Skóra po radioterapii – czym smarować? Jak powinna wyglądać pielęgnacja?

Pielęgnacja skóry po radioterapii jest bardzo ważna. Radioterapia sprawia, że pacjent może cierpieć na popromienne zapalenie skóry. W wyniku tego skóra może być sucha, szorstka, może łuszczyć się i pękać.

Z tego artykułu dowiesz się:

• jak dbać o skórę w trakcie radioterapii i po niej,
• na co powinien przygotować się pacjent przed naświetleniami,
• jakie preparaty stosować oraz kiedy konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Jak radioterapia wpływa na skórę?

Radioterapia jest jednym ze sposobów terapii nowotworów złośliwych. Jak każda metoda leczenia, również i radioterapia ma zarówno swoje działania pożądane, jak i te niepożądane. Jednym ze skutków ubocznych radioterapii jest popromienne zapalenie skóry, bo podczas naświetlań to skóra jest bezpośrednio narażona na szkodliwe działanie promieni. Stopień uszkodzenia skóry można jednak zminimalizować przez odpowiednią pielęgnację.

Sprawdź też maści i spraye na rany i podrażnienia.

Rodzaje radioterapii a stan skóry

Radioterapia może odbywać się za pomocą tak zwanej teleradioterapii, czyli naświetlania ogniska nowotworowego z zewnątrz, z odległości kilkudziesięciu centymetrów. Innym sposobem jest brachyterapia, czyli naświetlanie w bezpośrednim sąsiedztwie guza lub wręcz w jego obrębie. Największe działania niepożądane widoczne są na skórze po teleradioterapii. 

Działanie radioterapii na skórę

Promienie mają za zadanie uszkodzić komórki nowotworowe. Nie są jednak obojętne dla zdrowych tkanek, które napotykają na swojej drodze.

Jakie zmiany skóry występują po radioterapii? Do najczęstszych skutków niepożądanych radioterapii należą: 

• Nadmierna suchość i złuszczanie skóry. Często schodzi skóra po radioterapii i jest wynik uszkodzenia gruczołów łojowych i potowych, 
• Wypadanie włosów związane z uszkodzeniem mieszków włosowych,
• Rumień skóry oraz jej nadmierne ucieplenie wynikające z wyrzutu cytokin, czyli mediatorów stanu zapalnego,
• Hiperpigmentacja, związana ze stymulacją melanocytów przez promieniowanie,
• Świąd skóry po radioterapii zdarza się dość często i jest związany z podrażenieniem,
• Atrofia, czyli zanik skóry (z czasem staje się ona cienka, delikatna jak pergamin),
• Teleangiektazje, czyli pajączki naczyniowe,
• Zgrubienia skóry i bliznowacenie,
• Obrzęki.

Sprawdź też leki i preparaty na problemy skórne.

Sprawdź popularne kategorie

Skóra po radioterapii − pielęgnacja

Podczas naświetlań musisz przygotować się na to, że skóra po radioterapii powinna być traktowana z dużą delikatnością i uwagą, bo z czasem stanie się ona wrażliwa i podatna na uszkodzenia. Odpowiedni krem jest bardzo istotny, ale zwróć uwagę na wszystkie etapy pielęgnacji, począwszy od mycia.

Mycie skóry po radioterapii jest bardzo zalecane. Krótki, letni prysznic to najlepszy sposób na higienę skóry po naświetleniach. Lepiej unikaj zbyt ciepłej wody, a w szczególności długich i gorących kąpieli w wannie. Jakie mydło przy radioterapii? Do mycia najlepiej wybrać delikatny preparat na bazie emolientów, o neutralnym dla skóry pH, koniecznie bez zawartości mydła!

Pielęgnacja skóry po radioterapii to też jej odpowiednie osuszanie − używaj tylko delikatnych, miękkich ręczników i pamiętaj, żeby nie pocierać skóry, zamiast tego delikatnie przykładaj ręcznik do jej powierzchni. 

Skóra po radioterapii − czym smarować?

Jakie kosmetyki i kremy do skóry po radioterapii warto stosować? Skóra po radioterapii jest sucha, podrażniona i pozbawiona naturalnego płaszcza lipidowego. Żeby go odbudować, konieczne są odpowiednie dermokosmetyki. Zwróć uwagę, żeby w ich składzie były takie substancje jak D-pantenol, alantoina o kojącym działaniu, wyciąg z nagietka lekarskiego, ceramidy.

Bardzo skuteczne w ograniczaniu odczynu popromiennego skóry po radioterapii są też nawilżające preparaty na bazie kwasu hialuronowego i opatrunki zawierające jony srebra, które ograniczają wzrost bakterii. Zanim jednak użyjesz nowego kosmetyku, wcześniej wypróbuj go na małym fragmencie zdrowej skóry, np. na przedramieniu i obserwuj, czy nie zachodzi żadna niepożądana reakcja. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów kosmetycznych do pielęgnacji skóry podczas radioterapii.

Sprawdź też leki i suplementy na choroby skóry.

Czy pielęgnacja skóry po radioterapii wystarczy? Kiedy iść do lekarza?

W przypadku pojawienia się nasilonego odczynu popromiennego sama pielęgnacja skóry po radioterapii może okazać się niewystarczająca. W takiej sytuacji warto skonsultować się z lekarzem, który może zalecić włączenie leczenia za pomocą miejscowych glikokortykosteroidów, o działaniu przeciwzapalnym, specjalistycznych opatrunków i antybiotyków może okazać się skuteczne. Leczeniem skórnych powikłań po radioterapii zajmują się najczęściej chirurg i dermatolog, którzy ściśle współpracują z onkologiem, by zapewnić pacjentowi najlepszą opiekę.

Jak pielęgnować skórę po radioterapii? Podsumowanie

Pielęgnacja skóry przy radioterapii jest niezwykle istotna. Pozwala ona uniknąć nasilonych działań niepożądanych tego typu terapii. Przede wszystkim warto używać kosmetyków zawierających w swoim składzie kojące komponenty. Dobrze sprawdzi się pantenol i alantoina. Skórę po radioterapii należy też nawilżać, a do tego doskonale nadaje się kwas hialuronowy. Czasem sama pielęgnacja po naświetleniach może okazać się niewystarczająca, wówczas warto odwiedzić lekarza, który zaleci odpowiednią terapię.