Basen w ciąży − czy jest bezpieczny?

Basen w ciąży to jedna z najbezpieczniejszych form aktywności fizycznej. Dlaczego? Odciąża kręgosłup, poprawia krążenie i wspiera przygotowanie do porodu. Może być dobrym wyborem zarówno dla kobiet aktywnych przed ciążą, jak i tych, które wcześniej nie ćwiczyły. Aby korzystanie z basenu w czasie ciąży było bezpieczne, warto zadbać o higienę i odpowiednie przygotowanie do wizyty na pływalni.

Ćwiczenia w wodzie, takie jak pływanie czy aerobik wodny, są bezpieczne w ciąży i nie zwiększają ryzyka powikłań. Dodatkowo nie mają negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rodzaj porodu, stan zdrowia noworodka ani częstość porodów przedwczesnych.

• Pływanie i wodna gimnastyka to najbezpieczniejsze aktywności na basenie. Ich zaletą jest również to, że mogą być wykonywane przez kobiety z cukrzycą ciążową, obok takich aktywności jak szybki spacer czy jazda na rowerze o umiarkowanej intensywności.
• Dla kobiet, które nie były aktywne przed ciążą, pływanie jest dobrą formą rozpoczęcia aktywności fizycznej. Natomiast ciężarne, które regularnie ćwiczyły wcześniej, mogą kontynuować swoją aktywność, unikając jednak zwiększania intensywności treningu.

Sprawdź też, czego unikać w ciąży? Fakty i mity!

Czy w czasie ciąży można chodzić na basen?

Pływanie i zajęcia w wodzie są polecane przez cały okres ciąży – nie ma sztywnego terminu, od którego ani do kiedy warto korzystać z basenu. Jeśli nie występują przeciwwskazania do ćwiczeń (o czym decyduje ginekolog), przyszłe mamy mogą uczęszczać na basen zarówno w pierwszym, drugim, jak i trzecim trymestrze. Dodatkowo, pływanie w ostatnich tygodniach ciąży może być szczególnie korzystne, ponieważ sprzyja prawidłowemu wstawianiu się główki dziecka do kanału rodnego.

Regularna aktywność w wodzie przez cały okres ciąży wspiera układ ruchu, szczególnie stawy, a także pomaga organizmowi dostosować się do zmian adaptacyjnych zachodzących w czasie ciąży, takich jak poszerzenie łożyska naczyniowego, pogrubienie mięśniówki komór serca oraz modyfikacje w układzie oddechowym i metabolizmie. Jeśli nie przepadasz za basenem, a szukasz metod relaksacyjnych, warto rozważyć inne aktywności, takie jak joga w ciąży.

Co dzieje się w organizmie kobiety podczas pływania?

Podczas zanurzenia w wodzie dochodzi do redystrybucji płynów, co powoduje:

• Wzrost objętości krwi krążącej,
• Spadek ciśnienia krwi,
• Zmniejszenie obrzęków kończyn,
• Poprawę wydolności układu oddechowego i sercowo-naczyniowego.

Badania pokazują, że pływanie nie wpływa negatywnie na wyniki testu KTG ani na parametry przepływów dopplerowskich u płodu. Wręcz przeciwnie, umiarkowana aktywność wodna może zwiększać ilość płynu owodniowego i poprawiać krążenie krwi w łożysku.

Sprawdź popularne kategorie

Jakie są zalety pływania w ciąży?

Pływanie na basenie w czasie ciąży przynosi wiele korzyści zdrowotnych, takich jak:

• Utrzymanie prawidłowej sylwetki i możliwości ruchowych,
• Redukcja bólu pleców (odciąża kręgosłup i inne stawy) i obrzęków nóg, a także bólu w obrębie obręczy miedniczej,
• Zmniejszenie ryzyka żylaków oraz zaparć,
• Poprawa samopoczucia i lepszy sen,
• Wspiera kondycję fizyczną i siłę mięśniową,
• Wzmocnienie układu krążenia i poprawa przepływu krwi,
• Wsparcie metabolizmu i regulacja poziomu cukru oraz cholesterolu,
• Obniżenie ryzyka cukrzycy ciążowej i nadciśnienia,
• Wsparcie układu oddechowego w zakresie wentylacji pęcherzykowej i poprawy wymiany gazowej,
• Lepsze przygotowanie organizmu do porodu i szybszy powrót do formy po porodzie.

Sprawdź również: Ćwiczenia na siłowni w ciąży, które można wykonywać w domu!

Co może robić kobieta w ciąży na basenie?

Jedną z zalecanych form aktywności do końca ciąży jest gimnastyka w wodzie, znana również jako aqua fitness – zestaw ćwiczeń w wodzie, który poprawia wydolność organizmu, wzmacnia mięśnie i trenuje oddech.

• Kobiety w ciąży mogą pływać stylem klasycznym (żabka) lub grzbietowym. Aktywności te można podejmować od początku do końca ciąży, o ile nie ma przeciwwskazań lekarskich. W ostatnich miesiącach ciąży, gdy brzuch staje się większy, wygodną formą relaksu może być dryfowanie na plecach, które dodatkowo odciąża kręgosłup i zmniejsza napięcie mięśniowe.
• Badania sugerują, że regularny trening pływacki może również zmniejszyć ryzyko stanu przedrzucawkowego, co czyni basen szczególnie korzystnym wyborem dla przyszłych mam.

Zobacz również, czy bieganie w ciąży jest odpowiednie dla przyszłej mamy?

Czego nie powinna wykonywać kobieta w ciąży na basenie?

Sprawdź, jakie formy aktywności na basenie nie sprawdzają się w przypadku kobiet w ciąży.

• Kobiety w ciąży nie powinny skakać do wody. Wynika to m.in. ze zmiany środka ciężkości, co może prowadzić do problemów z równowagą, niezależnie od ryzyka poślizgnięcia się czy niekontrolowanego upadku. 
• Literatura medyczna nie jest w pełni zgodna co do wpływu nurkowania na ciążę. Istnieją jednak dowody, że nurkowanie z akwalungiem może zwiększać ryzyko poronienia (od 3 do 6 razy), wad wrodzonych, zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego oraz przedwczesnego porodu. Jest to związane z niezdolnością płodu do eliminacji pęcherzyków azotu, które powstają podczas oddychania sprężonym powietrzem z butli, co zwiększa ryzyko choroby dekompresyjnej.
• Uważa się, że rekreacyjne nurkowanie z fajką w płytkiej wodzie jest bezpieczne dla ciężarnych.

Basen w czasie ciąży – przeciwwskazania

Mimo licznych korzyści, w niektórych przypadkach pływanie w ciąży może być niewskazane lub wręcz przeciwwskazane. Z ćwiczeń na basenie i innych aktywności wykluczają:

• Niektóre choroby serca i płuc,
• Ciężkie nadciśnienie tętnicze,
• Ciąża mnoga z ryzykiem porodu przedwczesnego,
• Skracająca się szyjka macicy lub szew szyjkowy,
• Rozejście spojenia łonowego,
• Łożysko przodujące po 26. tygodniu,
• Sączenie się wód płodowych,
• Stan przedrzucawkowy,
• Ciężka niedokrwistość,
• Zagrożenie poronieniem lub przedwczesnym porodem,
• Nadwrażliwość na środki stosowane w ramach odkażania wody.

Basen w ciąży – jak zabezpieczyć się przed infekcjami?

• Probiotyki doustne – są często zalecane kobietom w ciąży, w okresie połogu lub korzystającym z basenu czy jacuzzi, ponieważ wspierają florę bakteryjną i zmniejszają ryzyko infekcji intymnych. Powinny zawierać bakterie probiotyczne, m.in. z rodzaju Lactobacillus, uzupełnione prebiotykami.
• Żele ochronne do okolic intymnych o niskim pH (z kwasem mlekowym) – tworzą barierę ochronną przed patogenami i utrudniają ich rozwój. Ważne jest ich prawidłowe nakładanie – od przodu w kierunku odbytu, co zapobiega przenoszeniu bakterii kałowych (np. E. coli) w okolice ujścia pochwy.

Dodatkowo kobiet w ciąży na basenie powinna pamiętać o:

• Prysznicu przed i po kontakcie z chlorowaną wodą,
• Zaopatrzeniu się we własny ręcznik i klapki,
• Czystym stroju kąpielowym, który jednocześnie nie będzie uciskał, np. okolic brzucha.

Czy w ciąży można korzystać z jacuzzi? Sprawdź odpowiedź na to pytanie!

Czy kobieta w ciąży może kąpać się w basenie z chlorem?

Badania nad wpływem chlorowanej wody basenowej na ciążę nie wykazały jej szkodliwego działania. Pewne natomiast jest to, że kobiety, które pływały we wczesnym okresie ciąży (w tym ponad 1,5 godziny tygodniowo), miały mniejsze ryzyko porodu przedwczesnego oraz nieco niższą częstość wad wrodzonych u dzieci.

Źródła:

1. Szukiewicz D. (red.), Fizjoterapia w ginekologii i położnictwie, wyd. 2, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2022.
2. Iwanowicz-Palus G., Bień A. (red.), Edukacja przedporodowa, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2015.
3. Bręborowicz G.H. (red.), Położnictwo. Tom 1. Fizjologia ciąży, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2015.
4. Juhl M., Olsen J., Andersen P.K., Nøhr E.A., Andersen A.-M.N., Is Swimming During Pregnancy a Safe Exercise?, "Epidemiology", 2010, vol. 21, nr 2, s. 253–258.
5. Sabrida O., Sari Y., The Role Of Swimming Training In Preventing Preeclampsia During Pregnancy, "International Journal of Health & Medical Research", 2024, vol. 3, nr 6, s. 45–52.