysokiej trawy, noś długie ubrania i stosuj repelenty lub naturalne olejki (lawendowy, goździkowy, cytrynowy). Po spacerze dokładnie obejrzyj ciało. Jeśli znajdziesz kleszcza, usuń go ostrożnie, nie przekręcając i nie smarując żadnymi substancjami. Miejsce ukąszenia zdezynfekuj i obserwuj skórę – w razie niepokojących objawów skonsultuj się z lekarzem. Profilaktyka to najważniejszy sposób ochrony przed kleszczami.

Bibliografia:

1. https://www.researchgate.net/profile/Dorota-Kiewra/publication/242415140_EKSPOZYCJA_NA_UKLUCIA_PRZEZ_KLESZCZE_A_WYSTEPOWANIE_RUMIENIA_WEDRUJACEGO_U_PACJENTOW_Z_BORELIOZA_Z_LYME_NA_TERENIE_DOLNEGO_SLASKA_1_Zaklad_Parazytologii_Instytutu_Genetyki_i_Mikrobiologii_Uniwersytetu/links/0046352a1893b6a354000000/EKSPOZYCJA-NA-UKLUCIA-PRZEZ-KLESZCZE-A-WYSTEPOWANIE-RUMIENIA-WEDRUJACEGO-U-PACJENTOW-Z-BORELIOZA-Z-LYME-NA-TERENIE-DOLNEGO-SLASKA-1-Zaklad-Parazytologii-Instytutu-Genetyki-i-Mikrobiologii-Uniwersytetu.pdf [dostęp 24.02.2025]
2. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3542482/ [dostęp 24.02.2025]
3. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4477530/ [dostęp 24.02.2025]