Olej monoi – właściwości, zastosowanie, działanie i przeciwwskazania. Jak go stosować?

Olej monoi to jeden z najcenniejszych naturalnych kosmetyków. Jakie dokładnie ma właściwości i do czego stosuje się olej monoi? Jak go stosować? Czy z oleju monoi można korzystać w czasie ciąży? Wyjaśniamy!

Olej monoi – co to dokładnie jest?

Olej monoi jest tradycyjnym, naturalnym produktem wykorzystywanym przez ludy Polinezji. W krajach pochodzenia (m.in. Tahiti) produkuje się go ręcznie, według ściśle określonej receptury, znanej od wieków. Jego nazwa w języku tahitańskim oznacza „perfumowany olej” lub „pachnący olej”. Wiąże się to z jego składem, który oprócz bazy, czyli oleju kokosowego pozyskiwanego z pulpy owoców kokosa właściwego (Cocos nucifera) zawiera kwiaty intensywnie pachnącej gardenii tahitańskiej (Gardenia taitensis). Olej monoi to kosmetyk, a także afrodyzjak wykorzystywany podczas obrzędów i rytuałów. Jednocześnie jest to naturalny lek na przeziębienie, migrenę i bóle uszu. Matki smarują nim niemowlaki i starsze dzieci.

Jak powstaje olej monoi?

Ludy Polinezji najpierw tłoczą olej kokosowy. Następnie zanurzają w nim kwiaty gardenii na 15 dni. Ten etap nazwany jest z j. francuskiego enfleurage. Dochodzi wtedy do procesu maceracji, podczas której olej zostaje wzbogacony o składniki aktywnie czynne znajdujące się w kwiatach. Jednocześnie nabiera przyjemnego, kwiatowego zapachu. Kwiaty zbiera się w początkowym etapie kwitnienia. Pozyskuje się je po poranku. Muszą być bezpiecznie przetransportowane. Najpierw usuwa się im pręciki. Dopiero wtedy można ich użyć do sporządzenia orzechowo-kwiatowego oleju.

Europejczycy odkryli monoi dzięki wyprawom kapitana Jamesa Cook'a. W 1769 r. podróżnik dotarł do wysp Polinezji. Odkrycie nie spotkało się jednak z wielkim entuzjazmem. W krajach europejskich zaczęto korzystać z dobroczynnego oleju dopiero od lat 50. ubiegłego wieku. Dzisiaj olej monoi zastępuje różne kosmetyki. Najczęściej jest wykorzystywany w pielęgnacji skóry. Stanowi ochronę przed słońcem czy wiatrem. W wielu krajach świata stosuje się go jako dodatek do kosmetyków. Przykładem jest Regenerum, serum regeneracyjne do ust, olejek w żelu i peeling cukrowo-solny, ekstrakt z yerba mate i olej monoi Vis Plantis. Olej wykorzystuje się w kremach, balsamach i innych kosmetykach do ciała.

Olej monoi – składniki aktywne

Olej monoi to bogactwo składników aktywnie czynnych, które dobroczynnie wpływają na kondycję skóry i włosów. Sam ekstrakt z kwiatów gardenii zawiera około 150 związków, z czego najwięcej jest estrów. Najważniejsze z nich to:

• Kwasy tłuszczowe: kwas palmitynowy, kwas laurynowy, kwas kaprylowy, kwas oleinowy.
• Ponadto: fitosterole, salicylan metylu, benzoesan (Z)-3-heksenylu, octan dihydrokoniferylu, alkohol dihydrokoniferylowy i benzoesan geranylu,
• Witaminy C, E i z grupy B,
• Sole mineralne.

Olej monoi – właściwości

Jakie są właściwości oleju monoi wykorzystywane w pielęgnacji skóry? Olej monoi ma stałą konsystencję, ale pod wpływem temperatury (powyżej 25°C) ulega upłynnieniu. W porównaniu do czystego oleju kokosowego jest bardziej miękki i delikatny. Posiada żółtawą barwę i wykazuje dużą odporność na jełczenie. Naturalny olej zachowuje przydatność przez około dwa lata po otwarciu opakowania. 

Z jego właściwości korzystają koncerny farmaceutyczne oferujące m.in. olejki do twarzy.

Działanie oleju monoi jest wielokierunkowe. Najważniejsze jego właściwości wynikają z zawartości:

• Kwasu laurynowego, który nawilża skórę i włosy,
• Kwasu palmitynowego, który działa, jak emolient,
• Kwasu mirystynowego, który zmiękcza i koi skórę,
• Kwiatów gardenii, które koją skórę, redukują stres i napięcie w ciele,
• Witaminy E, która odżywia i regeneruje skórę, spowalnia procesy starzenia,
• Wapnia, który wzmacnia barierę hydrolipidową i wspiera procesy regeneracyjne skóry,
• Magnezu, który nawilża i uelastycznia.

Na tym oczywiście nie kończą się zalety oleju monoi. Jaki jeszcze ma wpływ na zdrowie i urodę?

Sprawdź popularne kategorie

Olej monoi – działanie

• Działa nawilżająco. Chroni skórę przed wysuszeniem, utrzymując jej jędrność. W wielu kosmetykach (takich jak np. balsamy do ust) pełni rolę emolientu. Pozwala zachować odpowiednią wilgotność i konsystencję. 
• Stanowi naturalny filtr ochronny, dzięki któremu skóra jest mniej narażona na niekorzystne czynniki zewnętrzne, takie jak promieniowanie UV czy wysuszenie przez wiatr. To opóźnia procesy starzenia i może ograniczyć ryzyko występowania chorób nowotworowych.
• Ma działanie przeciwzapalne. Łagodzi podrażnienia. Z tej właściwości korzysta się również przy pielęgnacji skóry głowy.
• Pobudza procesy regeneracyjne i przyspiesza odbudowę skóry. To bomba odżywcza zawierająca różnorodne substancje aktywnie czynne. 
• Wykazuje działanie przeciwgrzybiczne.
• Łagodzi podrażnienia i swędzenie po ukąszeniu owadów. Działa kojąco w przypadku drobnych uszkodzeń skóry, np. zadrapań i oparzeń. Z tej właściwości warto w szczególności korzystać po zabiegu depilacji bądź po goleniu.
• Zmniejsza widoczność zmarszczek.
• Wspomaga oczyszczanie skóry z toksyn.
• Zmniejsza widoczność przebarwień i plam starczych.

Olej monoi do włosów

Olej monoi znajdziesz w peelingach, kremacg i balsamach do ciała. Jednakże „perfumowanego oleju” warto także używać jako odżywki do włosów.

• Pomaga w regeneracji i wspiera odbudowę uszkodzonej struktury włosa. 
• Ogranicza wypadanie i rozdwajanie końcówek. 
• Zwiększa odporność na mechaniczne zniszczenia (np. podczas rozczesywania), negatywny wpływ czynników atmosferycznych (promieniowanie UV), różnorodne związki chemiczne (np. chlor w wodzie) i niewłaściwą pielęgnację (np. zbyt częste suszenie). 
• Poprawia sprężystość i elastyczność (mniejsze ryzyko łamania). 
• Zapobiega powstawaniu łupieżu i łojotoku. 
• Łagodzi podrażnienia skóry głowy. 
• Nadaje włosom zdrowego blasku i poprawia ich gęstość. Dzięki temu fryzura prezentuje się bardziej spektakularnie. Polinezyjki zawdzięczają piękne, gęste, czarne włosy właśnie olejowi produkowanymi z kokosowej pulpy i kwiatów gardenii.

Olej monoi – zastosowanie

Olej monoi jest przeznaczony do stosowania zewnętrznego. Zmniejsza łupież i świąd skóry głowy. Zapobiega również jej przesuszeniu. Olej monoi ma właściwości przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne, dlatego może być stosowany podczas infekcji skórnych, np. brodawek skórnych, grzybicy i trądziku. Dodatkowo nawilża skórę i pozostawia ją miękką. Dzięki zawartości kwasów tłuszczowych chroni barierę hydrolipidową skóry.

Jak stosować olej monoi? Sposób postępowania

Jak stosować olej monoi? Olejek monoi jest składnikiem wielu kosmetyków, dlatego sposób użycia zależy od ich rodzaju. Oprócz tego można również stosować olej monoi w czystej postaci. Ma on stałą konsystencję, którą należy ogrzać przed zastosowaniem.

• Pobiera się niewielką ilość i nakłada na skórę lub włosy. W kontakcie ze skórą lub na słońcu staje się bardziej „maślany” i tym samym można go łatwiej wetrzeć. 
• W naturalnej formie jest często aplikowany na końcówki włosów, co ogranicza ich rozdwajanie. Można go stosować zarówno na suche, jak i mokre włosy.
• Warto go nałożyć na włosy przed pływaniem w basenie. 
• Nadaje się do masaży leczniczych i relaksacyjnych. 
• W przypadku skóry tłustej i z tendencją do niedoskonałości zaleca się ograniczać jego stosowanie.

Sprawdź też olejki i oliwki do ciała.

Olej monoi w ciąży – czy można go stosować?

Olej monoi często towarzyszy dzieciom już od narodzin. Równie chętnie korzystają z niego kobiety w ciąży. Uchodzi za jeden z najbezpieczniejszych olejów, dlatego w teorii można go używać bez ograniczeń. W praktyce brak jest szczegółowych badań dotyczących wpływu na dziecko i przyszłą mamę. Stosowanie oleju monoi należy na wszelki wypadek omówić z lekarzem prowadzącym ciążę.

Olej monoi – przeciwwskazania

Olej monoi jest uważany za bezpieczny składnik, po który może sięgnąć każdy. Warto jednak pamiętać, że reakcja po zastosowaniu nowego kosmetyku może być różna i jest to sprawa indywidualna. Zwracaj zatem uwagę na wygląd skóry i obserwuj, czy nie pojawiło się podrażnienie albo nie wystąpiła reakcja alergiczna. Oleju monoi nie powinno się nakładać na otwarte rany, z których sączy się krew lub ropa. 

Najczęściej zadawane pytania dot. oleju monoi

Co jeszcze warto wiedzieć o oleju monoi? Sprawdź odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące tej substancji.

Podsumowanie

Olej monoi to w Polsce wciąż egzotyka i niewiele osób wykorzystuje go jako naturalny surowiec kosmetyczny. Jednocześnie nie każdy sprawdza skład kosmetyków dostępnych w sklepach, by przekonać się, że monoi często widnieje w nich jako ważna pozycja. Ze względu na fakt, że jest bezpieczny, wszechstronny, a ryzyko alergii niewielkie, korzystanie z niego warto wprowadzić do codziennej pielęgnacji.

Źródła:

1. Jost X, Ansel JL, Lecellier G, Raharivelomanana P, Butaud JF. Ethnobotanical survey of cosmetic plants used in Marquesas Islands (French Polynesia). J Ethnobiol Ethnomed. 2016 Nov 29;12(1):55 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27899137/ [dostęp 25.06.2025 r.]
2. Piotrowska A., Totko-Borkusiewicz N., Klucznik A., Olej kokosowy - możliwości zastosowań kosmetycznych, “Post Fitoter” 2019; 20(2): 136-144 [dostęp 25.06.2025 r.]