Onycholiza paznokci (odklejanie się paznokcia od łożyska) – przyczyny, objawy, rozpoznanie i leczenie

Onycholiza to choroba paznokci, która objawia się odklejeniem paznokcia od łożyska. Stanowi nie tylko estetyczny problem, ale również może zwiększać ryzyko rozwoju bakterii, grzybów czy drożdżaków. Dowiedz się, jak rozpoznać onycholizę, a także co zrobić, kiedy już się pojawi.

Co to jest onycholiza i gdzie się pojawia?

Onycholiza to choroba, która powoduje odklejanie się paznokcia od łożyska. Pod odwarstwioną płytką pojawiają się pęcherzyki powietrza, które z czasem się powiększają. W pustej przestrzeni zaczynają zbierać się zanieczyszczenia, które są doskonałym siedliskiem dla rozwoju bakterii, grzybów i drożdżaków. Paznokieć objęty onycholizą ma biały kolor, jednak w wyniku zakażenia może być również szary, brązowy, a nawet czarny. Onycholiza paznokci jest bezbolesna, dlatego łatwo ją przegapić, zwłaszcza jeśli na co dzień malujesz paznokcie lub regularnie wykonujesz hybrydę.

Przyczyny onycholizy

Do rozwoju onycholizy może przyczynić się wiele czynników, od błahych, które łatwo wyeliminujesz, aż do poważniejszych, które mogą wymagać pomocy lekarskiej. Do najczęstszych powodów onycholizy należą:

• Urazy mechaniczne, np. zbyt mocne opiłowanie płytki, uderzenie,
• Nieumiejętnie wykonany manicure lub pedicure,
• Infekcje paznokci, np. grzybica,
• Niedobory witamin C, A, E oraz witamin z grupy B, a także żelaza,
• Niektóre choroby, np. cukrzyca, łuszczyca, atopowe zapalenie skóry, choroby tarczycy, toczeń układowy,
• Kontakt z drażniącymi substancjami, jak aceton czy formaldehyd, 
• Czynniki genetyczne,
• Stosowanie niektórych leków,
• Idiopatyczne (bez określonej przyczyny),
• W przypadku onycholizy stóp – noszenie ciasnego i niewygodnego obuwia.

Bardzo popularna staje się onycholiza po hybrydzie. Samo wykonywanie hybrydy nie jest przyczyną powstawania zmian na paznokciach. Lakier nałożony na płytkę sprawia, że jest ona mniej elastyczna niż naturalna i gorzej współpracuje z łożyskiem. W wyniku tego o wiele łatwiej o uraz mechaniczny, który może prowadzić do rozwoju onycholizy. Ponadto w lakierach hybrydowych i innych środkach niezbędnych do wykonania tego zdobienia paznokci mogą znajdować się substancje o działaniu alergizującym. Często to one przyczyniają się do rozwoju onycholizy zwłaszcza u osób, które mają na nie uczulenie. Jeśli chcesz malować paznokcie, możesz sięgnąć po odżywki do paznokci.

Objawy onycholizy

Warto wiedzieć, jak wygląda onycholiza, aby móc odpowiednio zareagować. Sama w sobie nie jest bolesna, co może utrudniać diagnostykę, jednak w wyniku zakażenia bakteryjnego może powodować dyskomfort. Zazwyczaj wtedy pojawiają się zaczerwienienie, obrzęk, ropa i dolegliwości bólowe. Objawy onycholizy to:

• Oddzielenie płytki paznokciowej od łożyska,
• Zgrubienie płytki,
• Zaczerwienienie paznokci,
• Przebarwienia,
• Pojawienie się wgnieceń w płytce paznokcia,
• Ropnie pod paznokciem,
• Krwawienie pod paznokciem,
• Pogorszenie kondycji paznokci.

Onycholiza po hybrydzie, jak i ta spowodowana urazem czy niedoborami może objawiać się w podobny sposób, dlatego znalezienie przyczyny i jej wyeliminowanie jest pomocne w procesie leczenia.

Czym się różni onycholiza od grzybicy paznokci?

Warto wiedzieć, że onycholiza a grzybica to dwie całkiem różne jednostki chorobowe. Onycholiza paznokci powoduje oddzielenie się płytki paznokcia od łożyska, niezależnie od przyczyny, jaka ją wywołuje. Grzybica natomiast to choroba paznokci wywołana zakażeniem grzybiczym. Nieleczona onycholiza może prowadzić natomiast do rozwoju grzybicy, stąd też mogą wynikać trudności diagnostyczne. 

W jednym i drugim przypadku bardzo ważne jest dbanie o prawidłową higienę, a także skracanie paznokci, aby ograniczać ryzyko rozwoju drobnoustrojów.

Sprawdź także: Leki na grzybicę.

Diagnostyka onycholizy paznokci

Diagnostyka choroby nie jest trudna. Każdy dermatolog, wie jak wygląda onycholiza na paznokciach. 

• Duże znaczenie dla podjęcia kolejnych kroków ma przyczyna powstawania zmian na paznokciach. Jeśli są to niedobory witamin czy niektóre choroby, to ważne będzie rozszerzenie diagnostyki. Pomoże to ustalić kierunek leczenia czy włączenia odpowiedniej suplementacji.
  
• Zmiany na paznokciach spowodowane noszeniem długich paznokci czy wykonywaniem manicure hybrydowego będą wymagały zaprzestania tych czynności. Uszkodzona macierz paznokcia w onycholizie wymaga maksymalnego skrócenia paznokci i ich regularnego obcinania. W przypadku poważniejszych chorób konieczne jest wyeliminowanie pierwotnej przyczyny.

Jak wygląda etap powstawania onycholizy?

Onycholiza rozwija się stopniowo. Początkowo dochodzi do odklejenia się paznokcia od łożyska. Może ono być minimalne, co łatwo można przeoczyć. Z czasem paznokieć staje się biały, a pod nim powstaje pusta przestrzeń, która jest doskonałym miejscem do bytowania i rozwoju różnych patogenów. Z czasem nieleczona onycholiza zaczyna postępować w kierunku nasady paznokcia. Zwiększa się pusta przestrzeń pomiędzy łożyskiem a płytką paznokciową. Zmienia się również kolor paznokcia. W zaawansowanej postaci choroby dochodzi do całkowitego odklejenia się paznokcia od łożyska. Skutkuje to jego utratą. Na tym etapie mogą nasilać się zakażenia bakteryjne i grzybicze. Każdy z tych etapów może inaczej przebiegać u każdego. Rozwój zmian trwa zazwyczaj od kilku tygodni do miesięcy. Może on szybciej przebiegać u osób, które permanentnie naruszają płytkę paznokcia.

Do jakiego lekarza udać się z onycholizą?

Dermatolog czy podolog? Wybór lekarza zależy od przyczyny i umiejscowienia zmian chorobowych. Na stopach onycholiza zazwyczaj jest spowodowana noszeniem źle dobranego obuwia, uciskiem, nieprawidłowo wykonanym pedicure czy uszkodzeniami mechanicznymi. W takich sytuacjach dobrym rozwiązaniem będzie podolog, który jest specjalistą w zakresie leczenia chorób stóp. Onycholiza paznokci przebiegająca wraz z łuszczycą, grzybicą czy atopowym zapaleniem skóry wymaga wizyty u dermatologa. Dobierze on odpowiednie leki na problemy skórne, które nie tylko poprawią wygląd paznokci, ale również skóry.

Onycholiza – leczenie

Leczenie onycholizy to proces długotrwały i wymagający dużej dozy cierpliwości. Nie istnieje żaden szybki sposób na ponowne przymocowanie paznokcia. Wzrost paznokci można wspierać, stosując odpowiednie preparaty, a także dbając o higienę rąk i stóp. Dermatolog najczęściej zaleca maści i kreme aplikowane miejscowo. Kosmetyki wspomagają wzrost, a także hamują rozwój bakterii czy grzybów. Pomocne są również środki, które wspomagają regenerację łożyska. Leczenie onycholizy trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy, podczas których należy dbać o higienę, suchość i odpowiednią długość paznokci. Całkowity odrost paznokci u rąk może trwać do 4-6 miesięcy, natomiast w przypadku stóp jest on nawet dwukrotnie dłuższy.

Onycholiza – leczenie domowe

Domowe sposoby leczenia onycholizy będą doskonałym uzupełnieniem środków przepisanych przez lekarza. 

• Często stosowany jest olejek z drzewa herbacianego, który wykazuje działanie antybakteryjne. Ponadto w paznokcie można wcierać olejek pomarańczowy czy z trawy cytrynowej, które wykazują właściwości antyseptyczne.
• Warto włączyć do pielęgnacji olejki do rąk, które zadbają nie tylko o paznokcie, ale również o skórę wokół.
• Duże znaczenie ma ochrona paznokci przed uszkodzeniami mechanicznymi. Pomocne może być stosowanie jednorazowych rękawiczek ochronnych, stosowanie kremów do rąk, a także zrezygnowanie z wykonywania manicure hybrydowego i noszenia długich paznokci. 

Istnieją również niepotwierdzone sposoby leczenia onycholizy z użyciem octu, sody oczyszczonej lub czosnku. Należy z nimi uważać, ponieważ mogą pogorszyć stan paznokci.

Sprawdź najlepsze kremy do stóp.

Sprawdź popularne kategorie

Co w przypadku nieleczonej onycholizy?

Nieleczona onycholiza może doprowadzić do trwałego uszkodzenia macierzy. To właśnie ona jest odpowiedzialna za wzrost paznokcia. Zaawansowana choroba prowadzi do zahamowania tworzenia nowego paznokcia lub zmienia jego wygląd. Mogą wystąpić trwałe deformacje, a także kruchość, które są trudne do wyleczenia. Nieleczona onycholiza sprzyja też rozwojowi bakterii i grzybów, prowadząc do grzybicy paznokci, która może wymagać włączenia leczenia ogólnoustrojowego.

Powikłania po onycholizie

Oddzielenie się paznokcia od łożyska tworzy przestrzeń, w której powstaje wilgotne środowisko idealne dla rozwoju grzybów i bakterii. Infekcje mogą regularnie nawracać. Często stosowanie miejscowego leczenia czy domowych sposobów jest niewystarczające. Źle leczona onycholiza lub brak podjęcia jakichkolwiek działań może wymagać włączenia antybiotyku lub innego leczenia ogólnoustrojowego.

Sprawdź także: Leki na łuszczycę.

Profilaktyka onycholizy

Dbanie o paznokcie pozwala utrzymać je w dobrej kondycji. Profilaktyka onycholizy powinna ograniczać ryzyko mechanicznych urazów, które mogą doprowadzić do odklejenia się płytki paznokcia. Nie należy obgryzać paznokci ani używać ich do otwierania puszek czy innych przedmiotów. Ich skracanie powinno być umiejętne, dlatego czasem warto pozostawić tę kwestię specjaliście. 

Warto ograniczyć kontakt z drażniącymi substancjami, detergentami czy niektórymi środkami czyszczącymi. Do sprzątania można używać jednorazowych rękawiczek. W przypadku onycholizy stóp konieczne jest dobranie wygodnego obuwia, najlepiej wykonanego z naturalnych tkanin. Paznokcie u nóg powinny być równo obcięte, a skóra zadbana. Warto stosować kosmetyki do stóp, które pomogą utrzymać higienę, a także poprawią kondycję skóry.

Możesz również zadbać o dietę. Wzbogać ją o witaminy A, E, C i z grupy B, a także krzem, cynk i żelazo. Znajdziesz je również w suplementach diety na paznokcie. Dbaj o odpowiednie nawodnienie organizmu, a także dobry jakościowo sen.

Onycholiza – FAQ

Poniżej prezentujemy odpowiedzi na często zadawane pytania dot. onycholizy.

Podsumowanie

Onycholiza powoduje odklejenie się płytki paznokcia od łożyska, co jednocześnie stanowi problem estetyczny i medyczny. Włączenie odpowiedniego leczenia i wyeliminowanie przyczyny choroby pozwoli Ci po kilku miesiącach cieszyć się zdrowymi i zadbanymi paznokciami. W tym czasie warto uzbroić się w cierpliwość i stosować do zaleceń lekarza.

Źródła:

1. A. Królik, S. Kubisiak-Rzepczyk, H. Adamski, Z. Jenerowicz, D. Muth, Onycholysis associated with green nail dyschromia, “Przegląd Dermatologiczny” 2020;107(6), s. 546-550.
2. S. Gregoriou, G. Argyriou, G. Larios, D. Rigopoulos, Schorzenia paznokci a choroby układowe — o czym mówi nam wygląd paznokci?, “Forum Medycyny Rodzinnej” 2009;3(2), s. 129-135.
3. O. Braun-Falco, G. Plewing, H. H. Wolff i in., Dermatologia, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2010. 
4. R. Maleszka, V. Ratajczak-Stefańska, M. Boer, M. Kiedrowicz, Choroby paznokci w praktyce kosmetologicznej, “Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie”, 2010, 56, 1, s. 57–64.