Leki bezpieczne w ciąży - wykaz substancji dozwolonych i zakazanych. Sprawdź, czego nie powinnaś zażywać!

Przyszła mama może zmagać się z bólem, przeziębieniem i innymi dolegliwościami, które wymagają stosowania leków. Tymczasem w ciąży istnieje wiele ograniczeń dotyczących przyjmowania witamin, minerałów i produktów leczniczych. W tym artykule znajdziesz listę leków dozwolonych i bezpiecznych w ciąży, a także przeciwwskazanych w różnych trymestrach.

Leki w ciąży – jak wpływają na mamę i dziecko?

Stosowanie leków w ciąży może wpływać zarówno pozytywnie, jak i negatywnie na mamę i dziecko. Warto wiedzieć, które leki są bezpieczne w ciąży, a których należy unikać. 

Stosowanie leków zabronionych w ciąży może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak:

• Wady rozwojowe, opóźnienie wzrostu, poronienie (działanie teratogenne),
• Uszkodzenia lub obumarcie zarodka w pierwszych tygodniach ciąży (dz. embriotoksyczne),
• Uszkodzenia płodu lub śmierć dziecka w późniejszych etapach ciąży (dz. fetotoksyczne),
• Zmiany genetyczne wpływające na DNA dziecka (dz. genotoksyczne).

Dlatego przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w ciąży zawsze warto skonsultować się z lekarzem, aby upewnić się, że do terapii włączono tylko leki bezpieczne dla matki i dziecka.

Sprawdź popularne kategorie

Leki bezpieczne w ciąży – wykaz i podział

Obecnie istnieje kilka klasyfikacji preparatów ciąży, które dzielą, np. leki przeciwbólowe, na dozwolone, niezalecane i przeciwwskazane. Poniżej znajdują się najpopularniejsze kategorie. Jakie leki można brać w ciąży, a które są niewskazane lub zabronione?

Leki zabronione w ciąży – przykłady

W ciąży istnieją leki, które są przeciwwskazane przez cały okres jej trwania, jak również takie, które są zabronione w określonych trymestrach, np. w pierwszym lub ostatnim. Substancje wykazujące działanie teratogenne i zabronione w ciąży przez cały okres jej trwania to:

• Aminoglikozydy i tetracykliny,
• Cytostatyki,
• Statyny,
• Doustne retinoidy (np. izotretynoina),
• Witamina A w dużych dawkach (powyżej 25 tysięcy jednostek retinolu na dobę),
• Niektóre leki przeciwpadaczkowe (np. fenytoina, karbamazepina, kwas walproinowy),
• Inhibitory ACE,
• Niektóre leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna – antagonista witaminy K).

Witaminy i minerały w ciąży – dozwolone i zakazane

Minerały i witaminy dla kobiet w ciąży to istotne składniki, które rzutują na przebieg ciąży i rozwój dziecka. Stosowanie kwasu foliowego i kwasów omega w tym okresie jest powszechnie zalecane i nie budzi wątpliwości. Warto również zwrócić uwagę na minerały, takie jak żelazo, które powinno być stosowane wyłącznie przy konkretnych wskazaniach, a nie profilaktycznie. Magnez jest kolejnym składnikiem dostarczanym przez gotowe preparaty witaminowo-mineralne dla kobiet w ciąży. Należy jednak unikać suplementacji witaminy A w większych dawkach ze względu na jej teratogenne właściwości, które mogą prowadzić do wad rozwojowych płodu.

Preparaty ziołowe w ciąży

Zioła to jedne z popularnych składników stosowanych w czasie ciąży. Przyszłe mamy mogą sięgać po:

• Imbir w lekach na mdłości w ciąży,
• Porost islandzki w pastylkach na ból gardła, 
• Prawoślaz i babkę lancetowatą na kaszel, 
• Inhalacje z rumianku i maść majerankową na katar,
• Babka płesznik w lekach na zaparcia w ciąży.

Należy jednak pamiętać, że w ciąży nie zaleca się stosowania wielu ziół, zwłaszcza tych używanych w leczeniu zaparć, które zawierają senes, korę kruszyny lub aloes. Przeczytaj więcej o zaparciu w ciąży.

Suplementy diety w ciąży

W czasie ciąży wiele kobiet sięga po suplementy diety, aby wspierać odporność w sezonie przeziębieniowym. Do popularnych należą preparaty i leki na odporność w ciąży z witaminą C i czosnkiem, które wspierają układ odpornościowy. Inna grupa produktów to tabletki z żurawiną, które wspomagają zdrowie układu moczowego i pomagają chronić przed częstymi infekcjami dróg moczowych występującymi w czasie ciąży.

Podsumowanie

Klasyfikacja leków pozwala na możliwie bezpieczne ich stosowanie w czasie ciąży. Wiele leków znajduje się na liście dozwolonych, niezalecanych lub przeciwwskazanych. W doborze odpowiednich pomagają farmaceuci i lekarze, dlatego warto skonsultować się ze specjalistą przed podjęciem samodzielnej decyzji. Kluczowe znaczenie ma bezpieczeństwo farmakoterapii, które wpływa na przebieg ciąży oraz rozwój dziecka w łonie matki.

Bibliografia

1. Farmakoterapia w położnictwie. Red. Bręborowicz, Grzegorz H.; Dworacka, Marzena . Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2018, 570 s. ISBN 978-83-200-5654-9
2. Opieka farmaceutyczna w codziennej praktyce. Red. Kozłowska-Wojciechowska, Małgorzata; Makarewicz-Wujec, Magdalena . Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2023, 394 s. ISBN 978-83-01-23059-3, doi: https://doi.org/10.53271/2023.021