Dobro lub piękno są najwyższym obiektem pożądania i muszą być obecne na wszystkich etapach ludzkiego życia. Jak stwierdza profesor Amir, niewielu ludzi to rozpoznaje w chaosie codzienności, bo choć ludzie wiedzą, że mają pragnienia, często nie wiedzą, co ich zadowoli. Mogą nie uświadomić sobie nigdy, że wszystkie ich dążenia są motywowane poszukiwaniem piękna i dobroci. W tym zakresie żyją w ignorancji i nie potrafią właściwie kochać. Tymczasem to miłość sprawia, że świat się kręci, bez niej nic nie mogłoby istnieć.
Sprawdź też, jak wspierać partnera w związku.
Platoniczne uczucie i koncepcja umiłowania piękna były rozwijane na przestrzeni lat, interpretowane i adaptowane przez innych twórców, w tym chrześcijańskich. Z czasem miłość platoniczna stała się synonimem wzniosłego, nakierowanego na wyższe wartości uczucia pozbawionego charakteru cielesnego. Wzorzec duchowej miłości został przeniesiony na inne typy związków, w tym heteroseksualne. Bardzo często tym rodzajem miłości zaczęto określać wyjątkowe przyjaźnie, które trwały całe życie.
Związek platoniczny – na czym się opiera?
Opierając się na filozofii miłości według Platona, w związku platonicznym najważniejsze staje się porozumienie dusz i relacja pozbawiona aspektu fizycznego. W świecie współczesnym oznacza to uczucie i wzajemną fascynację. Miłość platoniczna staje się uzupełnieniem Twojej osobowości i życia. Miejsce pożądania zastępuje pasja, inspiracja, jedność myśli i niegasnące zainteresowanie. Odsunięcie na bok aspektu fizycznego w takiej relacji lub jego kompletny brak ma swoje plusy. Czas i doświadczenie ludzkie pokazują, że więź duchowa ma szansę przetrwać dłużej i jest znacznie trwalsza niż więź fizyczna.
Związek platoniczny może przerodzić się w coś więcej i utracić swoją formę. Najczęściej jednak pozostaje w sferze relacji czysto duchowej. Jak zauważa psycholog D. Raab, niełatwo mieć z kimś zarówno platoniczny, jak i seksualny związek. Związki platońskie mogą przekształcić się w związki erotyczne lub romantyczne, ale najczęściej ich siła tkwi w przyjaźni i więzi czysto duchowej.
Sprawdź też, jak walczyć z rutyną w związku.
Platoniczna relacja – co daje?
Relacja pozbawiona sfery intymności i zmysłowości wciąż przynosi wiele życiowych korzyści.
Gdy platoniczna relacja opiera się na wzajemności, może Wam zapewnić:
- wzajemną inspirację i motywację,
- głęboką duchową więź,
- poczucie spełnienia, zrozumienia i odnalezienia bratniej duszy,
- brak rozczarowań w sferze cielesnej,
- wsparcie w codziennym życiu,
- poczucie bycia potrzebnym, wyjątkowym i cenionym.
Zatem miłość platoniczna to szczególny związek emocjonalny i duchowy między dwojgiem ludzi, którzy kochają się i podziwiają z powodu wspólnych zainteresowań, więzi duchowych i podobnych światopoglądów. Wiadomo już, że nie wiąże się on z żadnym rodzajem zaangażowania seksualnego.
Miłość platoniczna a pożądanie
Jeśli 2 osoby zdecydują się na seksualny rozwój relacji, mogą narazić swoją więź na rozpad. Ale kiedy intymność będzie pozytywnym doświadczeniem, więź się wzmocni. Gdy tak się nie stanie, intymność może być szkodliwa dla relacji platonicznej. Wielu specjalistów odradza intymność seksualną między przyjaciółmi w platonicznej relacji głównie dlatego, że rzadko można znaleźć tego typu połączenie dusz.
Gdy jedna z osób odczuwa głęboki popęd seksualny a druga nie, oto kilka wskazówek, które pomogą utrzymać przyjaźń w nienaruszonym stanie:
- omów swoje uczucia z przyjacielem,
- wspólnie ustalcie granice,
- powstrzymaj się od dotykania (poza przytulaniem w ramach powitania),
- powstrzymaj się od rozmów na temat seksu,
- uważaj na to, co mówisz i robisz, kiedy jesteście razem.
Najważniejszą cechą platonicznego uczucia jest jego oderwanie od sfery zmysłowej i erotycznej. W tego typu relacji brak pożądania to coś naturalnego. Gdy pojawia się fizyczne pożądanie, miłość traci charakter platonicznego uczucia.
Zobacz też, jak brak seksualności w związku może wpływać na partnerów: Brak seksualności w związku - problem ze mną, z nim czy z nami?.
Miłość platoniczna bez wzajemności
Psychologia identyfikuje jeszcze inne wymiary platonicznego uczucia. Jednym z nich jest białe małżeństwo, w którym para decyduje się na wspólne życie bez konsumpcji związku. Nie zawsze jednak będzie to relacja platoniczna. Wszystko zależy od powodu, dla którego para zdecydowała się na wspólne życie. Uczucie platoniczne to niewymuszona i świadoma rezygnacja ze współżycia seksualnego na rzecz czegoś bardziej wzniosłego. Gdy para odczuwa pożądanie, ale nie może go zrealizować ze względów zdrowotnych, relacja ma charakter romantyczny.
Dowiedz się więcej o białym małżeństwie z artykułu: Białe małżeństwo − czy dziś jeszcze istnieje?.
Inny, dość popularny rodzaj miłości platonicznej to młodzieńcze zauroczenie idolem, nauczycielem lub inną fascynującą nastolatka osobą, z którą nigdy się nie zwiąże. Ten typ zauroczenia na ogół mija wraz ze znalezieniem pierwszej spełnionej miłości. Jest to czas kształtowania się nowych romantycznych upodobań, myśli i wyobrażeń o miłości. Bywa, że emocje z tym związane są bolesne, prowadzą do rozczarowań i przykrych odczuć. U bardziej wrażliwych osób platoniczne, nieodwzajemnione uczucie może prowadzić do szkodliwych zachowań, w tym unikania przyjaciół, szkoły lub negatywnego myślenia o sobie. Dzieje się tak niestety z poowodu tego, że większość idoli młodego pokolenia zakłamuje obraz rzeczywistości, na co często mają wpływ szeroko zakrojone działania wizerunkowe ich PR-owców. Treści publikowane na portalach społecznościowych kreują obraz ludzi pięknych, idealnych, bez zmartwień i otoczonych luksusem. Łatwo ulec tak prezentowanej iluzji, zwłaszcza gdy młody umysł poszukuje idealnego miejsca na łatwe ulokowanie gromadzących się emocji.
Związek platoniczny − czy jest dziś możliwy?
Niegasnąca fascynacja drugim człowiekiem może budzić silne emocje i zdarza się, że prowadzi do zauroczenia. Platoniczne, nieodwzajemnione uczucie może pojawić się również u dorosłych, chociażby w miejscu pracy. Przyczyny powstania platonicznego uczucia mogą być różne, od usposobienia danej osoby (kochliwa natura, nieśmiałość), przez nieudane małżeństwo, poczucie pustki czy brak zrozumienia przez otoczenie. Znalezienie bratniej duszy czy inspirującego przyjaciela nie jest proste, a każdy, kto go znalazł, wie, jaki to bezcenny skarb.
Źródła:
- Lydia Amir, Plato’s theory of Love: Rationality as Passion, Practical Philosophy, November 2001
- R. Henriquez, Plato on Love An analysis of his doctrine on love in the Symposium and Phaedru, June 2001.
- W. D. TenHouten, Climbing, and Falling Off, Plato's Ladder of Love: The Emotions of Love and of Loves Undoing, November 2019
- L. Wilde, Embracing Imperfection: Plato vs Nussbaum On Love, Philosophy Now, 2017.
